نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة الحقایق و مجلی الدقایق

mir’āt-ul ḥaqāyiq wa mujalli-d daqāyiq
8 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58517
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58517
تاریخ و سده تألیف: 895 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 28، ص 922 تا 923
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
رساله مجلی (r.-ye mujallī)
اهدا / به درخواست: غیاث الدین ابوالمظفر بهادرخان
اثر مرتبط / وابسته به: تکملة المجلی دشتکی؛ شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در عرفان مشتمل بر هشت «مجلی»: 1. نور شرقی، 2. انوار قمریه، 3. ظلال غربی، 4. نور قمری، 5. ظل غربی مقولات عشر، 6. لمعه المبداء الاول یزداد، 7. هدایه الشرق، 8 خاتمه هشت مجلی. در ذیل المجلی الخامس تکمله‌ای افزوده و در آن انظار فلسفی خود را که مخالف جمهور فلاسفه است یاد کرده و تعداد آنرا به 30 رسانیده است. دشتکی در این رساله برای آراء فلسفی خود که ابراز داشته دلیل نیاورده و در تکمله مزبور می‌گوید: «چون این رساله بدون استدلال انتشار یافت و از طرف عده‌ای اعتراضات فراوان بر مطالب آن وارد می‌شد این تکمله را افزودم و براهین آراء خاص خود را در آن یاد کردم». از آغاز این تکمله استفاده می‌شود که آن را به سال نهصد بر رساله افزوده و خود رساله را پنج سال پیش از آن ساخته و از آنجا که رساله معارج را «در هیئت» در هجده سالگی نوشته و در این رساله مرآة الحقایق از معارج یاد کرده بنابراین مرآة و خاصه این تکمله در آغاز شباب و آغاز دوران تألیف او نبوده است. غیاث الدین در این رساله وعده تألیف رساله‌ای در مسئله قوس و قزح داده است.
آغاز اثر
« یا غیاث المستغیثین، نورنا بأنوارک و کملنا بمعرفة أسرارک و اجعل لنا جناحاً نظیر إلى جوارک ... و بعد، فیقول أقل الخليقة ... هذا ما يحضرنا الآن بالبرهان من المطالب البهية الكشفية و المقاصد العلية الإلهية »
انجام اثر
« و ما ذاک إلا أزاهیر هرضت من أغصان الغیب قسمهن و طيور قصاح تعرفت إجراؤها على جبال القدس، فضمهن «و إذ ابتلى إبراهيم بكلمات فأتمهن». »
سوابق و چاپ‌های اثر
به کوشش عبدالله نورانی در مصنفات غیاث الدین منصور حسینی دشتکی شیرازی، جلد 1 (تهران، دانشگاه تهران، انجمن <!-- page: 923 --> آثار و مفاخر فرهنگی، 1386)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تكملة المجلی؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (- 948) مرآة الحقايق و مجلی الدقایق = رساله مجلی؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (- 948)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
بروکلمان ذیل 593: 2 اعلام 2366/3: منصور الدشتکی طبقات 354/10

متن فنخا

● مرآة الحقایق و مجلی الدقایق = رساله مجلی / فلسفه، عرفان و تصوف / عربی mir’āt-ul ḥaqāyiq wa mujalli-d daqāyiq = r.-ye mujallī دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد، - 948 قمری daštakī šīrāzī, mansūr ebn-e sadr-od-dīn mohammad (-1542) وابسته به: تکملة المجلی دشتکی؛ شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948) اهدا به: غیاث الدین ابوالمظفر بهادرخان تاریخ تألیف: 895ق رساله‌ای است در عرفان مشتمل بر هشت «مجلی»: 1. نور شرقی، 2. انوار قمریه، 3. ظلال غربی، 4. نور قمری، 5. ظل غربی مقولات عشر، 6. لمعه المبداء الاول یزداد، 7. هدایه الشرق، 8 خاتمه هشت مجلی. در ذیل المجلی الخامس تکمله‌ای افزوده و در آن انظار فلسفی خود را که مخالف جمهور فلاسفه است یاد کرده و تعداد آنرا به 30 رسانیده است. دشتکی در این رساله برای آراء فلسفی خود که ابراز داشته دلیل نیاورده و در تکمله مزبور می‌گوید: «چون این رساله بدون استدلال انتشار یافت و از طرف عده‌ای اعتراضات فراوان بر مطالب آن وارد می‌شد این تکمله را افزودم و براهین آراء خاص خود را در آن یاد کردم». از آغاز این تکمله استفاده می‌شود که آن را به سال نهصد بر رساله افزوده و خود رساله را پنج سال پیش از آن ساخته و از آنجا که رساله معارج را «در هیئت» در هجده سالگی نوشته و در این رساله مرآة الحقایق از معارج یاد کرده بنابراین مرآة و خاصه این تکمله در آغاز شباب و آغاز دوران تألیف او نبوده است. غیاث الدین در این رساله وعده تألیف رساله‌ای در مسئله قوس و قزح داده است. آغاز: یا غیاث المستغیثین، نورنا بأنوارک و کملنا بمعرفة أسرارک و اجعل لنا جناحاً نظیر إلى جوارک ... و بعد، فیقول أقل الخليقة ... هذا ما يحضرنا الآن بالبرهان من المطالب البهية الكشفية و المقاصد العلية الإلهية انجام: و ما ذاک إلا أزاهیر هرضت من أغصان الغیب قسمهن و طيور قصاح تعرفت إجراؤها على جبال القدس، فضمهن «و إذ ابتلى إبراهيم بكلمات فأتمهن». چاپ: به کوشش عبدالله نورانی در مصنفات غیاث الدین منصور حسینی دشتکی شیرازی، جلد 1 (تهران، دانشگاه تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1386) [بروکلمان ذیل 593: 2؛ اعلام 2366/3: منصور الدشتکی؛ طبقات 354/10] شرح و حواشی: 1- تكملة المجلی؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (- 948) 2- مرآة الحقايق و مجلی الدقایق = رساله مجلی؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (- 948)

نسخه‌های خطی این اثر

8 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
الهیات
تهران
758/5 بافقی، نجم الدین محمود بن قاسم علی 909ق نسخ 33 شناسنامه ←
2
مسجد اعظم
قم
1329/2 بی‌کاتب شوال 1022ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
6998/1 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 29 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
926/9 بی‌کاتب قرن 11 تعلیق 10 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
1837/5 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 39 شناسنامه ←
6
دائرة المعارف
تهران
1925/6-عکسی بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 23 شناسنامه ←
7
ملی
تهران
3936/2 مهدی بن احمد لاهجی موسوی 1294ق نسخ 26 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
4150/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 28 شناسنامه ←