شناسنامه کتابشناختی اثر
لوامع ربانی در رد شبهات نصرانی
lavāme‘-e rabbānī dar radd-e šobahāt-e nasrānī
پیوند کوتاه:
/w/56071
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56071
پدیدآور / مؤلف:
علوی عاملی، احمد بن زین العابدین
تاریخ و سده تألیف:
1031 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 27، ص 552
تا 554
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
اللوامع الربانية فی رد الشبهات النصرانية
(al-lavāme‘-or rabbānīya fī radd-eš šobahāt-en nasrānīyya)
اهدا / به درخواست:
شاه صفی صفوی (1038-1052ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در رد یکی از پادریان نصاری و اثبات نبوت حضرت خاتم صلی الله علیه و آله و این که کتب عهدین محرف اند، گفتار آن نصرانی را میآورد و او را با عناوین «یا معشر النصاری» پاسخ میگوید. وی کتاب دیگری نیز درین زمینه به نام «مصقل الصفا در رد شبهات نصاری» یک سال پس از آن تاریخ نگاشت و کتابی دیگری نیز در رد یهود بنام «صواعق الرحمن» نگاشته است.
آغاز اثر
« بسم ... الحمدلله الذی هدانا لهذا و ما كنا لنهتدى لولا أن هدينا الله. مخفی نماند بر مدارک اصحاب ایمان و مشاعر ارباب بینش و عرفان، سیما بر حامیان حوزه اسلام و حاویان مراتب فضل و احترام - لازالت أطناب خيام حراستهم مربوطة بأوتاد الخلود، و لابرحت عذبات رایات حمايتهم منوطة بالسعود الى يوم الموعود که در تاریخ شهر محرم الحرام سنه احدى و ثلثين بعد الألف ... بعضی از قسسیان و رهبانان از فرنگیان متوجه بعضی از سخنان علی سبیل الظن و طریق الحسبان در نفی نبوت نبی الإنس و الجان و واقع نبودن تغیر در أناجیل گردیده، و متصدی ذکر آن در رساله یی شده، مطامح ظنون و مطارح عیونش گردانیده؛ بگمان آنکه جواب از آن بر دانشوران معالم انس و معتکفان صوامع قدس - که سر چشمهای جویبار هدایت و مطالع أنوار درایتند متعذر یا متعسر است! لامحاله، این کمینه بی مقدار و ضعیف بنده خاکسار، أقل المحتاجين إلى رحمة الله الغنی: احمد بن زين العابدين العلوى - غفر الله ذنوبه و محی بلطفه حوبه - با قلت بضاعت و کثرت اضاعت - علی مسلک الاستعجال و منهج الإرتجال - متوجه رد آن شده و سخنان او را بعبارته نقل نموده، و از کتابهای آسمانی که نزد ایشان معتبرند، مانند «انجیل» متی و مرقس و لوقا و یوحنا و «زبور» و «توریة» دفع کلمات آنرا نموده و نقاب خفا را از چهره مخدرات حورا صفات حقایق معانی که قدسی نژادان شهرستان قدس و نورستگان اولی المن انس ... بمعانی باریک آن توانند گشاد و بشهاب ثاقب برهان عقل نیز سخنان شیطانی او را مرحوم ساخت. و چون از تأییدات إلهی و توفیقات نا متناهیست موسوم به «لوامع ربانی» در رد شبه نصرانی» گردانیده، و بالله التوفيق ... »
انجام اثر
« پس فصیح زبانان متوجه تاریخ تصنیف این رساله واضحة البرهان لايحة التبيان، الموسومة ب«اللوامع الالهیه» التي ترعرعت في حدايق الملة أغصان أحكامها، كشجرة طيبة أصلها ثابت و فرعها في السماء ... گردیده، در رشته چندین رباعی کشیده گفتهاند، بتوقع آنکه در خاتمه این رساله ذکر بحدس صایبان و نظر ناظر انست. و آن رباعیات که هر مصراع آن تاریخ تصنیف این کتابست که دقایق پناه آقا محمد مقصود گفته اینست: «پر تویاب لوامع ربانی» ×× «از دولت ایمان علی عمرانی» / «تعلیم نکرده سید احمد بن از این» ×× «حقا جز رد شبه نصرانی»رباعی دیگر: احمد از برق خاطر نورانی ×× خاکستر کرد شبه نصرانی / از عالم غیب سال تاریخ آمد ×× «پرتو یاب لوامع ربانی»؛ رباعی دیگر: این نسخه که سید احمد آنرا با نیست ×× تاریخ زهر مصرع بیت ثانیست / «گنجیست ز علم حق بصفی دل وی» ×× «یک لؤلؤ از آن لوامع ربا نیست»؛ رباعی دیگر که هر مصراع تاریخ تصنیف این کتاب کثیر البرکات است: «سید احمد عالم دانش پرور» ×× «آن مهر سپهر دین با علم و هنر» / «بنمو ز رد شبه نصرانی» ×× «اصحاب پلید نار را پاره جگر!» رباعی دیگر: «سید احمد کرد بتوفیق امام» ×× «رد شبه مسیحیان؛ میر کلام» / «یا بند ارباب فهم کز هر مصراع» ×× «آمد بیرون زمان فتح اسلام». »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، تهران، کتابخانه چهل ستون، 1406ق
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
جامع الفوائد؛ اصفهانی، حسین بن میرزا علی (-10)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 984
الذریعه 366/18
فهرستواره منزوی 501/9
متن فنخا
● لوامع ربانی در رد شبهات نصرانی = اللوامع الربانية فی رد الشبهات النصرانية / کلام و اعتقادات / فارسی
lavāme‘-e rabbānī dar radd-e šobahāt-e nasrānī = al-lavāme‘-or rabbānīya fī radd-eš šobahāt-en nasrānīyya
علوی عاملی، احمد بن زین العابدین، - 1054 قمری
‘alavī ‘āmelī, aḥmad ebn-e zayn-ol-‘ābedīn(- 1645)
اهدا به: شاه صفی صفوی (1038-1052ق)
تاریخ تألیف: محرم 1031ق
در رد یکی از پادریان نصاری و اثبات نبوت حضرت خاتم صلی الله علیه و آله و این که کتب عهدین محرف اند، گفتار آن نصرانی را میآورد و او را با عناوین «یا معشر النصاری» پاسخ میگوید. وی کتاب دیگری نیز درین زمینه به نام «مصقل الصفا در رد شبهات نصاری» یک سال پس از آن تاریخ نگاشت و کتابی دیگری نیز در رد یهود بنام «صواعق الرحمن» نگاشته است.
آغاز: بسم ... الحمدلله الذی هدانا لهذا و ما كنا لنهتدى لولا أن هدينا الله. مخفی نماند بر مدارک اصحاب ایمان و مشاعر ارباب بینش و عرفان، سیما بر حامیان حوزه اسلام و حاویان مراتب فضل و احترام - لازالت أطناب خيام حراستهم مربوطة بأوتاد الخلود، و لابرحت عذبات رایات حمايتهم منوطة بالسعود الى يوم الموعود که در تاریخ شهر محرم الحرام سنه احدى و ثلثين بعد الألف ... بعضی از قسسیان و رهبانان از فرنگیان متوجه بعضی از سخنان علی سبیل الظن و طریق الحسبان در نفی نبوت نبی الإنس و الجان و واقع نبودن تغیر در أناجیل گردیده، و متصدی ذکر آن در رساله یی شده، مطامح ظنون و مطارح عیونش گردانیده؛ بگمان آنکه جواب از آن بر دانشوران معالم انس و معتکفان صوامع قدس - که سر چشمهای جویبار هدایت و مطالع أنوار درایتند متعذر یا متعسر است! لامحاله، این کمینه بی مقدار و ضعیف بنده خاکسار، أقل المحتاجين إلى رحمة الله الغنی: احمد بن زين العابدين العلوى - غفر الله ذنوبه و محی بلطفه حوبه - با قلت بضاعت و کثرت اضاعت - علی مسلک الاستعجال و منهج الإرتجال - متوجه رد آن شده و سخنان او را بعبارته نقل نموده، و از کتابهای آسمانی که نزد ایشان معتبرند، مانند «انجیل» متی و مرقس و لوقا و یوحنا و «زبور» و «توریة» دفع کلمات آنرا نموده و نقاب خفا را از چهره مخدرات حورا صفات حقایق معانی که قدسی نژادان شهرستان قدس و نورستگان اولی المن انس ... بمعانی باریک آن توانند گشاد و بشهاب ثاقب برهان عقل نیز سخنان شیطانی او را مرحوم ساخت. و چون از تأییدات إلهی و توفیقات نا متناهیست موسوم به «لوامع ربانی» در رد شبه نصرانی» گردانیده، و بالله التوفيق ...
انجام: پس فصیح زبانان متوجه تاریخ تصنیف این رساله واضحة البرهان لايحة التبيان، الموسومة ب«اللوامع الالهیه» التي ترعرعت في حدايق الملة أغصان أحكامها، كشجرة طيبة أصلها ثابت و فرعها في السماء ... گردیده، در رشته چندین رباعی کشیده گفتهاند، بتوقع آنکه در خاتمه این رساله ذکر بحدس صایبان و نظر ناظر انست. و آن رباعیات که هر مصراع آن تاریخ تصنیف این کتابست که دقایق پناه آقا محمد مقصود گفته اینست: «پر تویاب لوامع ربانی» ×× «از دولت ایمان علی عمرانی» / «تعلیم نکرده سید احمد بن از این» ×× «حقا جز رد شبه نصرانی»رباعی دیگر: احمد از برق خاطر نورانی ×× خاکستر کرد شبه نصرانی / از عالم غیب سال تاریخ آمد ×× «پرتو یاب لوامع ربانی»؛ رباعی دیگر: این نسخه که سید احمد آنرا با نیست ×× تاریخ زهر مصرع بیت ثانیست / «گنجیست ز علم حق بصفی دل وی» ×× «یک لؤلؤ از آن لوامع ربا نیست»؛ رباعی دیگر که هر مصراع تاریخ تصنیف این کتاب کثیر البرکات است: «سید احمد عالم دانش پرور» ×× «آن مهر سپهر دین با علم و هنر» / «بنمو ز رد شبه نصرانی» ×× «اصحاب پلید نار را پاره جگر!» رباعی دیگر: «سید احمد کرد بتوفیق امام» ×× «رد شبه مسیحیان؛ میر کلام» / «یا بند ارباب فهم کز هر مصراع» ×× «آمد بیرون زمان فتح اسلام».
چاپ: ایران، تهران، کتابخانه چهل ستون، 1406ق
[نسخههای منزوی 984؛ الذریعه 366/18؛ فهرستواره منزوی 501/9]
شرح و حواشی:
1- جامع الفوائد؛ اصفهانی، حسین بن میرزا علی (-10)
نسخههای خطی این اثر
10 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
علامه روضاتی (کتابخانه)
اصفهان
|
بدون شماره | علوی عاملی، احمد بن زین العابدین (مؤلف) | 1031ق | - | - | شناسنامه ← |
| 2 |
کتابخانههای اصفهان
اصفهان
|
43 | علوی عاملی، احمد بن زین العابدین (مؤلف) | 1031ق | نسخ | 109 | شناسنامه ← |
| 3 |
دائرة المعارف
تهران
|
1639/1-عکسی | صدرالدین محمد بن جعفر علی | 27 ذیحجه1038ق | نستعلیق | 274 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
2045 عکسی | بیکاتب | 1058ق | نستعلیق | 184 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
2058 عکسی | بیکاتب | 1058ق | نسخ | 280 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
8998 | محمد رضا بن محمد هاشم هرمیجردی | 18 شوال1117ق | نسخ | 118 | شناسنامه ← |
| 7 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
293ل | بیکاتب | 1233ق | نسخ | 283 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
4200-ف | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
2400 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 155 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
7591/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 154 | شناسنامه ← |