اشراق اللاهوت فی نقد شرح الیاقوت

● اشراق اللاهوت فی نقد شرح الیاقوت = شرح انوار الملکوت فی شرح الیاقوت / کلام و اعتقادات / عربی išrāq-ul-lāhūt fī naqd-i s.-il-yāqūt = s.-u anwār-il-malakūt fī s.-il-yāqūt اعرجی حلی، عبدالمطلب بن محمد، 681 - 745 قمری a‘rajī-ye hellī, ‘abd-ol-motalleb ebn-e mohammad (1283 - 1345) وابسته به: انوار الملکوت فی شرح الیاقوت؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726) تألیف ضیاءالدین عبدالله حلی یا برادرش عمیدالدین عبدالمطلب حلی، در زمان علامه حلی به نگارش درآمده است. در دیباچه آن نامی از کتاب و مؤلف نیست. شرح و نقدی است مزجی و مفصل با عناوین «قال المصنف»، «قال الشارح دام ظله» و «قوله» بر کتاب «انوار الملکوت فی شرح الیاقوت» دایی مؤلف، علامه حلی و کتاب «یاقوت» از ابواسحاق اسماعیل (ابراهیم) بن اسحاق نوبختی می‌باشد. این شرح محاکمه‌ای بین مؤلف و شارح است و با عناوین «قال الشارح دام ظله» به آن اشاره کرده است. این کتاب نیز (مانند برخی دیگر از کتاب‌های این دو برادر) در برخی از منابع و فهارس به برادر مؤلف سید ضیاء الدین عبد الله بن محمد حسینی اعرجی حلی نسبت داده شده است. تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الاول 729ق نقل شده و لیکن بنا بر این که از آغاز تا انجام این اثر از علامه حلی با عنوان «قال الشارح دام ظله» یاد نموده و سال درگذشت ایشان 726ق واقع شده، لذا این سال تألیف نمی‌تواند صحیح باشد و احتمالاً در استنساخ نسخه از سوی کاتب اشتباهی رخ داده باشد و این نظریه که ممکن است تألیف این اثر بعد از رحلت علامه نیز ادامه داشته باشد مردود است زیرا عبارت «قال الشارح دام ظله» تا پایان ادامه دارد. آغاز: الحمدلله المتقدس عن الامثال و الاشكال و النظراء ... اما بعد فان جماعة من اخوان الصفاء و ارباب التقى و الوفاء ... لما طالعوا کتاب انوار الملکوت فی شرح الیاقوت انجام: و هذا ما کتبناه و حیث انتهى کلام الشارح دام ظله ههنا قطعنا الکلام حامدین لله و مصلین علی صاحب المعجزة الباهرة خاتم الانبیاء محمد المصطفى و علی عترته الطاهرین. [الذریعة 115/13؛ دنا 851/1 (7 نسخه)؛ إشراق اللاهوت فی نقد شرح الیاقوت (تحقیق علی اکبر ضیایی)؛ نشر میراث مکتوب 1381 ش]