آثار البلاد و اخبار العباد (ترجمه)

● آثار البلاد و اخبار العباد (ترجمه) / جغرافیا / فارسی ātār-ul bilād wa axbār-ul ‘ibād (t.) جهانگیر میرزا، 1222؟ - 1269 ق jahāngīr mīrzā (1807-1852) وابسته به: آثار البلاد و اخبار العباد؛ قزوینی، زکریا بن محمد (682-605) به نام: ناصرالدین شاه قاجار تألیف: 1268ق، محل تألیف: تویسرکان آن را به نام شاه زمان خود به فارسی در آورده با افزوده‌هایی از خود او. مترجم «تاریخ نو» دارد و در این ترجمه از آن یاد کرده است. و می‌نویسد که در یکم ذیقعده سال 1267 است که به این ترجمه می‌پردازم. او در سال 1268 هم بدان می‌پرداخته است. آغاز: بسمله، الملک لله تعالی شانه قادریکه ابداع آسمان و زمین را بیک تائی خود از دایره عدم بر صفحه وجود کشید ... اما بعد بعرض میرساند بنده سراپا تقصیر امیرزاده جهانگیر که پس از هیجده سال که در قصبه توی سرکان از جار و جیران دور و از بین الاخوان چون غلام کنعان بحکم ملک منان مهجور آمد ... و همه روزگار خود را درین چاه غربت تاریک دید و از همه جهة صدای ربنا اخرجنا من هذه القرية الظالم اهلها را شنید و از آفریننده خود بعجز و زاری دریافت حضور حضرت شهریاری ... ناصرالدین شاه مسئلت نمود ... بوساطت مهدعلیا و ستر کبری ... بشرف زیارت پادشاه زمان ... رسید ... قفل از زبان گشوده و تکلم آغاز نهاد و معروض داشت که در نزد حقیر نسخه ایست مسما به آثار البلاد که احوال عجایب بلاد اقالیم سبعه را بزبان عربی نوشته اند ... اگر حکم پادشاهی صادر شود او را برای تحفه درگاه شاهی بحول و قوه الهی بزبان فارسی ترجمه سازم و بقدر وسع در انجام این مطلب بپردازم حضرت شهریار جهان اشاره بامضای این امر فرمود ... بنده مشغول ترجمه کتاب آثار البلاد گردید به امید که دوباره بفضل الله تعالی فیض حضور با اتمام فرمایش شهریاری میسور آید بفضله و کرمه ... هذا چنین گوید زکریا ابن محمد ابن محمود القزوینی که جمع نموده ام در این کتاب ... انجام: ... قحط در میان ایشان پیدا شود زیرا که قوت ایشان از گوشت این ماهی است و علم بلاد تا بشهر پورا منتهی میشود و خدایتعالی داناست با حوال ما بعد پورا و دریاها که بعد از او چه باشد. الحمدلله رب العالمین ... تمام شد ترجمه کتاب آثار البلاد در یوم دوشنبه چهاردهم شعبان المعظم فیسنه 1269 کتبه محمد تقی ابن محمد کاظم الهمدانی. (احتمالاً تاریخ فوق تاریخ اتمام ترجمه است) چاپ: انتشارات امیر کبیر، تهران: 1372ش، افست از روی چاپ بیروت، دار صادر، 1380ق، 271ص [دنا 13/1 (5 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 1/161]