مجمل الحكمة

● مجمل الحكمة / فلسفه / فارسی mojmal-ol hekma سراج الدین ارموی، محمود بن ابی بکر، 594 - 682 قمری serāj-od-dīn-e ormavī, mahmūd ebn-e abī-bakr (1198 - 1284) وابسته به: رسائل اخوان الصفاء و خلان الوفاء ترجمه گونه‌ای است از رسائل اخوان صفا (ادبیات 415) از سراج الدین ارموی، در پایان آمده: «تمام شد ترجمه اخوان الصفا و خلان الوفا بترجمه علامة علماء الاسلام سلطان القضاة و الحکام و کمل علوم الاولین و الآخرین سراج الملة و الدین الارموی فی تاریخ یوم الاربعاء شهر رجب المرجب سنة 1031 من يداقل اشيا محمد علی». در ص 43 آمده: «و ما کتابی ساخته‌ایم در این نسبت خاصه و حرکت زبانه‌ها و فقرات و ایقاعات در آن جا یاد کردیم». پیش از این در ص 32 آمده: «و ناقل می‌گوید که کسی یاد نکرده است که موسیقی از بهر چه نهاده‌اند و ما بگوییم تا بداند که او از آنچه به آواز نهاده‌اند اثری تمام دارد و نفس برین غلبه می‌کند این علم و عمل بنهادند تا نفس ازو اثر پذیرد به تن دهد و تن را از حال خویشتن بگرداند» (خلاصه رساله چهارم از قسم اول از ریاضیات ص 23 و 26 چاپی). نامی از تیمور در دیباچه در متن نیست ولی در هامش ( ص 4) به‌عنوان نسخه بدل سپس افزودند. در دیباچه (ص 5) آمده: «محرر این مقاله و مؤلف این رساله مولانا ... علامة الافاق محمد بن الحسن الطوسی تغمده الله برحمته گوید که به تحریر این کتاب که موسوم است به مجمل الحکمه و حکما هر یک مجمل ساخته‌اند و بنده ضعیف از هر یک کتاب یک رساله‌ای منتخب به فارسی کرده تا جمع را دلیل باشد». این ارموی گویا همان قاضی سراج الدین محمود بن ابی بکر ارموی (594-682ق) مؤلف مطالع الانوار به عربی و لطائف الحکمه به فارسی در دو حکمت علمی و عملی برای عز الدین کیکاوس سلجوقی رومی فرمانروای قونیه در 655 (آستان قدس 71/1 ش 230 مورخ 771؛ دانشمندان آذربایجان 175) است اگر چه در یادداشت‌های قزوینی در نسخه ادبیات (ص 415 فهرست) آمده که این کتاب پیش از 608 باید ساخته شده باشد. در نسخه مجلس هم آن بارساله دیگری است که در 667 نوشته شده است ( 51/2 و 57 ش 104 و 112) (ف346). آقای باستانی مترجم را شرف الدین ارموی پنداشته و شاید می‌خواهد بگوید که همان صفی الدین ارموی (613-693ق) نگارنده شرفیه و ادوار است.