المجربات

● المجربات / طب / عربی al-mujarrabāt زهرالایادی، زهر بن عبدالملک، - 525 قمری zahr-ol-ayādī,zahr ebn-e ‘abd-ol-malek ( - 1132) رساله مفصل و نفیسی است مشتمل بر بیان خواص و آثار بدن انسان و اقسام حیوانات و پاره‌ای از موجودات. هر یک از این موضوعات که به تجربه منشأ آثار و خواص می‌باشند به ترتیب حروف الفباء عنوان گردیده و منتخبی از آثار و خواص مربوطه به آن موضوع بیان شده است. قبل از شروع در اصل مطلب فهرست اسماء اشخاصی که در کتاب برمز نامبرده شده‌اند آورده شده است. در سی«باب»: 1.امراض سر و علاج آن؛ 2. امراض و ادویه دماغ؛ 3. امراض و ادویه مفیده و اشیاء مضره چشم؛ 4. امراض و داروهای گوش؛ 5. امراض و نارسایی‌های بینی؛ 6. امراض دهان و دندان و زبان و حلق و گلو و داروهای آن؛ 7. امراض سینه و ریه و داروها؛ 8 امراض قلب و کبد و طال و داروها؛ 9. امراض معده و امعاء و بطن و قولنجات و امقاص و دیدان و داروها؛ 10. امراض کلیه و مثانه و سنگ و داروها؛ 11. امراض مقعد و خروج آن و بواسیر و مداواة؛ 12. امراض‌عصب و مذاکر و باه و معالجات؛ 13. امراض فخذین و ورکین و پشت و ساق‌ها و معالجات؛ 14. امراض عارض بر سطح جسم از برص و بهق و کلف و معالجات؛ 15. امراضی که در عمق بدن است چون جذام و اکمه و آبله و دیگران و داروها؛ 16. معالجه امراض زنان؛ 17. مداواة تب‌ها؛ 18. جرح‌ها و شکستگی‌ها؛ 19. مارگزیدگی‌ها و نیش‌زدگی‌های عقرب و امثال آن و مداواة؛ 20. صفات حیوان و احوال آنها و مضار و منافع آنها؛ 21. در مگس و پشه و ملخ و موش راندنها و طرز مبارزه با آنها؛ 22. طلسمات؛ 23. تهیج و محبة و قبول و تألیفات؛ 24. خواص احجار و الوان؛ 25. در اشجار و طرز استفاده از آنها در طب؛ 26. سمومات و ادویه قتاله و ترکیب؛ 27. معنی شراب و سایر مسکرات و خواص و مضار آنها؛ 28. ذکر آنچه در این کتاب آمده است؛ 29. خواص نیزنجات و نوامیس؛ 30. در آنچه بغض و فرقة و محبت بین دو دوست می‌افکند.