اشارات الاصول

● اشارات الاصول / اصول فقه / عربی išārāt-ul-uṣūl کرباسی، محمد ابراهیم بن محمد حسن، 1180؟ - 1262؟ قمری karbāsī, mohammad ebrāhīm ebn-e mohammad hasan (1767 - 1846) تاریخ تألیف: محرم 1253ق از جمله کتب مفصله و کامل این فن است که تألیف آن بیش از 20 سال به‌طول انجامیده است، در دو جلد و کلاً دارای یک «مقدمه» و 10 «منهج» و «خاتمه»است: المقدمه فی حد العلم و موضوعه و غایته و الحکم و ما یتعلق به (شامل دو اشارة)؛ منهج 1. مهمات مباحث الالفاظ و فیه مطالب: 1) الحقیقة و المجاز، 2) المشترک، 3) المشتق، 4) ما به یثبت اللغات؛ منهج 1. الامر (شامل 20 اشاره)؛ منهج 3. النهی (در پنج اشاره)؛ 4. العام و الخاص و فیه مطالب؛ 5. المطلق و المقید و فیه مقدمه و اشاراة؛ 6. المجمل و المبین و فیه مطلبان؛ 7. الظاهر و الماول؛ 8. المفهوم و المنطوق؛ 9. النسخ؛ 10. الادلة الشریعة (کذا) [و العقلیه] و فیه مطالب؛ 11. التعارض و التعادل و الترجیح و فیه مطالب؛ 12. الاجتهاد و التقلید و فیه مطلبان؛ خاتمة فی الوصایا النافعه».آن را در خاتمه چنین توصیف نموده است: «و علیکم بکثرة النظر و الفحص و البحث عن مبانیه و التعمق و التدبر فی ماخذه فانه کنز اودع فیه نقود الحقائق و فرائد درر الدقائق و معادن جواهر اللطائف مما لایوجد فی غیره من السوالف» تا آنجا که گفته: «و قد اشتمل علی ما لایشتمل علیه الکتب و الاسفار من دون حشو و لانقصان و لایجاز مخل و لااطناب ممل» و در آنجا آورده که در سن پنجاه سالگی شروع به تألیف این کتاب نموده و در سن متجاوز بر هفتاد سالگی از تألیف این کتاب فراغت یافته است. مؤلف سلسله اجازات و مشایخ خویش را در آخر بحث حجیت اخبار در جلد دوم در ذیل بحث «انحاء تحمل الحدیث» آورده که عبارتند از: 1. میرزای قمی صاحب قوانین، 2. شیخ جعفر کاشف الغطاء، 3. سید علی طباطبائی صاحب ریاض، 4. شیخ عبدالعلی بن محمد بن عبدالله بن حسین البحرانی، 5. شیخ احمد احسائی. آغاز: الحمدلله الذی مهد لنا قواعد الدین و جعلها ذریعة لمعارج الحق المبين انجام: و لا سيما اذا انقطع يدى عن اسباب و صلات الدنيا بل عن التوبة و ابتلى بعملى ... و الصلوة على صادع الشريعة البيضاء صلوة لا انقطاع لها الى يوم القيام و آله الطاهرين من الابد الابدين تمت چاپ: تهران، 1245ق [دنا 836/1 (61 نسخه)؛ الذريعة 97/2 و 98؛ مكتبة امير المومنين 113/1] شرح و حواشی: 1- البشارات فی شرح الاشارات؛ کلباسی، ابوالمعالی بن محمد ابراهیم (1315-1247)