المبدأ و المعاد

● المبدأ و المعاد / کلام و اعتقادات، فلسفه / عربی al-mabda' wa-l ma‘ād صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) مشتمل بر الهیات و طبیعیات و کیفیت پیدایش و ظهور نفس ناطقه و مقامات و نهایات آن و مباحث نبوات و منامات است. در اول کتاب اشاره اجمالیه به مباحث وجود شده است. سبک کتاب به روش اسفار است، ولی در علم باری متعرض طریقه خود نشده و طریقه شیخ الاشراق را بر سایر طرق در علم باری ترجیح داده و در اسفار علم تفصیلی در ذات حق را قبل از اشیاء ثابت کرده و به وجوه متعدده طریقه شیخ الاشراق را رد کرده است. در دو «فن»: فن 1. در بیان ربوبیات، شامل مباحث معرفت باری تعالی و صفات و کیفیت افعال او، در سه مقاله «مقاله»: 1) در اشاره به مبدأ وجود در دوازده فصل، 2) ذکر صفات واجب الوجود (در دوازده فصل)، 3) افعال باری تعالی (هیجده فصل)؛ فن 2. در معاد و کیفیت تربیت موجودات در چهار «مقاله»: 1)بیان کیفیت تکون عایدات از عناصر، 2) معاد جسمانی، 3) تحقیق معاد انسان بر اسلوب عرفانی و شهودی به لسان اهل توحید، 4) نبوت. هر مقاله‌ای مشتمل بر چند فصل. آغاز: سبحانک اللهم یا مبدع المبادی و العلل وغایة الثوانی و الاول اهدنا سبیلاً مستقیماً ... انجام: التی یتولاها حارس السالکین الی جوار الله تعالی و کافل المحققین نایباً عن رسول رب العالمین لحفظ حدود الله و الاحکام الدینیة و الدنیویه من الحلال و الحرام. تم بعون الله تعالی. چاپ: در مجموعه رساله‌های او، تهران، 16-1314ش، سنگی؛ ایران، سنگی، بی ناشر، ذیقعده 1314، وزیری (صص 1-370) [الذریعة 52/19و 190/6؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 277] شرح و حواشی: 1- خلاصة المبدأ و المعاد؛ گیلانی، نظر علی بن محسن (-1217) 2- حاشیة المبدأ و المعاد؛ سبزواری، هادی بن مهدی (1212-1289) 3- شرح المبدء و المعاد؛ اردکانی، احمد بن محمد ابراهیم (1175-1238) 4- حاشیة المبدأ و المعاد؛ زنوزی، علی بن عبدالله (1234-1307)