نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآت الحق

mer’āt-ol haqq
39 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58510
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58510
تاریخ و سده تألیف: 1236 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 28، ص 918 تا 920
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
مرآة المومنین (mer’āt-ol mo‘menīn)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای متوسط دراخلاق وآداب سلوک صوفیان که در پانزده (برخی شانزده) «فصل» گردآمده است. مؤلف دراین رساله ابتدا عقاید خود را بیان ودامن خود را از عقاید انحرافی مبری دانسته است واین رساله را دربیان عقاید خود درتصوف وتناسخ وحلول و وحدت وجود نوشته است. این رساله ادامه مراحل السالکین است که درواقع از فصل نهم شروع می‌شود وچون با بسمله وتمت شروع واتمام پذیرفته وهمچنین جدا هم چاپ شده و دوکتاب محسوب شد. این فصول عبارتند از: 1. تعیین صوفی درکلام علمای امامیه؛ 2. بیان تحقیقاتی که ضعیف معروض می‌دارد؛ 3. تحقیق صوفی ومتصوف چنانچه بعضی اکابر فرموده‌اند؛ 4. نقل کلام علامه حلی؛ 5. دراین که صوفی حقیقی نمی‌شود که ازاهل سنت باشد؛ 6. کیفیت سلوک (ده فصل)؛ 7. درسه فائده؛ 8 درنقل برخی کلام محققین (مجلسی اول ودوم)؛ 9. درنقل کلمات فیض کاشانی؛ 10. درنقل کلمات شیخ بهایی؛ 11. درنقل کلمات جمعی دیگر؛ 12. بیان سیرمعکوس؛ 13. بیان تعریف عظمت وجلالت دل صاحب دل؛ 14. اطوار سبع المثانی وتجلی؛ 15. بیان منامات و واقعات. (ابوالفضل حافظیان)
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله و السلام علی عباده الذین اصطفی سیّما علی نبیه المجتبی و رسوله المصطفی ... و بعد بر ارباب الباب ظاهره هویدا باشد که اقل العباد علماً و عملاً »
انجام اثر
« که الله نیز اسم ذات است اگر دلالت کند بر ذات به اعتبار صفتی از صفات او را اسماء و صفات گویند و اگر به اعتبار فعلی از افعال باشد مثل خالق و رازق او را افعال گویند »
سوابق و چاپ‌های اثر
این کتاب به همت مرحوم ذوالریاستین حاج میرزا عبدالحسین مونس علی در 1315 و دیگر بار با مقدمه و تصحیح دکتر جواد نوربخش در 1353 به چاپ رسیده.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1371/2 الذریعة 268/20و269 رسائل مجذوبیه ص 43 فهرستواره منزوی 848/8 دنا، ج9، ص344-345 (35 نسخه)

متن فنخا

● مرآت الحق = مرآة المومنین / عرفان و تصوف / فارسی mer’āt-ol haqq = mer’āt-ol mo‘menīn مجذوبعلی شاه، محمد جعفر بن صفر، 1175 - 1238 قمری majzūb-‘alī-šāh, mohammad ja‘far ebn-e safar (1762 - 1823) تاریخ تألیف: 1236ق رساله‌ای متوسط دراخلاق وآداب سلوک صوفیان که در پانزده (برخی شانزده) «فصل» گردآمده است. مؤلف دراین رساله ابتدا عقاید خود را بیان ودامن خود را از عقاید انحرافی مبری دانسته است واین رساله را دربیان عقاید خود درتصوف وتناسخ وحلول و وحدت وجود نوشته است. این رساله ادامه مراحل السالکین است که درواقع از فصل نهم شروع می‌شود وچون با بسمله وتمت شروع واتمام پذیرفته وهمچنین جدا هم چاپ شده و دوکتاب محسوب شد. این فصول عبارتند از: 1. تعیین صوفی درکلام علمای امامیه؛ 2. بیان تحقیقاتی که ضعیف معروض می‌دارد؛ 3. تحقیق صوفی ومتصوف چنانچه بعضی اکابر فرموده‌اند؛ 4. نقل کلام علامه حلی؛ 5. دراین که صوفی حقیقی نمی‌شود که ازاهل سنت باشد؛ 6. کیفیت سلوک (ده فصل)؛ 7. درسه فائده؛ 8 درنقل برخی کلام محققین (مجلسی اول ودوم)؛ 9. درنقل کلمات فیض کاشانی؛ 10. درنقل کلمات شیخ بهایی؛ 11. درنقل کلمات جمعی دیگر؛ 12. بیان سیرمعکوس؛ 13. بیان تعریف عظمت وجلالت دل صاحب دل؛ 14. اطوار سبع المثانی وتجلی؛ 15. بیان منامات و واقعات. (ابوالفضل حافظیان) آغاز: بسمله الحمدلله و السلام علی عباده الذین اصطفی سیّما علی نبیه المجتبی و رسوله المصطفی ... و بعد بر ارباب الباب ظاهره هویدا باشد که اقل العباد علماً و عملاً انجام: که الله نیز اسم ذات است اگر دلالت کند بر ذات به اعتبار صفتی از صفات او را اسماء و صفات گویند و اگر به اعتبار فعلی از افعال باشد مثل خالق و رازق او را افعال گویند چاپ: این کتاب به همت مرحوم ذوالریاستین حاج میرزا عبدالحسین مونس علی در 1315 و دیگر بار با مقدمه و تصحیح دکتر جواد نوربخش در 1353 به چاپ رسیده. [نسخه‌های منزوی 1371/2؛ الذریعة 268/20و269؛ رسائل مجذوبیه ص 43؛ فهرستواره منزوی 848/8؛ دنا، ج9، ص344-345 (35 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

39 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مفتاح، محمد حسین
تهران
29 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
4343/7 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 150 شناسنامه ←
3
دائرة المعارف
تهران
1167/3 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق 120 شناسنامه ←
4
ادبیات
تهران
83/1 ـ د مازندرانی، ابوالقاسم قرن 13 شکسته نستعلیق 19 شناسنامه ←
5
ادبیات
تهران
83/2 ـ د مازندرانی، ابوالقاسم قرن 13 شکسته نستعلیق 226 شناسنامه ←
6
ملی
تهران
1407/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 25 شناسنامه ←
7
ملک
تهران
4048 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 93 شناسنامه ←
8
گلپایگانی
قم
3551/1-18/71 بی‌کاتب 8صفر1224ق - 97 شناسنامه ←
9
ملی
تهران
2582/4 علی محمد بن محمد بن حسین اصفهانی 1237ق نسخ 174 شناسنامه ←
10
بیات، عبدالحسین
اراک
76/2 امیر الشعراء رضا قلی خان هدایت صاحب مجمع الفصحاء و غیره 1239ق نستعلیق - شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
1783/9 محمد حسین بن اسماعیل بن حسین تفرشی 1240ق شکسته نستعلیق 31 شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
5561 قراگوزلو، محمد شفیع بن محمد سعید دوشنبه 22 ذیحجه1248ق نستعلیق 162 شناسنامه ←
13
ملک
تهران
2083/2 بی‌کاتب 27 ربیع الثانی1249ق نستعلیق - شناسنامه ←
14
حافظیان، ابوالفضل
قم
7 بی‌کاتب صفر1250ق نسخ 80 شناسنامه ←
15
دارالحدیث
قم
233 بی‌کاتب جمعه 12 صفر1250ق نسخ 79 شناسنامه ←
16
گلپایگانی
قم
1245-7/145 علی اکبر بن ملامحمد سفید خانی گرگانی قمی 1252ق نستعلیق 125 شناسنامه ←
17
نوربخش
تهران
258 بی‌کاتب 25 رجب1253ق، به خواهش خواجه علی فرزند حاجی ابوطالب نستعلیق 356 شناسنامه ←
18
ملی
تهران
2280 بی‌کاتب 1259ق نستعلیق 178 شناسنامه ←
19
نوربخش
تهران
674 بی‌کاتب 1262ق نسخ 237 شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
18357 بی‌کاتب 1263ق نسخ - شناسنامه ←
21
رضوی
مشهد
596 بی‌کاتب 1263ق نسخ 92 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
6948 محمد صادق 16 شعبان1267ق شکسته نستعلیق 102 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
6977 محمد صادق سه‌شنبه 3 محرم1268ق نستعلیق 77 شناسنامه ←
24
مسجد اعظم
قم
2335/1 بی‌کاتب شعبان1268ق نستعلیق 106 شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
10427 هاشمی موسوی هروی 1271ق نستعلیق - شناسنامه ←
26
نوربخش
تهران
264 بی‌کاتب پنج‌شنبه 29 رجب 1273ق نستعلیق 282 شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
13699 محمد تقی محتسب اصفهانی 1280ق نستعلیق - شناسنامه ←
28
مجلس
تهران
9193 عبدالله بن حاج تقی بروجردی ذیحجه 1280ق، حسب خواهش آقا میرزا بزرگ نسخ 151 شناسنامه ←
29
ملک
تهران
4181/2 شریف، ابوالقاسم 23 ذیحجه1283ق نسخ - شناسنامه ←
30
ملک
تهران
4181/1 شریف، ابوالقاسم 23 ذیحجه1283ق نسخ - شناسنامه ←