مدخل منظوم در علم نجوم

● مدخل منظوم در علم نجوم / هیئت / فارسی madxal-e manzūm dar 'elm-e nojūm مهندس لاهوری، خیرالله بن لطف الله، ق 12 قمری mohandes-e lāhūrī, xayr-ol-lāh ben lotf-ol lāh(- 18c) تاریخ تألیف: 1150ق ابیاتی از آن نقل می‌شود: «بنده ذره‌وار خیر الله ×× که ندارد به اهل دنیا راه ... / به مهندس شهیر در افواه ×× والد این فقیر لطف الله / کسب این علم از پدر فرمود ×× نادر العصر آنکه احمد بود / هست از علم این حقیر نجف ×× در ریاضی مهین برادر من / چند تصنیف هست در هر فن ×× هم ازین ذره وار تألیفات / هست کز رنج چهل داده نجات ×× دو سه مدخل ز عمده‌های قدیم / دید در نظم بهر فیض عمیم ×× خامه برداشت ناکند منظوم / مدخلی تازه ای زعمل نجوم ... ×× در هزار است و یکصدو پنجاه / نظم این چند گوهر دلخواه». برخی از عناوین و مطالب مندرج در منظومه: فی حمد الله جل جلاله و نعت النبی (ص)، فی سبب نظم الرسالة، فی اباحة علم النجوم و أحكامه، فی مشابهة المنجم بالطبیب، فی تأثیر بعض الثوابت المنحوس، فی تعداد الكواكب الثابتات المذكورة، فی ألوان الكواكب السبعة السيارة، فی اخرجه الكواكب الستارة السبعة، فی الصداقة و العداوة بین الستارة، فی أقسام النظرات علی سبیل الاجمال، فی تفصیل النظرات من مقدار السعادة و النحوسة ف فی الطوایف المنسوبة الی سبعة السيارة، فی ذکر الخطوط السبعة السيارة، فی بیوت الكواكب، فی شرف السبعة و هبوطها و العقدتین ف فی أرباب مثلثات البروج باللیل و النهار، فی جدود الكواكب السيارة المصریین، فی آثار الصور الستة و ثلاثین البروج، ...، فی منسوبات البیوت الحاصلة من تسوية بيوت الطالع، فی بیان استخراج السهام، فی تفاوت عمل سهم المطالع الليل و النهار، فی بیان الاقراح و الاتراح، فی قاعدة الحكم بالطالع، فی بیان المستوى، فی بیان ادوار السيارات بالتقریب، فی بیان أزمنة استقامة الخمسة المتحيرة، فی بیان أزمنة رجعة الخمسة المتحيرة، فی بیان البست، فی بیان فرقه اول، دلیل فرقه ثانی، رجوع الفرقه الثانية ثالثا، رجوع الفرقه الاولى ثانیا، رجوع الفرقه الثانية ثانيا، رجوع الفرقة الاولى ثالثا، رجوع الفرقة الثانية ثالثا، رجوع الفرقة الاولى رابعا، رجوع الفرقه الثانية رابعا، جواب الفرقه الاولى خامسا. [دانشنامه ادب فارسی 1106/4؛ فهرستواره منزوی 3041/4]