المحجة البيضاء في احياء الاحياء

● المحجة البيضاء في احياء الاحياء / اخلاق / عربی maḥajjat-ul bayḍā' fī iḥyā'-il iḥyā' فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091 قمری feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680) وابسته به: احیاء علوم الدین = احیاء العلوم؛ غزالی، محمد بن محمد (450-505) تاریخ تألیف: 1046ق این کتاب تحریر و تهذیب «احیاء العلوم» غزالی است از اسقاط بعضی حکایات و داستان‌های نامعقول و هم حذف و تبدیل و اختصار و تفصیل و توضیح برخی از فصولی که ملائم باطبع شریعت نیست (مانند تبدیل کتاب آداب سماع و وجد به کتاب آداب معیشت و تبدیل احادیث مکذوبه مرویه از طریق اهل سنت به احادیث مرویه از خاندان عصمت علیهم السلام) و به نام «احیاء الاحیاء» نیز یاد می‌شود. این کتاب مانند اصلش در چهار ربع تنظیم شده است: ربع العبادات، ربع العادات، ربع المهلكات، ربع المنجیات. درهریک از این چهارربع ده «کتاب» است و بعضی از کتاب‌ها که دراصل بود به کتاب‌های دیگری در محجه تبدیل شده است مانند کتاب آداب السماع و الوجد که به کتاب آداب الشيعة واخلاق الائمه تبدیل شده است. آغاز: احمدالله تعالى اولاً حمداً كثيراً دايماً متوالياً و ان كان يتضاءل دون حق جلاله حمد الحامدين آغاز ربع عادات (جزء 2): الحمدلله احسن تدبير الكاينات فخلق الارض والسموات وانزل الماء الفرات فانشاء الحب والنبات وقدر الارزاق والاقوات ... فان مقصد ذوى الالباب لقاء الله سبحانه بدار الثواب ولاطريق للوصول الى اللقاء الا بالعلم والعمل آغاز ربع مهلكات (جزء 3): الحمد لله الذى تتحير دون ادراك جلاله القلوب و الخواطر و تدهش في مبادی اشراق انواره الاحداق و النظائر آغاز ربع منجیات (جزء 4): الحمدلله الذى بتحميده يستفتح كل كتاب و بذكره يصدر كل خطاب و بحمده يتنعم اهل النعيم فی دار الثواب و باسمه يتسلى الاشقياء و ان ارخی انجام: اللهم عاملنا بعفوك و لاتعاملنا بعدلك و تم كتاب ذكر الموت و ما بعده من المحجة البيضاء في احیاء احیاء علوم الدین و هو الكتاب العاشر من الربع الرابع الذى فی المنجیات و بتمامه تم كتاب المحجة بكتبه الاربعين جميعا و الحمدلله رب العالمين و صلى الله علی محمد و آله اجمعين. چاپ: مشار عربی، ص811؛ طهران، سنگی، 1341ق، رحلی، 321ص؛ مکرر چاپ شده [الذريعة 155/20 و 145/20و 144/20؛ دنا 166170/9 (113 نسخه)؛ فهرست خودنوشت فیض ص237-245؛ کشف الحجب 493؛ ایضاح المکنون 442/2؛ هدية العارفين 7/2؛ مكتبة اميرالمؤمنين 240/4 و 239/4] شرح و حواشی: 1- الحقايق = الحقايق فی اسرار الدين = الحقايق فی محاسن الاخلاق؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091) 2- الحقايق (ترجمه)؛ کاشانی، محمد بن مرتضی (-1115) 3- المحجة البيضاء فی احیاء الاحیاء (منتخب) = مختصر المحجة البيضاء؛ مؤمن کاشانی، محمد هادی بن مرتضی (-12) 4- احیاء المحجة البيضاء فی احیاء الاحیاء؛ مازندرانی، محمد علی بن محمد علی (-13)