شناسنامه کتابشناختی اثر
مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان
majma‘-ul fā’ida wa-l burhān fī š.-i iršād-ul aḏhān
پیوند کوتاه:
/w/57253
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #57253
پدیدآور / مؤلف:
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
977 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 268
تا 280
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
شرح ارشاد
(š.-u iršād)
محل تألیف:
کربلا و نجف
اثر مرتبط / وابسته به:
ارشاد الاذهان الی احکام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح مفصل و مستدل با عناوین «قوله، قوله» بر «ارشاد الاذهان الی احکام الایمان» علامه حلی است که به گفته صاحب الذریعة برخی ابواب فقهی آن ناتمام مانده و آن به دلیل بدخطی مرحوم اردبیلی بوده که کسی نتوانسته قرائت کند وبدین جهت از بین رفته است. آن را درماه رمضان سال 977 درکربلا آغاز کرده و در سال 985ق به نهایت رسانید. از اول کتاب عبادات تا آخر متاجر و از صید و ذباحه تا آخر کتاب.
آغاز اثر
« بسمله. الحمد لله خالق الهداية و الارشاد و ممیز الانسان من بين المخلوقات بالكرامة و الوداد ... قوله فالوضوء يجب للصلاة و الطواف الواجبين الخ دليل الاول الكتاب »
انجام اثر
« ولكن فى بعض الروايات و له القصاص فی الجراحات ثم القتل ان تعدد الضربات فتأمل ... و اهل بيته الادلاء على هدايته و صراطه السوى قد وصل الكلام الى هنا يوم الأحد ثانى شهر صفر بالخير و الظفر في النجف الأشرف المشرف سنة خمس و ثمانين و تسعماية. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی؛ ص790؛ مؤسسة النشر الاسلامی، قم، سال 1416-1403ق، در 14 جلد، با تحقیق حاج آقا مجتبی عراقی و شیخ علی پناه اشتهاردی و حاج آغا حسین یزدی اصفهانی؛ ایران، تهران، سنگی، کتابت 1272، رحلی
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية مجمع الفائدة و البرهان = حاشية شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 35/20 و 37/20
ریحانة الأدب 369/5
كشف الحجب 489
هدية العارفين 149/1
دنا 9: 107-102 (152 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد / فقه / عربی
majma‘-ul fā’ida wa-l burhān fī š.-i iršād-ul aḏhān = š.-u iršād
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری
moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585)
وابسته به: ارشاد الاذهان الی احکام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
تاریخ تألیف: 977-985ق؛ محل تألیف: کربلا و نجف
شرح مفصل و مستدل با عناوین «قوله، قوله» بر «ارشاد الاذهان الی احکام الایمان» علامه حلی است که به گفته صاحب الذریعة برخی ابواب فقهی آن ناتمام مانده و آن به دلیل بدخطی مرحوم اردبیلی بوده که کسی نتوانسته قرائت کند وبدین جهت از بین رفته است. آن را درماه رمضان سال 977 درکربلا آغاز کرده و در سال 985ق به نهایت رسانید. از اول کتاب عبادات تا آخر متاجر و از صید و ذباحه تا آخر کتاب.
آغاز: بسمله. الحمد لله خالق الهداية و الارشاد و ممیز الانسان من بين المخلوقات بالكرامة و الوداد ... قوله فالوضوء يجب للصلاة و الطواف الواجبين الخ دليل الاول الكتاب
انجام: ولكن فى بعض الروايات و له القصاص فی الجراحات ثم القتل ان تعدد الضربات فتأمل ... و اهل بيته الادلاء على هدايته و صراطه السوى قد وصل الكلام الى هنا يوم الأحد ثانى شهر صفر بالخير و الظفر في النجف الأشرف المشرف سنة خمس و ثمانين و تسعماية.
انجام جزء 1: و قدمر وجوب القصر للصلاة مع السفر بعد مضى وقت الأداءقبل از محل الترخص فتذكر هذا آخر الجزء الأول ... و يتلوه الجزءالثاني في كتاب الزكاة ... آمين يارب العالمين.
چاپ: مشار عربی؛ ص790؛ مؤسسة النشر الاسلامی، قم، سال 1416-1403ق، در 14 جلد، با تحقیق حاج آقا مجتبی عراقی و شیخ علی پناه اشتهاردی و حاج آغا حسین یزدی اصفهانی؛ ایران، تهران، سنگی، کتابت 1272، رحلی
[الذريعة 35/20 و 37/20؛ ریحانة الأدب 369/5؛ كشف الحجب 489؛ هدية العارفين 149/1؛ دنا 9: 107-102 (152 نسخه)]
شروح و حواشی:
1- حاشية مجمع الفائدة و البرهان = حاشية شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
نسخههای خطی این اثر
157 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
679 | محمد بن محمد علی ریزی | غره رجب 1227ق | نسخ | 175 | شناسنامه ← |
| 92 |
گلپایگانی
قم
|
398-3/18 | احمدبن محمد | 1231ق | نسخ | 199 | شناسنامه ← |
| 93 |
ملی
تهران
|
2884 | محمد حسن | 1231ق | نستعلیق | 284 | شناسنامه ← |
| 94 |
مرعشی
قم
|
11432/16 | احمد فرزند علی مختار، جرفادقانی (گلپایگانی) | 1231ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 95 |
حجتیه
قم
|
13 | هادی بن حمید | 1231ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 96 |
فحول قزوینی
قزوین
|
بدون شماره | محمد اسماعیل بن محمد حسن | رجب 1232ق | - | - | شناسنامه ← |
| 97 |
مجلس
تهران
|
5187/1 | میرزا محمد بن علی اکبر | 25 ذیحجه1234ق | نسخ | 183 | شناسنامه ← |
| 98 |
امام صادق
قزوین
|
798 | محمود بن علی بن ملک محمد | ربیع الثانی1238ق | نستعلیق | 291 | شناسنامه ← |
| 99 |
دانشگاه
اصفهان
|
558 | صفر علی بن اسماعیل صباغ نجف آبادی | سهشنبه11رمضان1239ق | نسخ | 331 | شناسنامه ← |
| 100 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
2852 | محمد جعفر | 1240ق | نسخ | 473 | شناسنامه ← |
| 101 |
عاطفی، افشین
کاشان
|
5 | ابوتراب بن احمد بن علی نقی کاشانی | جمعه 21 صفر1240ق | نسخ | 167 | شناسنامه ← |
| 102 |
عاطفی، افشین
کاشان
|
41 | حسن بن رجبعلی کاشانی | یکشنبه 9 ربیع الثانی1241ق | نسخ | 262 | شناسنامه ← |
| 103 |
نواب
مشهد
|
262 | بیکاتب | 1241ق | نستعلیق | 317 | شناسنامه ← |
| 104 |
نواب
مشهد
|
168 | محمد علی بن عبدالکریم موسوی | دوشنبه 26 ربیع الثانی 1242ق | نسخ | 315 | شناسنامه ← |
| 105 |
رضوی
مشهد
|
20146 | آقا بابا شهمیرزادی | یکشنبه 24 ذیقعده 1246ق | نسخ | 303 | شناسنامه ← |
| 106 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
293 | خوانساری، عبدالله بن محمد سعید | 1247ق | نسخ | 428 | شناسنامه ← |
| 107 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
843 | خوانساری، عبدالله بن محمد سعید | دوشنبه 15 صفر 1247ق | نسخ | 393 | شناسنامه ← |
| 108 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
617 | بیکاتب | 1248ق | نسخ | 285 | شناسنامه ← |
| 109 |
وزیری
یزد
|
141 | علی بن محمد علی حسینی | 6رمضان 1248ق | نسخ | 320 | شناسنامه ← |
| 110 |
سپهسالار
تهران
|
2263 | جعفر بن محمد حسین کاشانی | 1250ق | نسخ | 155 | شناسنامه ← |
| 111 |
رضوی
مشهد
|
14100 | زینی بن بانی بن زینی نجفی | شنبه 20 ذیقعده1252ق | نسخ | 248 | شناسنامه ← |
| 112 |
فیضیه
قم
|
125 | ابوالقاسم بن حاج عبدالرحيم کاشانی آرانی | 1252ق | نسخ | 163 | شناسنامه ← |
| 113 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
22 | ابوالقاسم بن ملا عبدالرحيم آرانی کاشانی(کتاب الديات)، مهدی بن محمدحسین آرانی کاشانی(کتاب الصيد) | 1253-1254ق | نسخ | 201 | شناسنامه ← |
| 114 |
مجلس
تهران
|
2980 | علی بن محمد قاسم خوانساری | 1254ق | نسخ | 490 | شناسنامه ← |
| 115 |
رضوی
مشهد
|
20102 | محمد اسماعیل بن محمد ابراهیم | 7 شوال1256ق | نستعلیق | 185 | شناسنامه ← |
| 116 |
مرکز احیاء
قم
|
2529 | احمد بن علی خوانساری (پایان کتاب المتاجر)، علی اصغر بن زین العابدین نجف آبادی (پایان کتاب دیات) | 1257ق | نسخ | 386 | شناسنامه ← |
| 117 |
ملی
تهران
|
554 | بیکاتب | 1260ق | نستعلیق | 216 | شناسنامه ← |
| 118 |
رضوی
مشهد
|
20130 | بیکاتب | دهه آخر ذیقعده 1263ق | نسخ | 204 | شناسنامه ← |
| 119 |
گلپایگانی
قم
|
7681-52/21 | محمد بن علی بن محمد خوانساری | شوال 1264ق | نسخ | 218 | شناسنامه ← |
| 120 |
میبدی
مشهد
|
287 | بیکاتب | 29 صفر 1264ق | نسخ | 248 | شناسنامه ← |