ما بال

● ما بال = المسائل الطبيعية = العلل = فصول ارسطاطاليس / فلسفه، طبیعیات / عربی mā bāl = al-masā'il-iṭṭabī'īyya = al-'ilal = fuṣūl-u arisṭāṭālīs ارسطو، 384 – 322؟ قبل میلاد arastū (-384 - -322) کتابی است منسوب به ارسطو که به عربی ترجمه شده و دارای 38 گفتار به نام مسائل در موضوع‌های ریاضی، طبیعی و فلسفی است که از ارسطو پرسش شده و وی پاسخ داده است. چون در برخی از این مسائل درباره طبیعت و آنچه به آن نسبت دارد گفتگو شده مسائل طبیعیه نیز نام است. مابال در واقع مجموعه‌ای از نوشته‌های ارسطو و سقراط و تنوفراستوس و پرسش و پاسخ‌هایی در مسائل ریاضی، طبیعی یا خلقی است. اصل آن به یونانی است و به زبانهای گوناگون برگردانیده است. این ترجمه همچون متن اصلی به روش پرسش و پاسخ است پرسش‌هایی مانند: چرا بیشتر بچگان جانوران از روز پیدایش راه می‌روند و بچگان آدمی راه نمی‌روند؟ ... چرا برخی نباتات در گرما و برخی در سرما و جملگی در بهار می‌رویند؟ این کتاب از سریانی و یونانی به فارسی ترجمه شده و سپس ابن عمر از فارسی به لفظ خراسانی برگردانده و ابوبکر آن را از لفظ خراسانی به عربی ترجمه نموده است. آغاز: مسائل طبيعية للفيلسوف الاعظم ارسطاطاليس و هی المسماة مابال. مابال الحيوان الغير الناطق يمشى و يدب حين ولد و الانسان ليس كذلك لان الحرارة و البرودة في جميع اعضاء الحيوان يتكافيان و اما الصبيان فيفوق الرطوبة التي في ادمغتهم على الحرارة بكثير. انجام: فلذلك النبت الذى ينبت في الشتاء ينم فيه و الذى ينبت في الصيف يبتدأ نشوه فيه. تمت المسائل الطبيعية المسماة بمابال لارسطوطاليس الفيلسوف بعون الله الكافی . [سزگین 49/3؛ ایاصوفیا 4801/9]