مجموعه اکبری

● مجموعه اکبری = مجموعة الكلام / طب / فارسی majmū‘e-ye akbarī = majmū‘at-ol kalām حسینی سراجه، علی اکبر بن گداعلی، ق 11 قمری hoseynī-ye serāje, ‘alī akbar ebn-e gedā-‘alī(- 17c) تاریخ تألیف: دوشنبه 10 جمادی الثانی 1036ق؛ محل تألیف: تبریز کتابی طبی است شامل مقدمه وبیست و سه «باب»: 1. علامت و نشان خون و بلغم و صفرا و سودا و علاج آن؛ 2. انواع صرع؛ 3. درد شقیقه و سرسام و نسیان و سهره؛ 4. دوار و جنون و صرع و سکته و کابوس؛ 5. فالج و لغوه و رعشه و تمدد و علاج آن؛ 6. زکام و نزله و درد گوش و امراض بینی؛ 7. امراض لب و دهان و زبان و دندان و لثه؛ 8. امراض حلق و تنگی نفس و سل و خفقان؛ 9. امراض معده و جوع البقر و هیضه؛ 10. امراض استسقا و یرقان و قولنج و بواسیر؛ 11. امراض مثانه و باد فتق و قضیب و خصیه؛ 12. ضعف باه و غدیطه و ابنه؛ 13. درد پشت و سرین و مفاصل و عرق النسا؛ 14. تب‌های گرم و سرد و حرارت‌ها؛ 15. بیماری‌های ظاهر اعضا و اورام وخارش‌ها؛ 16. امراض آتشک و خوره و طاعون و برص؛ 17. امراض چشم و فنون کحالی؛ 18. علامات جا و پیکان رگ‌ها و گشودن آنها؛ 19. فنون جراحی زخم‌ها و دمل‌ها؛ 20. دفع زهرها و تریاق و سمیات؛ 21. امراض زنان؛ 22. خضاب موی سر و ریش؛ 23. فنون بیطاری و امراض اسب و شتر. در الذریعه (102/20)، این کتاب «مجموعة الکلام» نامیده شده است. آغاز: بسمله بعد از حمد و ستایش کریم لم یزل و لایزال ... چون فقیر حقیر علی اکبر بن میر گدا علی بن میر سید باباء الحسینی سراجه ای در اکثر کتابهای طبی ... سیر نمود در ... اسباب و علامات و ذخیره و قانون و امثال اینها در امراض عارضی و ادویه مفرد و مرکب ... از هر نسخه زبده و از هر مجموعه خلاصه‌ای جمع نموده مسمی به مجموعه اکبری در نشان و علامات هر مرض ... و شمه‌ای از فنون بیطاری از مجربات اهل زمان. انجام: اما حجامت ... بدانکه حجامت بر سه نوع است اول حجامت به شرط ... دویم حجامت بی شرط ... سیم حجامت آتشی که قدری از ... وحجامت آتشی مراد از آن جذب مواد غلیظه است به قوت تمام [الذریعة 102/20؛ نسخه‌های منزوی 595/1]