آغاز و انجام

● آغاز و انجام / داستان / فارسی āqāz va anjām فیاض، ق 9 ق fayyāz (15C) اهداء به: فرزندش نورالله قصه آغاز و انجام است به روش حسن و دل از فیاض که برای فرزندش نورالله ساخته. در عنوان نسخه با شنگرف نوشته است: «خلاصه قصه آغاز و انجام که به جهت فرزندی نورالله تألیف شد.» آغاز: بر ضمیر منیر برادران مخفی نماند که مراتب آغاز و انجام را مرشدان کبار و دبیران عالی مقدار کتابها بیان فرموده اند و حقیر را یاری آن نبوده و نیست که توانم به آن زبان بیان نمایم لهذا دو کلمه به طریق قصه مذکور میشود و این قصه آغاز و انجام نام نهادم. ملتمس از برادران و یاران آن که در صدد نکته گیری برنیامده در اصلاح آن کوشند. اما راوی اخبار و ناقل آثار یعنی فیاض خاکسار به عرض میرساند که عرصه‌ای بود در عدم و آن را نام بود مشهور به قدم و پادشاهی بود که در آن شهر صاحب کرم با هزار غلام که متصف به صفاتند در خلوت خانه کنت کنزاً قرار و آرام داشت روزی خواهش نمود که عظمت و بزرگی خود را به ظهور آورد یکی از غلامان را که بدیع نام بود منصب و صاحب جاهی عقل کل مفوض داشت و عقول را در تحت وی مقرر داشت و دیگری که باعث نام بود حکومت نفس کل به وی. انجام: به خلوت خانه وحدت نشست و در کثرت بر روی خود بست نه کسی را با او نازی و نه او را به کسی نیازی و به زبان حال میفرمود: ای آن که طلبکار خدایی به خود آی ×از خود بطلب کز تو جدا نیست خدای. این دو کلمه به جهت فرزندی نورالله سلمه الله مرقوم رقم حقیر فیاض گردید استدعا آنکه به شکسته بسته این فقیر نظر نموده و از راه ذره پروری به فاتحه ای یاد آوری فرمائید زیرا که فرموده اند: بدی را در عوض بدی سنگساری نیکی را در عوض نیکی خیر خواری، بدی را در عوض نیکی کار عبدالله انصاری. خلاصه آن که: حامی معاد و مبداء ما وحدت است و بس - ما در میان کثرت موهوم و السلام.