نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مذمت سید علی اکبر تفرشی

mazammat-e sayyed ‘alī akbar-e tafrešī
/w/58441
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58441
پدیدآور / مؤلف: حسام الحق
تاریخ و سده تألیف: 1313 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 28، ص 887 تا 888
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شعر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شامل 26 قصیده و یک ترجیع‌بند در هجو سید علی اکبر تفرشی. سروده شده در ذیحجه 1313ق و منتشره در رجب 1315ق. در مقدمه می‌گوید علما بر دو قسم اند: بعضی مخالف هوا و گروهی موافق هوا. از جمله گروه دوم: «یکی لاجناب و لا مستطاب مخرب رعیت بیضا ملجأ اشرار حامی جهال افسق فساق شریعت ندار سید علی اکبر تفریشی- کسر الله عنقه- که سال‌هاست در شهر طهران با این که سواد وی منحصر به نقطه قلب است در نهایت تقلب دست تعدی به دامن ناموس و عصمت شرع محمدی دراز کرده و باب بی‌دینی و بی‌اعتدالی را بر روی خلق بیچاره باز نمود. نه جان مردم از دست ظلم و عدوان وی در امان است و نه مال و عرض ایشان. عوام بیچاره از ترس و خوف جان و مال خود تمکینی از صورت‌سازی و حیلـه‌بازی او کرده در عداد علما و مجتهدینش می‌شمارند و نزد وی به ترافع و تداعی روند و بدین سبب خاطر مقدس پیغمبر خدا را آزرده سازند و خود را مولد لعن ملائکه مقربین در آوردند لهذا ... محض خدمت به شریعت مطهره و رفع بدنامی از علمای کرام و دفع شر از سر یک دسته مردمان بیچاره توکلاً علی الله عزم خود را جزم کرده که آن چه بر خفایای اعمال آن شرور طاغی باغی آگاهی دارد نظماً در چند قصیده تذکراً و تنبیهاً گوشزد خلق نمایم. و چون در دو سال قبل اوراقی در عنوان اعلان به امضای لسان الحق متضمن تخطائه [تخطئه] و تعییب جناب ملاذ الاسلام آقای میرزای آشتیانی در دست مردم دیده شد و در سنه ماضیه بر همان نهج به امضای ترجمان الغیب تجدید مطلع نموده باز ذکر مساوی جناب آقای معظم را بیان و در عرصه نگارش در آورده بودند کمال تعجب است که این دو نگارنده با این که دعوی خداپرستی و حق گویی و بی غرضی می‌کنند و از آثار کلمات چنان می‌نماید که بر خفایای امور هر کس آگاهند و همه را همراه، چه باعث گشته که یک جهت در ابراز حالات آن آقای معظم کوشیده و چشم از این سید طاغی یاغی دیوانه پوشیده، نمی‌توان گفت که بر سیئات اعمال و افعال او بی خبر بوده‌اند»، پس از آن عذر استفاده از کلمات رکیک را خواسته است: «در این منظومات شریفه الفاظی که در مورد تفضیح و تفحیش مخاطب ذکر گشته نه از بابت هرزه‌سرایی بوده بلکه چون آن یاغی طاغی از ابتدای ورود به این ارض الی الآن سبک وضع خود را بر این قرار داده که نسبت به تمام طبقات خلق بدگویی و بدزبانی نماید ... ما نیز همان الفاظ قبیح رکیک را که مگر به اشخاص محترم گفته است در حق خودش یادآور گشتیم که طعم آنها را بچشد». در پایان هم مؤخره تندی با عنوان «تمنا و در خواست» آمده که نویسنده در آن به نام خود و تاریخ سرایش اشعار اشاره کرده است: «چون این کتاب منظومه در حیات شاه شهید به قلم زبان و زبان قلم آمده و در غره شهر ذیقعده هزار و سیصد و سیزده به اتمام رسید و به جهات عدیده در پرده خفا بوده حالاً در عنوان نمره اول تقدیم برادران دینی می‌شود. وقایع و حالات و کیفیات و حرکات و تعدیات آن مفسد بی‌حیا را در سلطنت این پادشاه رؤوف مهربان به خصوص فتنه و فسادی که در این ایام میانه دولت و ملت فراهم کرده به همین نهج منظومه در نمره آتیه عرض و تقدیم خواهد شد تا اتمام حجت شده باشد و یا موجب عبرت گردد. حامی شریعت احمدی حسام الحق به تاریخ غره شهر رجب المرجب 1315».

متن فنخا

● مذمت سید علی اکبر تفرشی / شعر / فارسی mazammat-e sayyed ‘alī akbar-e tafrešī حسام الحق، ق14 قمری hosām-ol-haqq(- 20c) تاریخ تألیف: ذیحجه 1313ق شامل 26 قصیده و یک ترجیع‌بند در هجو سید علی اکبر تفرشی. سروده شده در ذیحجه 1313ق و منتشره در رجب 1315ق. در مقدمه می‌گوید علما بر دو قسم اند: بعضی مخالف هوا و گروهی موافق هوا. از جمله گروه دوم: «یکی لاجناب و لا مستطاب مخرب رعیت بیضا ملجأ اشرار حامی جهال افسق فساق شریعت ندار سید علی اکبر تفریشی- کسر الله عنقه- که سال‌هاست در شهر طهران با این که سواد وی منحصر به نقطه قلب است در نهایت تقلب دست تعدی به دامن ناموس و عصمت شرع محمدی دراز کرده و باب بی‌دینی و بی‌اعتدالی را بر روی خلق بیچاره باز نمود. نه جان مردم از دست ظلم و عدوان وی در امان است و نه مال و عرض ایشان. عوام بیچاره از ترس و خوف جان و مال خود تمکینی از صورت‌سازی و حیلـه‌بازی او کرده در عداد علما و مجتهدینش می‌شمارند و نزد وی به ترافع و تداعی روند و بدین سبب خاطر مقدس پیغمبر خدا را آزرده سازند و خود را مولد لعن ملائکه مقربین در آوردند لهذا ... محض خدمت به شریعت مطهره و رفع بدنامی از علمای کرام و دفع شر از سر یک دسته مردمان بیچاره توکلاً علی الله عزم خود را جزم کرده که آن چه بر خفایای اعمال آن شرور طاغی باغی آگاهی دارد نظماً در چند قصیده تذکراً و تنبیهاً گوشزد خلق نمایم. و چون در دو سال قبل اوراقی در عنوان اعلان به امضای لسان الحق متضمن تخطائه [تخطئه] و تعییب جناب ملاذ الاسلام آقای میرزای آشتیانی در دست مردم دیده شد و در سنه ماضیه بر همان نهج به امضای ترجمان الغیب تجدید مطلع نموده باز ذکر مساوی جناب آقای معظم را بیان و در عرصه نگارش در آورده بودند کمال تعجب است که این دو نگارنده با این که دعوی خداپرستی و حق گویی و بی غرضی می‌کنند و از آثار کلمات چنان می‌نماید که بر خفایای امور هر کس آگاهند و همه را همراه، چه باعث گشته که یک جهت در ابراز حالات آن آقای معظم کوشیده و چشم از این سید طاغی یاغی دیوانه پوشیده، نمی‌توان گفت که بر سیئات اعمال و افعال او بی خبر بوده‌اند»، پس از آن عذر استفاده از کلمات رکیک را خواسته است: «در این منظومات شریفه الفاظی که در مورد تفضیح و تفحیش مخاطب ذکر گشته نه از بابت هرزه‌سرایی بوده بلکه چون آن یاغی طاغی از ابتدای ورود به این ارض الی الآن سبک وضع خود را بر این قرار داده که نسبت به تمام طبقات خلق بدگویی و بدزبانی نماید ... ما نیز همان الفاظ قبیح رکیک را که مگر به اشخاص محترم گفته است در حق خودش یادآور گشتیم که طعم آنها را بچشد». در پایان هم مؤخره تندی با عنوان «تمنا و در خواست» آمده که نویسنده در آن به نام خود و تاریخ سرایش اشعار اشاره کرده است: «چون این کتاب منظومه در حیات شاه شهید به قلم زبان و زبان قلم آمده و در غره شهر ذیقعده هزار و سیصد و سیزده به اتمام رسید و به جهات عدیده در پرده خفا بوده حالاً در عنوان نمره اول تقدیم برادران دینی می‌شود. وقایع و حالات و کیفیات و حرکات و تعدیات آن مفسد بی‌حیا را در سلطنت این پادشاه رؤوف مهربان به خصوص فتنه و فسادی که در این ایام میانه دولت و ملت فراهم کرده به همین نهج منظومه در نمره آتیه عرض و تقدیم خواهد شد تا اتمام حجت شده باشد و یا موجب عبرت گردد. حامی شریعت احمدی حسام الحق به تاریخ غره شهر رجب المرجب 1315».

نسخه‌های خطی این اثر

1 نسخه