لب الالباب

● لب الالباب / گوناگون / عربی lubb-ul albāb نصیری طوسی، محمد تقی بن عبد الحسین، ق11 قمری nasīrī tūsī, mohammad taqī ebn-e ‘abd-ol-hoseyn(-17c) تاریخ تألیف: 1070- 1074ق محمد تقی بن عبدالحسین بن محمد زمان نصیری طوسی سپاهانی گویا برادر مؤلف کشف الآیات از خاندان خواجه طوسی و شاگرد فیض کاشانی و از دانشمندان شیعی اخباری و مؤلف مبدء و معاد، شالوده کتابی به نام «لب الالباب» را ریخته و می‌خواسته است که از علوم مربوط به اخلاق و سیاست و فقه که از آنها به «ناموس» تعبیر می‌کند در آن بیاورد. او می‌خواست این کتاب را که به چند مجلد و چند اصل و چند فن و چند جزء بخش کند و از کتاب‌های دانشمندان در آن بیاورد. این بود که این نسخه را که به نام «مجموعه» و «دفه» نیز می‌خواند فراهم آورده و بدان نام «لب الالباب» یا «لب اللباب» داده و پاره‌ای از اجزای آن را به نام‌های دیگری که خواهیم دید خوانده است. به گواهی نسخه ما که اصل خط او است نتوانست همه آن را به پایان رساند. او در سال‌های 1070 تا 1074ق به گرد آوردن این کتاب می‌پرداخته است.در این کتاب چنان‌که می‌بینیم بیست و سه کتاب و رساله از خود او و دیگران هست و او پیش از بسیاری از آنها دیباچه‌ای از خود گذارده و غرض خویش از آوردن و یا ساختن هر یکی از آنها را روشن ساخته است.کتاب‌ها و رساله‌های مندرج در این کتاب: 1. التقاط طلیعة العلوم؛ فارسی، تقی الدین محمد؛ 2. رسالة فی العلوم؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 3. فهرس العلوم؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی؛ 4. فهرس لب الالباب؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 5. نیرین؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 6. گزیده‌ای از اخلاق ناصری خواجه طوسی؛ 7. سر الاسرار؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 8. سر سر الاسرار؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 9. صناعات =صناعیه=حقایق الصنایع؛ میر فندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ؛ 10. قابوسنامه؛ 11. ترجمه اوصاف الاشراف؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد؛ 12. اسرار الصلوة؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 13. جامع عباسی؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین؛ 14. النخبة الوجيزة فی الحکمة العلمیة و الاحکام الشریعة؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی؛ 15. الفرائض النصیریة علی مذهب اهل البیت =جواهر الفرائض =رسالة الدرة؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد؛ 16. الحبل المتین فی إحکام أحکام الدین؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین؛ 17. اوزان و مقادیر و اختیارات؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 18. حاشیة المختصر النافع؛ محقق کرکی، علی بن حسین؛ 19. زبدة الاصول؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین؛ 20. آداب مناظره؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 21. الاقتصاد للارشاد الی طریق الاجتهاد فی معرفة المبدء و المعاد؛ 22. سفینة النجاة؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی؛ 23. منتخب کتاب الملل و النحل؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین و پس از این در این نسخه به جز مطالب و یادداشت‌های پراکنده سه رساله است: 1. نثر اللآلی = الدر الکنون؛ طبرسی، فضل بن حسن؛ 2. چهل سوره «تورات»؛ 3. پندهای لقمان. این سه به خط دیگری است و گویا مالکان بعدی مجموعه آنها را بر آن افزوده‌اند. برگی در پایان نسخه گذارده شده و در روی آن چنین آمده: «بسمله الاجزاء الثالثة من الفن الثانی من الاصل الاول فی اصل الاصول و هو الروايات و الاحاديث الامامية ... و فيه اصول اربعة مشهورة: الكافي و الفقيه و التهذيب و الاستبصار، و الوافي من مصنفات مولانا و مقتدانا و استادنا ... ملا محمد الکاشی ادام الله برکات انفاسه القدسية و اطال فيضه على البرية حاوى على هذه الكتب الاربعة فنكتفى بذكره ولكن لعظم قدره و جسم حجمه ... فافرد ناله دفة اخرى ثم نذكر في هذه الدفة من الروايات بعضامما ورد من تفسير الآيات المتشابهة و بعضا من منتخبات علل الشرائع و الامالی و غيرها مما ليس فى الوافى ... و قد الف خدمة مولانا هذا في تفسير الائمة كتابا ... كثير المعنى قليل اللفظ فسنورده في هذه الاجزاء. الجزء الاول من الاجزاء الثالثة في تفسير الائمة من تدوینات مجلس مولینا و مقتدانا و استادنا بسمله» (پس از این سفید گذارده شده و هشت سطری در این صفحه بیش نیست). شرح و حواشی: 1- فهرس لب الالباب = فهرست العلوم؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبد الحسین (11-)