المبدأ و المعاد

● المبدأ و المعاد / کلام و اعتقادات، فلسفه / عربی al-mabda’ wa-l ma‘ād ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟ - 428 قمری ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038) اهدا به: ابواحمد محمد بن ابراهیم فارسی محل تألیف: گرگان شیخ این کتاب را بر اساس فلسفه مشاء در سه «مقاله» و در هر مقاله چند «فصل»تألیف کرده است و اینک فهرست برخی فصول مقاله اولی ذکر می‌شود تا نمونه مباحث موجود در رساله باشد (فهرست تمام فصل‌ها در فهرست دکتر مهدوی دیده شود): المقالة الاولى فى اثبات المبداء الاولى للكل و وحدانيته و تعديد الصفات التى تلیق به، دارای پنجاه و دو«فصل»: 1. تعریف واجب الوجود، 2. واجب الوجود لايكون بذاته بغيره ممكن الوجود بذاته و بغيره، 3. واجب الوجود، 4. ممكن الوجود بذاته انما يوجد بان يجب وجوده، 5. فى انه لايجوز ان يكون اثنان يحدث منهما واجب وجود واحد، ... 10. واجب الوجود نوع لايقال على كثيرين، ... 15. فی اثبات واجب الوجود، ... 20. فی انتهاء مبادى الكائنات الى العلل المحركه المستديره، ... 25. فی اثبات المحرك لكل حركه و انه غير المتحرك، ... 30. مطلب آخر نافع، ...35. فی حل مغالطاتهم في تناهی الازل، ...40. فی ان حركة السماء مع انها نفسانيه كيف يقال انها طبيعيه، ... 45. فی ان لكل فلك جزوى محركا، ... 50. فی ان النار كيف يتبع الفلك فى الحركه، 51. اجسام الفلك مختلفه الانواع، 52. تعریف جرم الكل و نفس الكل؛ المقالة الثانيه فى الدلالة على ترتيب فیض الوجود عن وجوده مبتدئا عن اول موجود عنه، در یازده «فصل»؛ المقالة الثالثه فی بقاء النفس الانسانيه والسعادة الحقيقية الاخرويه، در بیست «فصل». البته رساله مختصر دیگری که مشتمل بر چهار سؤال و جواب است به این نام خوانده شده که در صحت انتساب آن به شیخ تردید است و نباید آن را با کتاب معروف و مفصل شیخ با این نام اشتباه گرفت. آغاز: الحمدلله رب العالمین ... و بعد فانی أرید أن أدل فی هذه المقالة علی حقیقة ما عند المشائین المحصلین من حال المبدأ و المعاد تقرباً به الى الشيخ الجليل ابى احمد بن ابراهيم الفارسى. انجام: و نسأل الله أن ينجينا الزيغ و الزلل و الاستبداد بالرأى الباطل و اعتقاد العجب فيما يرى و يفعل چاپ: به اهتمام عبدالله نورانی (تهران، موسسه مطالعات اسلامی: 1363ش؛ قاهره، 1328ق، در مجموعه 7 رساله او، شماره 6 [مهدوی ش 106؛ الذريعة 49/19؛ قنواتی ش 195 ص 252-253؛ مكتبة امير المومنين 203/4] شرح و حواشی: