شناسنامه کتابشناختی اثر
لوایح
lavāyeh
232
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/56102
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56102
پدیدآور / مؤلف:
جامی، عبدالرحمن بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 27، ص 582
تا 593
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
اهدا / به درخواست:
شاه همدان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است در تصوف به نثر آمیخته به نظمی زیبا، مشتمل بر دیباچه و 35 (نسخهها کم و بیش دارد) «لایحه». در مقدمه چنین تعریف نموده است: «اما بعد این رسالهای است مسمی به لوایح در بیان معارف و معانی که بر الواح اسرار و ارواح ارباب عرفان و اصحاب ذوق و وجدان لایح گشته به عبارات لایقه و اشارات رایقه. متوقع که وجود متصدی این بیان را در میان نه بینند و بر بساط اغراض و سماط اعتراض ننشینند. چه او را در این گفتگو نصیبی جز منصب ترجمانی و بهره از شیوه سخنرانی نیست».
آغاز اثر
« بسم الله الرحمن الرحیم - لااحصی ثناء علیک کیف و کل ثناء یعود الیک جل عن ثنائی جناب قدسک انک کما اثنیت علی نفسک ... خداوندا سپاس تو بر زبان نمی آریم، و ستایش تو بر نمی شماریم ... »
انجام اثر
« ای کز غمش اوفتاده چاکت به کفن ×× آلوده مکن ضمیر پاکت به سخن / چون لال توان بود درو، گر پس از این ×× لب بگشایی به نطق، خاکت به دهن »
سوابق و چاپهای اثر
به طور گراور با مقدمه و ترجمه به فرانسه و ضمائم به سعی آقای وینفلید و به دستیاری مرحوم محمد قزوینی چاپ شده است؛ در سال 1906 میلادی نیز زیر نظر انجمن سلطنتی آسیایی لندن به طبع رسیده؛ به تصحیح یان ریشار (تهران، انتشارات اساطیر: 1373)؛ [تهران]، سنگی [1312]، جیبی، 47ص؛ ایران، سنگی، 1314، جیبی، 49+2ص؛ طهران، سنگی، 1325، جیبی، 50ص (105-160)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
اشعة اللوایح؛ امان انصاری، عبدالملک بن عبدالغفور (-10)
شرح لوایح جامی؛ طوسی، فضل الله بن علاءالدین (-914)
فواتح شرح لوایح؛ شطار، عمادالدین محمد عارف (-11)
تعلیقه لوایح؛ نقشبندی، محمد فضل الله (-12)
شرح لوایح جامی کاسه کرانی
حاشیه لوایح جامی(2عنوان)
شرح لوایح جامی
لوایح (منتخب)(2عنوان)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 2/ 1350
الذریعة 18/ 371
ریحانة الأدب 18/ 387 و 1/ 387
کشف الظنون 2/ 1570
فهرستواره منزوی، ج7، ص812-815
دنا، ج8، ص1116-1122 (224 نسخه)
متن فنخا
● لوایح / عرفان و تصوف / فارسی
lavāyeh
جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری
jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)
اهداء به: شاه همدان
رسالهای است در تصوف به نثر آمیخته به نظمی زیبا، مشتمل بر دیباچه و 35 (نسخهها کم و بیش دارد) «لایحه». در مقدمه چنین تعریف نموده است: «اما بعد این رسالهای است مسمی به لوایح در بیان معارف و معانی که بر الواح اسرار و ارواح ارباب عرفان و اصحاب ذوق و وجدان لایح گشته به عبارات لایقه و اشارات رایقه. متوقع که وجود متصدی این بیان را در میان نه بینند و بر بساط اغراض و سماط اعتراض ننشینند. چه او را در این گفتگو نصیبی جز منصب ترجمانی و بهره از شیوه سخنرانی نیست».
آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم - لااحصی ثناء علیک کیف و کل ثناء یعود الیک جل عن ثنائی جناب قدسک انک کما اثنیت علی نفسک ... خداوندا سپاس تو بر زبان نمی آریم، و ستایش تو بر نمی شماریم ...
انجام: ای کز غمش اوفتاده چاکت به کفن ×× آلوده مکن ضمیر پاکت به سخن / چون لال توان بود درو، گر پس از این ×× لب بگشایی به نطق، خاکت به دهن
چاپ: به طور گراور با مقدمه و ترجمه به فرانسه و ضمائم به سعی آقای وینفلید و به دستیاری مرحوم محمد قزوینی چاپ شده است؛ در سال 1906 میلادی نیز زیر نظر انجمن سلطنتی آسیایی لندن به طبع رسیده؛ به تصحیح یان ریشار (تهران، انتشارات اساطیر: 1373)؛ [تهران]، سنگی [1312]، جیبی، 47ص؛ ایران، سنگی، 1314، جیبی، 49+2ص؛ طهران، سنگی، 1325، جیبی، 50ص (105-160)
[نسخههای منزوی 2/ 1350؛ الذریعة 18/ 371؛ ریحانة الأدب 18/ 387 و 1/ 387؛ کشف الظنون 2/ 1570؛ فهرستواره منزوی، ج7، ص812-815؛ دنا، ج8، ص1116-1122 (224 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- اشعة اللوایح؛ امان انصاری، عبدالملک بن عبدالغفور (-10)
2- شرح لوایح جامی؛ طوسی، فضل الله بن علاءالدین (-914)
3- فواتح شرح لوایح؛ شطار، عمادالدین محمد عارف (-11)
4- تعلیقه لوایح؛ نقشبندی، محمد فضل الله (-12)
5- شرح لوایح جامی کاسه کرانی
6- حاشیه لوایح جامی(2عنوان)
7- شرح لوایح جامی
8- لوایح (منتخب)(2عنوان)
نسخههای خطی این اثر
232 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
بنیاد فارسشناسی
شیراز
|
37/2 | بیکاتب | 1059ق | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 62 |
الهیات
مشهد
|
694/35 | بیکاتب | 1059ق | - | 11 | شناسنامه ← |
| 63 |
مجلس
تهران
|
3321/27 | محمد مؤمن بن محمد زمان حسینی طبیب | جمادی الاول1063ق | - | 22 | شناسنامه ← |
| 64 |
ملی
تهران
|
2313 | محمد شفیع حسینی عباسی | 1063ق | شکسته نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 65 |
دانشگاه
تهران
|
4172/8 | بیکاتب | 4 ربیع الاول1066ق | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 66 |
رضوی
مشهد
|
11722/8 | محمد عارف بن محمد صالح غزنوی | 1072ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 67 |
سپهسالار
تهران
|
2799/26 | بیکاتب | 1074ق | - | 15 | شناسنامه ← |
| 68 |
مجلس
تهران
|
8944/21 | گویا قاسم بن خواجه خورد درمیانی قائنی | حدود1078ق | نستعلیق، نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 69 |
مرکز احیاء
قم
|
1769/4 | محمد بن محمد صالح کوسوی | محرم 1079ق | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 70 |
مهدوی
تهران
|
272/1 | بیکاتب | 1082ق | - | - | شناسنامه ← |
| 71 |
رضوی
مشهد
|
ض 11070 | محمود | 1082ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 72 |
هاشمی، نورالدین (خاندان)
شیراز
|
17/29 | بیکاتب | 1085ق | - | - | شناسنامه ← |
| 73 |
مجلس
تهران
|
329/18-فیروز | محمد رضا پسر علی جان طرشتی | 1089ق | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 74 |
گوهرشاد
مشهد
|
1078/1 | بیکاتب | ربیع الاول1092ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 75 |
نمازی
خوی
|
847/46 | علی اکبر | 1091 تا 1092ق | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 76 |
دانشگاه
تهران
|
1142/5-ف | بیکاتب | 1095ق | - | - | شناسنامه ← |
| 77 |
دانشگاه
تهران
|
7902/14 | محمد فاضل روضه ای | 1097ق | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 78 |
دانشگاه
تهران
|
8519/17 | بیکاتب | قرن 11 و 12 | - | 15 | شناسنامه ← |
| 79 |
دانشگاه
تهران
|
9758 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 80 |
ملی
تهران
|
101/1 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، شکسته | 14 | شناسنامه ← |
| 81 |
مرعشی
قم
|
11619/10 | محمد نصیر فرزند ملا حسن، بالانکابی جیلانی | قرن 12 | - | 13 | شناسنامه ← |
| 82 |
ملک
تهران
|
5703 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 30 | شناسنامه ← |
| 83 |
گلپایگانی
قم
|
5304/2-26/184 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 84 |
مجلس
تهران
|
2990/2 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 59 | شناسنامه ← |
| 85 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1419/4 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 86 |
ادبیات
تهران
|
109/3 - ج | بیکاتب | قرن 12 | - | 16 | شناسنامه ← |
| 87 |
مجلس
تهران
|
3741/2 | علم الهدی | 1102ق | نسخ | 58 | شناسنامه ← |
| 88 |
رضوی
مشهد
|
13210 | محمد صالح | 1104ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 89 |
دانشگاه
تهران
|
8231/24 | بیکاتب | 15 ربیع الاول 1120ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 90 |
مجلس
تهران
|
350 | محمد شفیع حسینی شفیعا | ربیع الاول 1124ق | شکسته نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |