نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مبادی آراء اهل المدينة الفاضلة

mabādī ārā'-i ahl-il madīna-til fāḍila
25 نسخه ثبت‌شده از قرن 5 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/56481
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56481
پدیدآور / مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف: 331 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 27، ص 751 تا 753
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه
محل تألیف: دمشق

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی کم حجم ولی پرآوازه است. دارای سه «بحث» است: یکی مبحث نظری که فارابی در این قسمت، عقایدی را که افراد مدینه فاضله باید داشته باشند شرح می‌دهد که خود شامل قسمت‌هایی چون الهیات، سخن در مصدر وجود، صفات موجودات ثانوی، پیدایش کائنات این جهان و غیره است. در قسمت دوم درباره بنای مدینه فاضله و قسمت سوم به ویران ساختن اجتماعاتی که با مدینه فاضله ناسازگار است می‌پردازد.فارابی این دفتر را در بغداد آغاز و در پایان 330 به شام برده و در 331 در دمشق به انجام رساند و پاکیزه ساخت سپس باز بدان نگریسته بخش‌بندی نمود پس از این کسی از او خواست که فصل‌هایی در آن گذارد تا بدانند که از چه در آن یاد می‌شود، او در مصر به سال 337 فصل‌هایشرا درست نمودو آن شش بخش می‌باشد (خزرجی ج 2ص 9-138). فهرست آن در 18 باب در آغاز برخی نسخه‌ها و در 19 باب در آغاز چاپ مصر دیده می‌شود.
آغاز اثر
« 1: بسمله بعد حمد الله تعالی ... قال ابو نصر، الموجود الاول هو السبب الاول لوجود سایر الموجودات كلها و هو برىء من جميع انحاء النقص و كل ما سواه فليس يخلو من ان يكون فيه شىء من انحاء النقص ... »
انجام اثر
« و يجعل ما برسم في النفوس اشياء محاله على انها حق بانها يجعل الاشياء كلها ممكنا ان يوجد في جواهرها وجودات متقابلة و وجودات بلانهاية في جواهرها و اعراضها و لا يجعل شيئا محالا اصلا و ذلك خلاف الحكمة. تمالكتاب »
سوابق و چاپ‌های اثر
بیروت، 902؛ دکن، 1346، 76 ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 270/12 هدیة العارفین 39/2 کشف الظنون 52/1

متن فنخا

● مبادی آراء اهل المدينة الفاضلة / فلسفه / عربی mabādī ārā'-i ahl-il madīna-til fāḍila فارابی، محمد بن محمد، 260؟ - 339 قمری fārābī, mohammad ebn-e mohammad (875 - 951) تاریخ تألیف: 331ق؛ محل تألیف: دمشق کتابی کم حجم ولی پرآوازه است. دارای سه «بحث» است: یکی مبحث نظری که فارابی در این قسمت، عقایدی را که افراد مدینه فاضله باید داشته باشند شرح می‌دهد که خود شامل قسمت‌هایی چون الهیات، سخن در مصدر وجود، صفات موجودات ثانوی، پیدایش کائنات این جهان و غیره است. در قسمت دوم درباره بنای مدینه فاضله و قسمت سوم به ویران ساختن اجتماعاتی که با مدینه فاضله ناسازگار است می‌پردازد.فارابی این دفتر را در بغداد آغاز و در پایان 330 به شام برده و در 331 در دمشق به انجام رساند و پاکیزه ساخت سپس باز بدان نگریسته بخش‌بندی نمود پس از این کسی از او خواست که فصل‌هایی در آن گذارد تا بدانند که از چه در آن یاد می‌شود، او در مصر به سال 337 فصل‌هایشرا درست نمودو آن شش بخش می‌باشد (خزرجی ج 2ص 9-138). فهرست آن در 18 باب در آغاز برخی نسخه‌ها و در 19 باب در آغاز چاپ مصر دیده می‌شود. آغاز: 1: بسمله بعد حمد الله تعالی ... قال ابو نصر، الموجود الاول هو السبب الاول لوجود سایر الموجودات كلها و هو برىء من جميع انحاء النقص و كل ما سواه فليس يخلو من ان يكون فيه شىء من انحاء النقص ... 2: بسمله ... احصاء الابواب التى هى مختصر كتاب المدنی: الباب الاول في الشيىء الذى ينبغى ان يعتقد فيه انه ... انجام: و يجعل ما برسم في النفوس اشياء محاله على انها حق بانها يجعل الاشياء كلها ممكنا ان يوجد في جواهرها وجودات متقابلة و وجودات بلانهاية في جواهرها و اعراضها و لا يجعل شيئا محالا اصلا و ذلك خلاف الحكمة. تمالكتاب چاپ: بیروت، 902؛ دکن، 1346، 76 ص [الذریعة 270/12؛ هدیة العارفین 39/2؛ کشف الظنون 52/1]

نسخه‌های خطی این اثر

25 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملک
تهران
5925/2 حسین بن عبدالمسیح متطبب فارقی جمادی الثانی463ق نسخ 5 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
1457/9عکسی بی‌کاتب 677ق - 31 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
22674 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
4
الهیات
تهران
687/1 بی‌کاتب قرن 11 - 59 شناسنامه ←
5
ملک
تهران
4646/3 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
5138/14 بی‌کاتب قرن 11 - 10 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
2579/4 علی قلی بن قرچغای قرن 11 نستعلیق 106 شناسنامه ←
8
ملک
تهران
4694/40 اردوبادی، عبدالقادر ربیع الاول 1022ق نستعلیق 31 شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
1435/1ط بی‌کاتب 1043ق نستعلیق 91 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
1219/2 بی‌کاتب 1046ق نسخ 64 شناسنامه ←
11
دانشگاه
اصفهان
346/4 بی‌کاتب 1048ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
12
دانشگاه
اصفهان
280/5 نامشخص - - - شناسنامه ←
13
دانشگاه
تهران
2110/2 رجبعلی بن خواجه علی مازندرانی 25 ربیع الثانی 1050ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
2508/4-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
15
دانشگاه
تهران
7208/8 محمد مومن یزدی 1051ق نستعلیق 39 شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
286/54 شاه مراد بن نقد علی فراهانی ورامینی شوال 1072ق نستعلیق 23 شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
ض15088 محمد مومن 1078ق نستعلیق - شناسنامه ←
18
مجلس
تهران
1255/49 محمد بن نعمت الطبسی شنبه 10 جمادی الاول 1091ق نستعلیق 154 شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
1255/35 محمد بن نعمت طبسی 1091ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
20
سپهسالار
تهران
1216/36 بی‌کاتب قرن 12 - 2 شناسنامه ←
21
سپهسالار
تهران
1216/49 بی‌کاتب قرن 12 - 27 شناسنامه ←
22
مرعشی
قم
5901/3 محمد علی رهنانی یک‌شنبه 19 ربیع الثانی 1322ق نسخ 55 شناسنامه ←
23
مدرسه غرب
همدان
4752/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 1 شناسنامه ←
24
ملک
تهران
1460/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
25
دانشگاه
تهران
240/13 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 26 شناسنامه ←