مرآت الافاغنه

● مرآت الافاغنه = تاریخ خاجهانی و مخزن افغانی / تاریخ ایران / فارسی mer’āt-ol afāqane = tārīx-e xājhānī va maxzan-e afqānī هروی، نعمت الله بن حبیب الله، ق 11 قمری heravī, ne‘mat-ol-lāh ebn-e habīb-ol-lāh (- 17c) تاریخ تألیف: از 20 ذیحجه 1020ق تا 10 ذیحجه 1021ق دست کم سه تحریر از آن در دست است: الف: تاریخ خانجهانی و مخزن افغانی، در یک «مقدمه» و هفت «باب» (همان که به کوشش امام الدین چاپ شده): مقدمه در احوال مهتر یعقوب؛ باب 1. احوال مهتر شموئیل و مهتر داود، دو فصل؛ 2. ذکر خالد؛ 3. ذکر ایالت لودی، سه فصل (احوال سلطان بهلول لودی، سکندر لودی، ابراهیم لودی)؛ 4. ذکر ایالت سور، گویا هفت فصل (شیر شاه سور، اسلام شاه سور، فیروزشاه، محمد عادل سور ...)؛ 5. نواب کامیاب خان جهان لودی، پنج فصل؛ 6. در بیان تعداد سلسله افغانان، چهار فصل؛ 7. سلطنت ابوالمظفر سلیم نورالدین جهانگیر پادشاه؛ خاتمه در ذکر ارباب وجد و حال و اصحاب ذوق در این طایفع، سه فصل و ضمایم؛ ب: گزیده آن به نام «مخزن افغانی» در سه «باب»؛ ج: (نسخه کراچی به نوشته نوشاهی 708) در سه «باب» و سپس لودی‌ها در سه «دفتر» می‌باشد: باب 1. احوال مهتر یعقوب اسرائیل الله که این سلسله به او می‌رسد؛ 2. ملک طالوت و آمدن این طایفه به کوهستان غور و از آنجا به کوه سلیمان؛ 3. احوال خالد بن ولید تا پایان کار عمر؛ دفتر 1) احوال سلطان بهلول لودی (855-894ق) و سکندر لودی (894-923ق) و ابراهیم لودی (923-930ق، 2) شیرشاه سوری (946-952ق)، اسلام شاه (952-960ق) و بعضی دیگر افغانان، 3) ذکر خوارق درویشان این طبقه که به قوت ریاضت و خداپرستی به مرتبه ولایت رسیده‌اند (68 تن). (احمد منزوی) آغاز: 1: حمدی که مورخان وقایع نگار و مستخبران بدایع افکار بلسان گوهر بار بلاغت دثار باللیل و النهار انشا نمایند 2: بهار افروز بساتین ضمایر عرفاء و رونق افزای گلشن بصایر اهل صفا چاپ: به کوشش دکتر سید محمد امام الدین استاد دانشگاه داکا، در دو جلد، 1960 - 1962م [فهرست افغانستان 111 و 169 و 238؛ مشار 1953 ش 3855؛ مرآة الافاغنه 3836/1؛ فهرستواره منزوی 1076/2]