شناسنامه کتابشناختی اثر
لوایح
lavāyeh
232
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/56102
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56102
پدیدآور / مؤلف:
جامی، عبدالرحمن بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 27، ص 582
تا 593
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
اهدا / به درخواست:
شاه همدان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است در تصوف به نثر آمیخته به نظمی زیبا، مشتمل بر دیباچه و 35 (نسخهها کم و بیش دارد) «لایحه». در مقدمه چنین تعریف نموده است: «اما بعد این رسالهای است مسمی به لوایح در بیان معارف و معانی که بر الواح اسرار و ارواح ارباب عرفان و اصحاب ذوق و وجدان لایح گشته به عبارات لایقه و اشارات رایقه. متوقع که وجود متصدی این بیان را در میان نه بینند و بر بساط اغراض و سماط اعتراض ننشینند. چه او را در این گفتگو نصیبی جز منصب ترجمانی و بهره از شیوه سخنرانی نیست».
آغاز اثر
« بسم الله الرحمن الرحیم - لااحصی ثناء علیک کیف و کل ثناء یعود الیک جل عن ثنائی جناب قدسک انک کما اثنیت علی نفسک ... خداوندا سپاس تو بر زبان نمی آریم، و ستایش تو بر نمی شماریم ... »
انجام اثر
« ای کز غمش اوفتاده چاکت به کفن ×× آلوده مکن ضمیر پاکت به سخن / چون لال توان بود درو، گر پس از این ×× لب بگشایی به نطق، خاکت به دهن »
سوابق و چاپهای اثر
به طور گراور با مقدمه و ترجمه به فرانسه و ضمائم به سعی آقای وینفلید و به دستیاری مرحوم محمد قزوینی چاپ شده است؛ در سال 1906 میلادی نیز زیر نظر انجمن سلطنتی آسیایی لندن به طبع رسیده؛ به تصحیح یان ریشار (تهران، انتشارات اساطیر: 1373)؛ [تهران]، سنگی [1312]، جیبی، 47ص؛ ایران، سنگی، 1314، جیبی، 49+2ص؛ طهران، سنگی، 1325، جیبی، 50ص (105-160)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
اشعة اللوایح؛ امان انصاری، عبدالملک بن عبدالغفور (-10)
شرح لوایح جامی؛ طوسی، فضل الله بن علاءالدین (-914)
فواتح شرح لوایح؛ شطار، عمادالدین محمد عارف (-11)
تعلیقه لوایح؛ نقشبندی، محمد فضل الله (-12)
شرح لوایح جامی کاسه کرانی
حاشیه لوایح جامی(2عنوان)
شرح لوایح جامی
لوایح (منتخب)(2عنوان)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 2/ 1350
الذریعة 18/ 371
ریحانة الأدب 18/ 387 و 1/ 387
کشف الظنون 2/ 1570
فهرستواره منزوی، ج7، ص812-815
دنا، ج8، ص1116-1122 (224 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● لوایح / عرفان و تصوف / فارسی
lavāyeh
جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری
jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)
اهداء به: شاه همدان
رسالهای است در تصوف به نثر آمیخته به نظمی زیبا، مشتمل بر دیباچه و 35 (نسخهها کم و بیش دارد) «لایحه». در مقدمه چنین تعریف نموده است: «اما بعد این رسالهای است مسمی به لوایح در بیان معارف و معانی که بر الواح اسرار و ارواح ارباب عرفان و اصحاب ذوق و وجدان لایح گشته به عبارات لایقه و اشارات رایقه. متوقع که وجود متصدی این بیان را در میان نه بینند و بر بساط اغراض و سماط اعتراض ننشینند. چه او را در این گفتگو نصیبی جز منصب ترجمانی و بهره از شیوه سخنرانی نیست».
آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم - لااحصی ثناء علیک کیف و کل ثناء یعود الیک جل عن ثنائی جناب قدسک انک کما اثنیت علی نفسک ... خداوندا سپاس تو بر زبان نمی آریم، و ستایش تو بر نمی شماریم ...
انجام: ای کز غمش اوفتاده چاکت به کفن ×× آلوده مکن ضمیر پاکت به سخن / چون لال توان بود درو، گر پس از این ×× لب بگشایی به نطق، خاکت به دهن
چاپ: به طور گراور با مقدمه و ترجمه به فرانسه و ضمائم به سعی آقای وینفلید و به دستیاری مرحوم محمد قزوینی چاپ شده است؛ در سال 1906 میلادی نیز زیر نظر انجمن سلطنتی آسیایی لندن به طبع رسیده؛ به تصحیح یان ریشار (تهران، انتشارات اساطیر: 1373)؛ [تهران]، سنگی [1312]، جیبی، 47ص؛ ایران، سنگی، 1314، جیبی، 49+2ص؛ طهران، سنگی، 1325، جیبی، 50ص (105-160)
[نسخههای منزوی 2/ 1350؛ الذریعة 18/ 371؛ ریحانة الأدب 18/ 387 و 1/ 387؛ کشف الظنون 2/ 1570؛ فهرستواره منزوی، ج7، ص812-815؛ دنا، ج8، ص1116-1122 (224 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- اشعة اللوایح؛ امان انصاری، عبدالملک بن عبدالغفور (-10)
2- شرح لوایح جامی؛ طوسی، فضل الله بن علاءالدین (-914)
3- فواتح شرح لوایح؛ شطار، عمادالدین محمد عارف (-11)
4- تعلیقه لوایح؛ نقشبندی، محمد فضل الله (-12)
5- شرح لوایح جامی کاسه کرانی
6- حاشیه لوایح جامی(2عنوان)
7- شرح لوایح جامی
8- لوایح (منتخب)(2عنوان)
نسخههای خطی این اثر
232 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
سلطنتی
تهران
|
81 | فتحعلی شیرازی | 1266ق | نستعلیق | 102 | شناسنامه ← |
| 92 |
وزیری
یزد
|
819/3 | بیکاتب | 1266ق | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 93 |
مرعشی
قم
|
761/4 | محسن حسینی تفرشی | 1264ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 94 |
رضوی
مشهد
|
36465 | محمد علی | 1264ق | نستعلیق، شکسته | 38 | شناسنامه ← |
| 95 |
مجلس
تهران
|
2115 | داوری ابن الوصال | 1263ق | تعلیق، نسخ | 64 | شناسنامه ← |
| 96 |
مجلس
تهران
|
617/11 | بیکاتب | 1262ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 97 |
رضوی
مشهد
|
29686 | بیکاتب | 1259ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 98 |
رضوی
مشهد
|
9301 | عبدالعلی بن علی میانجی | 1258ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 99 |
ملک
تهران
|
638 | محمد حسین شیرازی | ربیع الثانی 1257ق | شکسته | 27 | شناسنامه ← |
| 100 |
مجلس
تهران
|
90/1 | محمد کاظم ابن محمد | جمعه 7 صفر 1257ق | نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 101 |
سلطنتی
تهران
|
78 | محمود متخلص به حکیم بن وصال | 1256ق | نستعلیق | 53 | شناسنامه ← |
| 102 |
مرعشی
قم
|
14966/6 | بیکاتب | 1255ق | شکسته نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 103 |
نوربخش
تهران
|
133/4 | اسماعیل بن هلال | 20 جمادی الثانی 1253ق | - | 50 | شناسنامه ← |
| 104 |
مجلس
تهران
|
5699/1 | محمد حسین | 1252ق | شکسته نستعلیق | 48 | شناسنامه ← |
| 105 |
گلپایگانی
قم
|
3/137-517/4 | لطف الله ولد مخدوم محمد ذاکر | 1250ق | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 106 |
دانشگاه
تهران
|
3924/2 | بیکاتب | چهارشنبه 15 ربیع الاول 1247ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 107 |
مجلس
تهران
|
120 | بیکاتب | 1239ق | نستعلیق | 39 | شناسنامه ← |
| 108 |
مجلس
تهران
|
67-فیروز | محمد علی | صفر 1239ق | شکسته نستعلیق | 38 | شناسنامه ← |
| 109 |
ملی
تهران
|
1610/11 | بیکاتب | 1237ق | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 110 |
مرکز مطالعات
قم
|
266/3 | بیکاتب | جمادی الاول 1237ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 111 |
مجلس
تهران
|
17175/2 | محمد سعید حسینی | 1236ق | تحریری | 26 | شناسنامه ← |
| 112 |
دانشگاه
تهران
|
8581/1 | بیکاتب | جمادی الاول 1229ق | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 113 |
سپهسالار
تهران
|
6553/1 | حسن بن محمد جعفر نراقی | 1229ق | - | 18 | شناسنامه ← |
| 114 |
ملک
تهران
|
5185/1 | محمد مهدی شهیر به میرمراد | چهارشنبه 17 صفر 1225ق | شکسته نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 115 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1462/1 | نامشخص | - | - | 25 | شناسنامه ← |
| 116 |
ملی
تهران
|
2065/3 | علینقی رازی | 1225ق | نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 117 |
مرعشی
قم
|
13338/6 | بیکاتب | ربیع الثانی 1224ق | شکسته نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 118 |
رضوی
مشهد
|
38107 | بیکاتب | رمضان 1222ق | شکسته | 25 | شناسنامه ← |
| 119 |
ملی
تهران
|
27334 | بیکاتب | 1215ق | - | - | شناسنامه ← |
| 120 |
دانشگاه
تهران
|
867/10 | عباسعلی بن نعمت الله کرمانی احمد آبادی | 1213ق | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |