نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اشارة و بشارة

išārat-un wa bišārat-un
18 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/5769
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #5769
تاریخ و سده تألیف: 1089 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 3، ص 604 تا 606
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: علوم قرآن
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الکشف عن القراءات السبع (al-kašf ‘an-il qirā’āt-is sab‘) رسالة فی اختلاف القراآت و دفع شبهة التحریف (r.-un fī ixtilāf-il qirā’āt wa daf‘-i šubhat-it taḥrīf)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از چند رساله‌ای است که مؤلف آنها را در یک مجموعه گرد آورده و در نظر داشته است تا چهل رساله تألیف کند و مجموعه را «اربعینیات» بنامد ولی آنچه اکنون از این رسائل در دست است فقط ده رساله است. رساله مورد گفتگو در تأویل قرائات سبعه و دفع شبهه تحریف از قرآن کریم به زبان فلسفه و عرفان است و مصنف نظریه دقیق و ابتکاری در آن باره مبتنی بر چند مقدمه عرفانی ذیل عنوان «اشارة و بشاره» ذکر کرده است. در آن آمده است: «برایم این اندیشه حاصل گشت که اختلافات قراآت هفتگانه و همچنین تفاوتی را که میان قرآن فعلی که در دسترس است و قرآنی که حضرت علی (ع) آن را فراهم آورده از میان بردارم. شالوده آن را در میان نماز شام و خفتن شب جمعه دوشب گذشته در قم ریخته و در دو شب مانده از همان ماه به‌انجام رساند، سپس در یکم همان ماه سال 1098 در سپاهان آن را در این مجموعه گذارده است.»
آغاز اثر
« الحمد لله لذی نجم القرآن و سبع ذلك التبیان فشیعه سبعة آلاف من ملائکة الرحمن و صار ذا سبعة وجوه حسان ... و بعد اعلموا یا اخوانی فی الدین و خلانی فی طلب الیقین، انی کنت لیلة الجمعة المبارکة لیلتین خلفا من شهر جمادی الآخرة بسنة تسع و ثمانین و الف من الهجرة بین صلاة المغرب و العشاء الآخرة بوطنی قم المحروسة. »
انجام اثر
« ترجم جبرئیل تشریفا له من الله تعالی الحدیث و فی ذلك کفایة لمن تدبر و درایة لمن استبصر. هذا آخر ما اردنا ایراده فی تلک المقالة و الله ولی الهدایة و اتفق ذلك علی ید مؤلفها العبد المذنب العاصی ... ثم ادرجتها فی هذه المجموعة المسمى بالاربعينيات »
سوابق و چاپ‌های اثر
الاربعينيات به تصحیح دکتر نجفقلی حبیبی چاپ شده و این رساله دومین رساله آن است.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 1: 436، 341: 16، 42/11 «رسالة فی اختلاف القراء» مقدمه اربعین چاپ تهران مصحح مرحوم علی آبادی اعیان الشیعة 59/9 نقباء البشر 74/1 در «دنا» در دو جا آمده یکی تحت عنوان «اشارة و بشارة» 843/1 و دوم تحت عنوان «الکشف عن القرءات السبع» در جلد 636/8 که باید یکی شود طبقات 309/12 «الکشف عن القرآآت السبع» به تفصیل

متن فنخا

● اشارة و بشارة = الکشف عن القراءات السبع = رسالة فی اختلاف القراآت و دفع شبهة التحریف / علوم قرآن / عربی išārat-un wa bišārat-un = al-kašf ‘an-il qirā’āt-is sab‘ = r.-un fī ixtilāf-il qirā’āt wa daf‘-i šubhat-it taḥrīf قاضی سعید قمی، محمد سعید بن محمد مفید، 1049 - 1103؟ قمری qāzī sa‘īd-e qomī, moḥammad sa‘īd ebn-e moḥammad mofīd (1640 - 1692) تاریخ تألیف: شب جمعه 2 جمادی الثانی 1089ق یکی از چند رساله‌ای است که مؤلف آنها را در یک مجموعه گرد آورده و در نظر داشته است تا چهل رساله تألیف کند و مجموعه را «اربعینیات» بنامد ولی آنچه اکنون از این رسائل در دست است فقط ده رساله است. رساله مورد گفتگو در تأویل قرائات سبعه و دفع شبهه تحریف از قرآن کریم به زبان فلسفه و عرفان است و مصنف نظریه دقیق و ابتکاری در آن باره مبتنی بر چند مقدمه عرفانی ذیل عنوان «اشارة و بشاره» ذکر کرده است. در آن آمده است: «برایم این اندیشه حاصل گشت که اختلافات قراآت هفتگانه و همچنین تفاوتی را که میان قرآن فعلی که در دسترس است و قرآنی که حضرت علی (ع) آن را فراهم آورده از میان بردارم. شالوده آن را در میان نماز شام و خفتن شب جمعه دوشب گذشته در قم ریخته و در دو شب مانده از همان ماه به‌انجام رساند، سپس در یکم همان ماه سال 1098 در سپاهان آن را در این مجموعه گذارده است.» آغاز: الحمد لله لذی نجم القرآن و سبع ذلك التبیان فشیعه سبعة آلاف من ملائکة الرحمن و صار ذا سبعة وجوه حسان ... و بعد اعلموا یا اخوانی فی الدین و خلانی فی طلب الیقین، انی کنت لیلة الجمعة المبارکة لیلتین خلفا من شهر جمادی الآخرة بسنة تسع و ثمانین و الف من الهجرة بین صلاة المغرب و العشاء الآخرة بوطنی قم المحروسة. انجام: ترجم جبرئیل تشریفا له من الله تعالی الحدیث و فی ذلك کفایة لمن تدبر و درایة لمن استبصر. هذا آخر ما اردنا ایراده فی تلک المقالة و الله ولی الهدایة و اتفق ذلك علی ید مؤلفها العبد المذنب العاصی ... ثم ادرجتها فی هذه المجموعة المسمى بالاربعينيات چاپ: الاربعينيات به تصحیح دکتر نجفقلی حبیبی چاپ شده و این رساله دومین رساله آن است. [الذریعه 1: 436، 341: 16، 42/11 «رسالة فی اختلاف القراء»؛ مقدمه اربعین چاپ تهران مصحح مرحوم علی آبادی؛ اعیان الشیعة 59/9؛ نقباء البشر 74/1؛ در «دنا» در دو جا آمده یکی تحت عنوان «اشارة و بشارة» 843/1 و دوم تحت عنوان «الکشف عن القرءات السبع» در جلد 636/8 که باید یکی شود؛ طبقات 309/12 «الکشف عن القرآآت السبع» به تفصیل]

نسخه‌های خطی این اثر

18 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
4344/2 قاضی سعید قمی، محمد سعید بن محمد مفید (مؤلف) جمعه 2 جمادی الثانی 1089ق نسخ 4 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
21618 قاضی سعید قمی، محمد سعید بن محمد مفید (مؤلف) 1098ق نستعلیق، شکسته 2 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
1030 محمد مومن بن محمد امین تبریزی 1091ق شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
4
ملک
تهران
5761/1 محمد علی بن مظفر حسین 1197ق شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
3740/2 علی اصغر نجف آبادی قرن 13 نسخ 13 شناسنامه ←
6
دانشگاه
تهران
971/2 محمد حسن فانی پسر حاج عبدالرسول حسینی زنوزی صفر 1206ق - 6 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
3661/1 کاظم بن عنایت الله پنج‌شنبه 18 ربیع الثانی 1220ق شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
1207/23 لطفعلی لواسانی 1234ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
13217/3 محمد بن علی اصغر قاینی ذیحجه 1254ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
10
مرعشی
قم
5081/7 بی‌کاتب 1267ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
21258 احمد حسینی 1314ق نسخ 3 شناسنامه ←
12
الهیات
تهران
652/2 محمد کاظم 1348ق نسخ 7 شناسنامه ←
13
دائرة المعارف
تهران
438/2-عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
13390/5 ابوالقاسم حسینی لواسانی 1349ق نسخ 7 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
10031/9 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 8 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
5500/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 4 شناسنامه ←
17
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
18
مجلس
تهران
1/9خوئی بی‌کاتب بی‌تاریخ - 7 شناسنامه ←