شناسنامه کتابشناختی اثر
مرآت الحق
mer’āt-ol haqq
39
نسخه ثبتشده
از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/58510
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58510
پدیدآور / مؤلف:
مجذوبعلی شاه، محمد جعفر بن صفر
تاریخ و سده تألیف:
1236 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 918
تا 920
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
مرآة المومنین
(mer’āt-ol mo‘menīn)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای متوسط دراخلاق وآداب سلوک صوفیان که در پانزده (برخی شانزده) «فصل» گردآمده است. مؤلف دراین رساله ابتدا عقاید خود را بیان ودامن خود را از عقاید انحرافی مبری دانسته است واین رساله را دربیان عقاید خود درتصوف وتناسخ وحلول و وحدت وجود نوشته است. این رساله ادامه مراحل السالکین است که درواقع از فصل نهم شروع میشود وچون با بسمله وتمت شروع واتمام پذیرفته وهمچنین جدا هم چاپ شده و دوکتاب محسوب شد. این فصول عبارتند از: 1. تعیین صوفی درکلام علمای امامیه؛ 2. بیان تحقیقاتی که ضعیف معروض میدارد؛ 3. تحقیق صوفی ومتصوف چنانچه بعضی اکابر فرمودهاند؛ 4. نقل کلام علامه حلی؛ 5. دراین که صوفی حقیقی نمیشود که ازاهل سنت باشد؛ 6. کیفیت سلوک (ده فصل)؛ 7. درسه فائده؛ 8 درنقل برخی کلام محققین (مجلسی اول ودوم)؛ 9. درنقل کلمات فیض کاشانی؛ 10. درنقل کلمات شیخ بهایی؛ 11. درنقل کلمات جمعی دیگر؛ 12. بیان سیرمعکوس؛ 13. بیان تعریف عظمت وجلالت دل صاحب دل؛ 14. اطوار سبع المثانی وتجلی؛ 15. بیان منامات و واقعات. (ابوالفضل حافظیان)
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله و السلام علی عباده الذین اصطفی سیّما علی نبیه المجتبی و رسوله المصطفی ... و بعد بر ارباب الباب ظاهره هویدا باشد که اقل العباد علماً و عملاً »
انجام اثر
« که الله نیز اسم ذات است اگر دلالت کند بر ذات به اعتبار صفتی از صفات او را اسماء و صفات گویند و اگر به اعتبار فعلی از افعال باشد مثل خالق و رازق او را افعال گویند »
سوابق و چاپهای اثر
این کتاب به همت مرحوم ذوالریاستین حاج میرزا عبدالحسین مونس علی در 1315 و دیگر بار با مقدمه و تصحیح دکتر جواد نوربخش در 1353 به چاپ رسیده.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 1371/2
الذریعة 268/20و269
رسائل مجذوبیه ص 43
فهرستواره منزوی 848/8
دنا، ج9، ص344-345 (35 نسخه)
متن فنخا
● مرآت الحق = مرآة المومنین / عرفان و تصوف / فارسی
mer’āt-ol haqq = mer’āt-ol mo‘menīn
مجذوبعلی شاه، محمد جعفر بن صفر، 1175 - 1238 قمری
majzūb-‘alī-šāh, mohammad ja‘far ebn-e safar (1762 - 1823)
تاریخ تألیف: 1236ق
رسالهای متوسط دراخلاق وآداب سلوک صوفیان که در پانزده (برخی شانزده) «فصل» گردآمده است. مؤلف دراین رساله ابتدا عقاید خود را بیان ودامن خود را از عقاید انحرافی مبری دانسته است واین رساله را دربیان عقاید خود درتصوف وتناسخ وحلول و وحدت وجود نوشته است. این رساله ادامه مراحل السالکین است که درواقع از فصل نهم شروع میشود وچون با بسمله وتمت شروع واتمام پذیرفته وهمچنین جدا هم چاپ شده و دوکتاب محسوب شد. این فصول عبارتند از: 1. تعیین صوفی درکلام علمای امامیه؛ 2. بیان تحقیقاتی که ضعیف معروض میدارد؛ 3. تحقیق صوفی ومتصوف چنانچه بعضی اکابر فرمودهاند؛ 4. نقل کلام علامه حلی؛ 5. دراین که صوفی حقیقی نمیشود که ازاهل سنت باشد؛ 6. کیفیت سلوک (ده فصل)؛ 7. درسه فائده؛ 8 درنقل برخی کلام محققین (مجلسی اول ودوم)؛ 9. درنقل کلمات فیض کاشانی؛ 10. درنقل کلمات شیخ بهایی؛ 11. درنقل کلمات جمعی دیگر؛ 12. بیان سیرمعکوس؛ 13. بیان تعریف عظمت وجلالت دل صاحب دل؛ 14. اطوار سبع المثانی وتجلی؛ 15. بیان منامات و واقعات. (ابوالفضل حافظیان)
آغاز: بسمله الحمدلله و السلام علی عباده الذین اصطفی سیّما علی نبیه المجتبی و رسوله المصطفی ... و بعد بر ارباب الباب ظاهره هویدا باشد که اقل العباد علماً و عملاً
انجام: که الله نیز اسم ذات است اگر دلالت کند بر ذات به اعتبار صفتی از صفات او را اسماء و صفات گویند و اگر به اعتبار فعلی از افعال باشد مثل خالق و رازق او را افعال گویند
چاپ: این کتاب به همت مرحوم ذوالریاستین حاج میرزا عبدالحسین مونس علی در 1315 و دیگر بار با مقدمه و تصحیح دکتر جواد نوربخش در 1353 به چاپ رسیده.
[نسخههای منزوی 1371/2؛ الذریعة 268/20و269؛ رسائل مجذوبیه ص 43؛ فهرستواره منزوی 848/8؛ دنا، ج9، ص344-345 (35 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
39 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مفتاح، محمد حسین
تهران
|
29 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مجلس
تهران
|
4343/7 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 150 | شناسنامه ← |
| 3 |
دائرة المعارف
تهران
|
1167/3 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 120 | شناسنامه ← |
| 4 |
ادبیات
تهران
|
83/1 ـ د | مازندرانی، ابوالقاسم | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 5 |
ادبیات
تهران
|
83/2 ـ د | مازندرانی، ابوالقاسم | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 226 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تهران
|
1407/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 25 | شناسنامه ← |
| 7 |
ملک
تهران
|
4048 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 93 | شناسنامه ← |
| 8 |
گلپایگانی
قم
|
3551/1-18/71 | بیکاتب | 8صفر1224ق | - | 97 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملی
تهران
|
2582/4 | علی محمد بن محمد بن حسین اصفهانی | 1237ق | نسخ | 174 | شناسنامه ← |
| 10 |
بیات، عبدالحسین
اراک
|
76/2 | امیر الشعراء رضا قلی خان هدایت صاحب مجمع الفصحاء و غیره | 1239ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
1783/9 | محمد حسین بن اسماعیل بن حسین تفرشی | 1240ق | شکسته نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
5561 | قراگوزلو، محمد شفیع بن محمد سعید | دوشنبه 22 ذیحجه1248ق | نستعلیق | 162 | شناسنامه ← |
| 13 |
ملک
تهران
|
2083/2 | بیکاتب | 27 ربیع الثانی1249ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 14 |
حافظیان، ابوالفضل
قم
|
7 | بیکاتب | صفر1250ق | نسخ | 80 | شناسنامه ← |
| 15 |
دارالحدیث
قم
|
233 | بیکاتب | جمعه 12 صفر1250ق | نسخ | 79 | شناسنامه ← |
| 16 |
گلپایگانی
قم
|
1245-7/145 | علی اکبر بن ملامحمد سفید خانی گرگانی قمی | 1252ق | نستعلیق | 125 | شناسنامه ← |
| 17 |
نوربخش
تهران
|
258 | بیکاتب | 25 رجب1253ق، به خواهش خواجه علی فرزند حاجی ابوطالب | نستعلیق | 356 | شناسنامه ← |
| 18 |
ملی
تهران
|
2280 | بیکاتب | 1259ق | نستعلیق | 178 | شناسنامه ← |
| 19 |
نوربخش
تهران
|
674 | بیکاتب | 1262ق | نسخ | 237 | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
18357 | بیکاتب | 1263ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 21 |
رضوی
مشهد
|
596 | بیکاتب | 1263ق | نسخ | 92 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
6948 | محمد صادق | 16 شعبان1267ق | شکسته نستعلیق | 102 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
6977 | محمد صادق | سهشنبه 3 محرم1268ق | نستعلیق | 77 | شناسنامه ← |
| 24 |
مسجد اعظم
قم
|
2335/1 | بیکاتب | شعبان1268ق | نستعلیق | 106 | شناسنامه ← |
| 25 |
مرعشی
قم
|
10427 | هاشمی موسوی هروی | 1271ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 26 |
نوربخش
تهران
|
264 | بیکاتب | پنجشنبه 29 رجب 1273ق | نستعلیق | 282 | شناسنامه ← |
| 27 |
رضوی
مشهد
|
13699 | محمد تقی محتسب اصفهانی | 1280ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مجلس
تهران
|
9193 | عبدالله بن حاج تقی بروجردی | ذیحجه 1280ق، حسب خواهش آقا میرزا بزرگ | نسخ | 151 | شناسنامه ← |
| 29 |
ملک
تهران
|
4181/2 | شریف، ابوالقاسم | 23 ذیحجه1283ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 30 |
ملک
تهران
|
4181/1 | شریف، ابوالقاسم | 23 ذیحجه1283ق | نسخ | - | شناسنامه ← |