محبوب القلوب

● محبوب القلوب / تراجم / عربی - فارسی maḥbūb-ul qulūb شریف لاهیجی، قطب الدین محمد بن علی، - 1097 قمری šarīf-e lāhījī, qotb-od dīn mohammad ben ‘alī(- 1686) مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «مقاله» و یک «خاتمه» است: «مقدمه» در بیان حقیقت فلسفه و منشأ آن و مبدأ سایر علوم و وصف حکماء بزرگ یونان و فرس و هند و سایر بلاد و تراجم آنان و اجمالی در حدود بلادشان؛ مقاله 1. در احوال حکماء از زمان حضرت آدم علیه السلام تا بدو ظهور اسلام و نقل کلمات و حکمتهای منقوله از آنان؛ مقاله 2. در أحوال فلاسفه اسلام و علماء علم کلام و نقل مقالات و کلمات آنان، با ذیلی در أحوال عرفاء مشایخ موحدین صوفیه؛ مقاله 3. در احوال ائمه اخیار علیهم السلام و نقل جمله‌ای از أحادیث مشتمله بر حکم و أسرار، با ذیلی در أحوال بزرگان مشایخ شیعه امامیه؛ «خاتمه» در احوال مؤلف و پدران او. از این کتاب تنها مقدمه و مقاله یکم طی 160 صفحه به قطع بزرگ و چاپ سنگی در طهران به طبع رسیده و حواشی بسیاری که مؤلف بر کتاب خود نوشته نیز در اطراف نسخه مطبوعه آمده است.(محمد علی روضاتی) این کتاب در بخش نخستین از نزهة الارواح شهرزوری بهره برده وعبارات آنرا آورده و مطالب دیگری هم در آن گنجانده که از کتاب‌های اخبار شیعی و آثار عارفان و جز اینها گرفته است. عبارت‌های شرح گلشن راز شیخ زاده لاهیجی و شرح گلشن راز میبدی و طبایع الحیوان مروزی هم در آن دیده می‌شود. (دانش پژوه) آغاز: الحمدلله الذى ليس بينه و بين خلقه حجاب مع انه كشف به عن وجهه الكريم نقاب الارتياب. رخ دلدار را نقاب تویی ×× جهت یار را حجاب تویی انجام: كتبت و قلبى بالفراق معذب، و فى مهجتى نار الهوى تتلهب، فلا الويل مسموع، و لا الصبر نافع، و لا الوصل موجود و لا الحب تذهب. چاپ: مشار عربی، 810-811؛ بخشی از آن، تهران، سنگی، 1317ق، 160ص؛ طهران، سنگی، 1317ق، رحلی، 160ص [الذریعه 141/20؛ فهرستواره منزوی 2267/3]