لمعات

● لمعات / عرفان و تصوف / فارسی lama‘āt عراقی، ابراهیم بن بزرگمهر، 610 - 688 ؟ قمری ‘erāqī, ebrāhīm ebn-e bozorgmehr (1214 - 1290) وابسته به: السوانح فی العشق = سوانح العشاق غزالی، احمد بن محمد (- 520) تاریخ تألیف: 669- 672ق در مراتب عشق به روش «سوانح العشاق» غزالی، با نثری ادبی و ابیاتی از شعر که مؤلف در هنگامی که در روم از درس «فصوص الحکم» قونوی بهره مند می‌شده، نگاشته است.در بیست و هشت «لمعه»: 1. بدانکه اشتقاق عاشق و معشوق از عشقست؛ 2. سلطان عشق خواست که خیمه کنت كنزاً مخفياً ...؛ 3. عشق هر چند خود به خود می‌دید خواست که در آئینه نیز جمال بر کمال معشوقی خود مطالعه کند ...؛ 4. غیرت معشوقی آن اقتضا کرد که عاشق غیر او را دوست ندارد؛ 5. محبوب در هر آینه هر لحظه روی دیگر نماید؛ 6. نهایت این کار آنست که محب محبوب را آئینه خود بیند ...؛ 7. عشق در همه ساریست ناگزیر همه اشیاست ...؛ 8. محبوب یا در آئینه صورت روی نماید یا در آئینه معنی؛ 9. محبوب آئینه محب است درو به چشم خود جز را نه بیند؛ 10. ظهور دائماً صفت محبوبست و خفا کردن صفت محب ...؛ 11. بدان که میان صورت و آئینه به هیچوجه نه اتحاد ممکن بود ونه حلول؛ 12. بر هر که در حقیقت این در بگشاید که در خلوتخانه نابود خود بنشیند و خود را ...؛ 13. محبوب هفتاد هزار حجاب نور و ظلمت بهر آن بر روی خود فرو گذاشت ...؛ 14. محب و محبوب را یک دائره فرض کن آنرا خطی بدونیم کند ...؛ 15. محب سایه محبوبست ...؛ 16. یکی استاد از پس ظل خیال چندین صور مختلف و اشکال متضاد می‌نماید ...؛ 17. معشوق هر لحظه از دریچه هر صفتی با عاشق روی دیگر نماید ...؛ 18. عاشق با بود و نبود آرمیده بود ...؛ 19. عاشق ار دلی است منزه از تعین ...؛ 20. عشق سلطنت و استغناء به معشوق داد ...؛ 21. عاشق باید بیغرض با دوست صحبت دارد او نیز دوست دارد؛ 22. شرط عاشق آنست که هر چه دوست دارد او نیز دوست دارد؛ 23. عشق ار آتشی است که چون در دل افتد هر چه در دل باشد همه را بسوزد؛ 24. طلب و جستجوی نمونه طلب معشوقست ...؛ 25. محب خواست که به علم الیقین جمال دوست بیند ...؛ 26. محب چون خواهد که مراقب محبوب شود ...؛ 27. عاشق را طلب شهود بهر فناست؛ 28. معشوق چون خواهد که عاشق را بر کشد ... . آغاز: و صلوات الله علیه وعلى آله ... الحمدلله الذی نور وجه جبينه بتجليات الجمال فتلالأ نوراً و ابصر فيه غايات الكمال ففرح به سروراً فصدره على يده و صافاه و ادم لميكن شيئاً مذكوراً ... اما بعد کلمه چند دربیان عشق برسنن مشایخ به زبان املاء کرده می‌شود تا آینه معشوق نمائی هر عاشق گردد با آنکه رتبه عشق برتر از آن است که ... انجام: دل نیز در بحر امید دست و پایی میزند و با جان به لب رسیده خطابی می‌کند نظم: که بود ما زما جدا مانده ×× من وتو رفته وخدا مانده چاپ: لمعات عراقی را آقای سعید نفیسی به همراه کلیات وی به چاپ رسانده است. [دنا 1072/8 - 1075 (82 نسخه)؛ نسخه‌هایمنزوی 1345/2؛ تاشکند 734/8؛ کشف الظنون 1563/2؛ تاریخ ادبیات در ایران، دکتر صفا، ج3(2)، ص1197؛ فهرستواره منزوی 804/7] شرح و حواشی: 1- اللمحات فی شرح اللمعات؛ تبریزی شیرازی، یار علی بن عبدالله (- 9) 2- شرح لمعات عراقی؛ کوکدی، علی بن یوسف (-9) 3- شرح لمعات عراقی؛ نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله ( 730-834) 4- ضوء اللمعات = شرح لمعات؛ ترکه اصفهانی، علی بن محمد (- 836) 5- اشعة اللمعات = شرح لمعات = حقایق لمعات؛ جامی، عبدالرحمن بن احمد (817-898) 6- شرح لمعات عراقی؛ تبریزی، نعمة الله 7- تحریر اللمعات = شرح لمعات 8- التنبيهات في شرح اللمعات (2 عنوان) 9- حاشیه شرح لمعات 10- شرح لمعات(8 عنوان)