نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مخزن الاعراس

maxzan-ol a‘rās
/w/58119
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58119
تاریخ و سده تألیف: 1155 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 28، ص 758 تا 759
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تراجم
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اعراس نامه (a‘rās-nāme) تذکره اعراس (tazkere-ye a‘rās)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

وی این کتاب را در تکمیل تألیف شیخ مشرف الدین بن قاضی محمد نهروانی بپرداخت و وفیات جمعی از بزرگان را که از آن کتاب فوت شده بود و یا به پس از زمان تألیف آن تعلق داشت بر آن افزوده است. در پایان دیباجه از دیگران می‌خواهد که در آینده به تکمیل این کتاب ادامه دهند و هر چه از تواریخ وفیات می‌دانند در جای خویش از این کتاب ثبت کنند.مؤلف مآخذ خویش را غالباً در ذیل هر یک از تواریخ و فیات ذکر و پاره‌ای از آنها را نیز در اول و آخر دیباجه کتاب یاد می‌کند. از جمله مآخذ اوست: آداب الطالبین، سیر الاولیاء، طبقات شاهجهانی تصنیف محمد صادق دهلوی، عقد الجواهر و الدرر تألیف سید محمد شبلی با علوی، تاریخ حبیبی، اخبار الاصفیاء، مناقب الاولیاء، ثواقب المناقب، سیر الاولیاء تألیف سید محمد بن سید مبارک کرمانی، سیر العارفین، نور السافر، تذکرة الحفاظ، الصراط السوی، رساله در بیان فقهائی که در کتاب الانوار مذکوراند، رسالة الوصال تصنیف یکی از مریدان شیخ قاسم نوری پیشاوری، سیر محمدی تألیف محمد علی سامانی، ریاض المستطابه، اسماء الرجال مشکوة، طبقات شعرانی، کرامة الاولیاء، غاية المقصد و المرادف فی مناقب سيدنا عبدالله الحداد، مرآة الاسرار، روضة الریاحین تصنیف الامام عبدالله الیافعی، تحفة القادریه، بهجة الاسرار، خوارقات، شرح بخاری عینی، عقد النبی، کتاب مشرع سید محمد شبلی با علوی، شعب الاولیاء، لطائف اشرفی، خزانة الجلالی بابا سیاح بیابانی، کتاب الامم تصنیف شیخ ابراهیم الكردى المدنی، گلزار ابرار مولانا عمر بن مولانا احمد پاکهوت، وصل الرمز اللطیف، انس السالکین، مجمع الاولیاء، رساله در بیان اعراس (وفیات) تألیف یکی از مریدان سید محمد گیسودراز، مخبر الواصلین، بهجة الاسرار خواجه ابومحمد چشتی، الفصول المهمه، حسن المحاضره، كتاب الرحمه فی القیام بوظائف العبودیه، جذب القلوب الى ديار المحبوب عبدالحق دهلوی، فضائل الاولیاء، رسالة الوصال تألیف یکی از قادریه، تاریخ گجراتی، سكينة الاولیاء، ملفوظات عبدالقادر ناگوری، نسخه سید حسن، حاشیه رشحات، جواهر الاسرار شیخ آذری، رساله احباب تصنیف نورالدین جعفر ختلانی مرید سید علی همدانی، ملفوظات سید من الله، رساله احوال ائمه اثنا عشر خلاصه اولاد سید البشر تألیف عبدالحق دهلوی، شیرازنامه، ملفوظات شیخ سعد خیرآبادی (= تحفة السعداء)، حل الرمز اللطیف، بهجة المحافل، ذیل کتاب الامم، شرح صراط المستقيم فيروز آبادی، تاریخ چشتی، اعراس نامه سید حسن (از اولاد سید محمد مدرس بیجاپوری)، میزان سهررودی، مناقب العارفین، تاریخ شافعی ملفوظات سید حبیب الله بیجاپوری و سكينة الاولياء. (عبدالحسین حائری)
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله رب العالمین ... اما بعد این رساله مختص است در تذکره اعراس انبیا و صحبه و ائمه هدی و سایر مشایخ کرام ... که شیخ شرف الدین ابن قاضی شیخ محمد نهروانی در زمان ماضی جمع کرده بودند چون از اسم اکابران که بعد از جمع رساله مذکور به رحمت حق پیوسته و بعضی اسماء متقدمین نیز خالی بودند، بنابر آن بنده درویشان محمد نجیب قادری ناگوری اجمـیری که از ... مریدان جناب ... بندگی شیخ نظام الدین چشتی اورنگابادی خلیفه قدوة الاولیاء شیخ کلیم الله چشتی شاهجهان آبادی خلیفه قطب الواصلین شیخ محمد الچشتی حسینی الکجراتی در سال یک هزار و یک صدو پنجاه و پنج هجری از کتب سیر مثل نفحات الانس، مرأة الجنان و تاریخ یافعی و رشحات و آداب الطالبین و سیر الاولیاء ... و غیرها نسخه‌های معتبر بر آورده و بعضی را سال و تاریخ و مرقد و سلسله در کتب یافته و تاریخ بعضی ... که در کتب به نظر نیامد از صاحب سجاده یا از خادمان معتبر آنجا (مقابر) که مردم معتبر وثقه بودند به تحقیق رسانیده ثبت نمود و تاریخ که در اعراس نامه مذکور مندرج بود به حال داشت و هیچ تغییر و تبدیل نساخت اگر چه در کتب سیر به خلاف آن به نظر آمد». »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، ج 4، ص 4022؛ هند، سنگی، 1300ق، رقعی کوچک، 230+2ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 2269/3

متن فنخا

● مخزن الاعراس = اعراس نامه = تذکره اعراس / تراجم - فارسی maxzan-ol a‘rās = a‘rās-nāme = tazkere-ye a‘rās ناگوری قادری، محمد نجیب، ق 12 قمری nagūrī qāderī, mohammad najīb(- 18c) تاریخ تألیف: 1155ق وی این کتاب را در تکمیل تألیف شیخ مشرف الدین بن قاضی محمد نهروانی بپرداخت و وفیات جمعی از بزرگان را که از آن کتاب فوت شده بود و یا به پس از زمان تألیف آن تعلق داشت بر آن افزوده است. در پایان دیباجه از دیگران می‌خواهد که در آینده به تکمیل این کتاب ادامه دهند و هر چه از تواریخ وفیات می‌دانند در جای خویش از این کتاب ثبت کنند.مؤلف مآخذ خویش را غالباً در ذیل هر یک از تواریخ و فیات ذکر و پاره‌ای از آنها را نیز در اول و آخر دیباجه کتاب یاد می‌کند. از جمله مآخذ اوست: آداب الطالبین، سیر الاولیاء، طبقات شاهجهانی تصنیف محمد صادق دهلوی، عقد الجواهر و الدرر تألیف سید محمد شبلی با علوی، تاریخ حبیبی، اخبار الاصفیاء، مناقب الاولیاء، ثواقب المناقب، سیر الاولیاء تألیف سید محمد بن سید مبارک کرمانی، سیر العارفین، نور السافر، تذکرة الحفاظ، الصراط السوی، رساله در بیان فقهائی که در کتاب الانوار مذکوراند، رسالة الوصال تصنیف یکی از مریدان شیخ قاسم نوری پیشاوری، سیر محمدی تألیف محمد علی سامانی، ریاض المستطابه، اسماء الرجال مشکوة، طبقات شعرانی، کرامة الاولیاء، غاية المقصد و المرادف فی مناقب سيدنا عبدالله الحداد، مرآة الاسرار، روضة الریاحین تصنیف الامام عبدالله الیافعی، تحفة القادریه، بهجة الاسرار، خوارقات، شرح بخاری عینی، عقد النبی، کتاب مشرع سید محمد شبلی با علوی، شعب الاولیاء، لطائف اشرفی، خزانة الجلالی بابا سیاح بیابانی، کتاب الامم تصنیف شیخ ابراهیم الكردى المدنی، گلزار ابرار مولانا عمر بن مولانا احمد پاکهوت، وصل الرمز اللطیف، انس السالکین، مجمع الاولیاء، رساله در بیان اعراس (وفیات) تألیف یکی از مریدان سید محمد گیسودراز، مخبر الواصلین، بهجة الاسرار خواجه ابومحمد چشتی، الفصول المهمه، حسن المحاضره، كتاب الرحمه فی القیام بوظائف العبودیه، جذب القلوب الى ديار المحبوب عبدالحق دهلوی، فضائل الاولیاء، رسالة الوصال تألیف یکی از قادریه، تاریخ گجراتی، سكينة الاولیاء، ملفوظات عبدالقادر ناگوری، نسخه سید حسن، حاشیه رشحات، جواهر الاسرار شیخ آذری، رساله احباب تصنیف نورالدین جعفر ختلانی مرید سید علی همدانی، ملفوظات سید من الله، رساله احوال ائمه اثنا عشر خلاصه اولاد سید البشر تألیف عبدالحق دهلوی، شیرازنامه، ملفوظات شیخ سعد خیرآبادی (= تحفة السعداء)، حل الرمز اللطیف، بهجة المحافل، ذیل کتاب الامم، شرح صراط المستقيم فيروز آبادی، تاریخ چشتی، اعراس نامه سید حسن (از اولاد سید محمد مدرس بیجاپوری)، میزان سهررودی، مناقب العارفین، تاریخ شافعی ملفوظات سید حبیب الله بیجاپوری و سكينة الاولياء. (عبدالحسین حائری) آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین ... اما بعد این رساله مختص است در تذکره اعراس انبیا و صحبه و ائمه هدی و سایر مشایخ کرام ... که شیخ شرف الدین ابن قاضی شیخ محمد نهروانی در زمان ماضی جمع کرده بودند چون از اسم اکابران که بعد از جمع رساله مذکور به رحمت حق پیوسته و بعضی اسماء متقدمین نیز خالی بودند، بنابر آن بنده درویشان محمد نجیب قادری ناگوری اجمـیری که از ... مریدان جناب ... بندگی شیخ نظام الدین چشتی اورنگابادی خلیفه قدوة الاولیاء شیخ کلیم الله چشتی شاهجهان آبادی خلیفه قطب الواصلین شیخ محمد الچشتی حسینی الکجراتی در سال یک هزار و یک صدو پنجاه و پنج هجری از کتب سیر مثل نفحات الانس، مرأة الجنان و تاریخ یافعی و رشحات و آداب الطالبین و سیر الاولیاء ... و غیرها نسخه‌های معتبر بر آورده و بعضی را سال و تاریخ و مرقد و سلسله در کتب یافته و تاریخ بعضی ... که در کتب به نظر نیامد از صاحب سجاده یا از خادمان معتبر آنجا (مقابر) که مردم معتبر وثقه بودند به تحقیق رسانیده ثبت نمود و تاریخ که در اعراس نامه مذکور مندرج بود به حال داشت و هیچ تغییر و تبدیل نساخت اگر چه در کتب سیر به خلاف آن به نظر آمد». در اواخر دیباجه میگوید: «مقصود از وضع و بناء این کتاب که مشتمل است در هر تاریخ از تواریخ شهور تمام سال ... باید اگر کسی بر تاریخ وصال و عرس ولیی از اولیاء الله که به زمان سابق باشد یا حال و یا آینده واقف شود خواه از کتاب، خواه از زبان ثقه در این اعراس نامه که مسمی به مخزن الاعراس است بر محل آن ثبت مینمایند ... چاپ: مشار فارسی، ج 4، ص 4022؛ هند، سنگی، 1300ق، رقعی کوچک، 230+2ص [فهرستواره منزوی 2269/3]

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
888 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 211 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
7195 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 321 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
5580 عامر، محمد بی‌تاریخ نستعلیق 372 شناسنامه ←