شناسنامه کتابشناختی اثر
گلشن ابراهیمی
golšan-e ebrāhīmī
12
نسخه ثبتشده
از قرن 12 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/55104
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #55104
پدیدآور / مؤلف:
فرشته، محمد قاسم بن غلامعلی
تاریخ و سده تألیف:
1015 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 27، ص 99
تا 100
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تاریخ هند
عناوین دیگر و همتراز:
تاریخ فرشته
(tārīx-e ferešte)
نورس نامه
(nowras nāme)
اهدا / به درخواست:
ابو المظفر ناصر الدین ابراهیم عادل شاه (-1037ق) سلطان بیجاپور هند
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تاریخ عمومی هند و روی دادها و شرح حال بزرگان و دانشمندان آن سرزمین را، با انشائی روان و آسان نگاشته است. این کتاب دارای دو تحریر است که تحریر اول آن به سال 1015 و تحریر دوم به سال 1018 به پایان رسیده است. تحریر اول در یک «مقدمه» و دوازده «مقاله» و یک «خاتمه» نگاشته شده: مقدمه در ظهور اسلام؛ مقاله 1. سلاطین لاهور؛ 2. پادشاهان دهلی؛ 3. شاهان دکن؛ 4. گجرات؛ 5. مالوه؛ 6. خاندیس؛ 7. بنگاله؛ 8. ملتان؛ 9. سند؛ 10. کشمیر؛ 11. ملیسبار؛ 12. مشایخ هند در دو «لمعه»؛ خاتمه: درکیفیت هندوستان. تحریر دوم نیز همان بخشبندی را دارد و در یک «مقدمه» و دوازده «مقاله» و یک «خاتمه»است: مقدمه: در کلیات احوال هند و آیین هندوان و راه یافتن اسلام بدان سرزمین؛ مقاله 1. در پادشاهان غزنوی لاهور؛ 2. در پادشاه بابری؛ 3. در پادشاهان دکن شامل شش «روضه»: 1) پادشاهان کلکنده و محمد آباد بیدر، 2) عادلشاهیان بیجاپور، 3) نظامشاهیان احمدنگر، 4) قطب شاهیان تلنگ، 5) عماد الملکیان برار، 6) بریدیه بیدر؛ 4. پادشاهان گجرات؛ 5. حکام مالوه و مندو؛ 6. فاروقیه حکام ولایت خاندیس و برهانپور؛ 7. پادشاهان بنگال؛ 8. سند و تته و ظهور اسلام در آن سرزمین؛ 9. پادشاهان ملتان؛ 10. پادشاهان کشمیر؛ 11. حکام ملیبار که به صفت اسلام متصف بودند؛ 12. حالات و مقامات مشایخ هندوستان در دو «لمعه»: 1) دودمان چشتیه، 2) خاندان سهروردیه ملتان؛ خاتمه: در ذکر کیفیت هندوستان. این کتاب به نام «نورس نامه» و «تاریخ فرشته» نیز معروف است.
آغاز اثر
« بسمله. نورس بستان کلام قدیم ×× پیش وجود همه آیندگان/ پیش بقای همه پایندگان××قافله سالار جهان قدم/مرسله پیوند گلوی قلم ... چون بحکم کنت کنزاً مخفیاً بقلم قدرت رقم ابداع بر صحیفه اعمال مصنوعات کشید »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج4، ص4296؛ دهلی، سنگی، 1903ق، وزیری، 90ص؛ دارالحکومه بمبئی، سنگی، 1287ق، رحلی (مطرح الانظار: صص386-392)؛ هند، سنگی، رحلی، 420ص؛ (ج1-2): هند، سنگی، رحلی کوچک (خشتی)، 4+347+420ص؛ هند، لکنو، نول کشور، 1323 ق
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
فهرستوارهمنزوی 1324/2
مشترک پاکستان 562/1 و 414/10
الذریعه 272/3، تاریخ تذکرههای فارسی 731/2
متن فنخا
● گلشن ابراهیمی = تاریخ فرشته = نورس نامه / تاریخ هند / فارسی
golšan-e ebrāhīmī = tārīx-e ferešte = nowras nāme
فرشته، محمد قاسم بن غلامعلی، 960 - 1023؟ قمری
Ferešte,mohammad qāsem ebn-e qolām ‘alī (1553 - 1614)
اهدا به: ابو المظفر ناصر الدین ابراهیم عادل شاه (-1037ق) سلطان بیجاپور هند
تاریخ تألیف: 1015ق و 1018ق
تاریخ عمومی هند و روی دادها و شرح حال بزرگان و دانشمندان آن سرزمین را، با انشائی روان و آسان نگاشته است. این کتاب دارای دو تحریر است که تحریر اول آن به سال 1015 و تحریر دوم به سال 1018 به پایان رسیده است. تحریر اول در یک «مقدمه» و دوازده «مقاله» و یک «خاتمه» نگاشته شده: مقدمه در ظهور اسلام؛ مقاله 1. سلاطین لاهور؛ 2. پادشاهان دهلی؛ 3. شاهان دکن؛ 4. گجرات؛ 5. مالوه؛ 6. خاندیس؛ 7. بنگاله؛ 8. ملتان؛ 9. سند؛ 10. کشمیر؛ 11. ملیسبار؛ 12. مشایخ هند در دو «لمعه»؛ خاتمه: درکیفیت هندوستان. تحریر دوم نیز همان بخشبندی را دارد و در یک «مقدمه» و دوازده «مقاله» و یک «خاتمه»است: مقدمه: در کلیات احوال هند و آیین هندوان و راه یافتن اسلام بدان سرزمین؛ مقاله 1. در پادشاهان غزنوی لاهور؛ 2. در پادشاه بابری؛ 3. در پادشاهان دکن شامل شش «روضه»: 1) پادشاهان کلکنده و محمد آباد بیدر، 2) عادلشاهیان بیجاپور، 3) نظامشاهیان احمدنگر، 4) قطب شاهیان تلنگ، 5) عماد الملکیان برار، 6) بریدیه بیدر؛ 4. پادشاهان گجرات؛ 5. حکام مالوه و مندو؛ 6. فاروقیه حکام ولایت خاندیس و برهانپور؛ 7. پادشاهان بنگال؛ 8. سند و تته و ظهور اسلام در آن سرزمین؛ 9. پادشاهان ملتان؛ 10. پادشاهان کشمیر؛ 11. حکام ملیبار که به صفت اسلام متصف بودند؛ 12. حالات و مقامات مشایخ هندوستان در دو «لمعه»: 1) دودمان چشتیه، 2) خاندان سهروردیه ملتان؛ خاتمه: در ذکر کیفیت هندوستان. این کتاب به نام «نورس نامه» و «تاریخ فرشته» نیز معروف است.
آغاز: بسمله. نورس بستان کلام قدیم ×× پیش وجود همه آیندگان/ پیش بقای همه پایندگان××قافله سالار جهان قدم/مرسله پیوند گلوی قلم ... چون بحکم کنت کنزاً مخفیاً بقلم قدرت رقم ابداع بر صحیفه اعمال مصنوعات کشید
جلد 2: حمد و ثنا قادری را که به درر الفاظ چهره عروس معنا آراست ...
چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4296؛ دهلی، سنگی، 1903ق، وزیری، 90ص؛ دارالحکومه بمبئی، سنگی، 1287ق، رحلی (مطرح الانظار: صص386-392)؛ هند، سنگی، رحلی، 420ص؛ (ج1-2): هند، سنگی، رحلی کوچک (خشتی)، 4+347+420ص؛ هند، لکنو، نول کشور، 1323 ق
[فهرستوارهمنزوی 1324/2؛ مشترک پاکستان 562/1 و 414/10؛ الذریعه 272/3، تاریخ تذکرههای فارسی 731/2]
نسخههای خطی این اثر
12 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
13438 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 315 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
8606 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 415 | شناسنامه ← |
| 3 |
معصومیه
قم
|
727 | محمد امین بیک ساکن دهلی | 3 رمضان1110ق | تحریری | 593 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملی
شیراز
|
65-ت/674/1 | احتمالاً سید سلطان علی حسین موسوی صفوی | 1141 و1217ق | نستعلیق، نسخ | 446 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
8187 | بیکاتب | 1245ق | نستعلیق | 455 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
9957/4 | بیکاتب | دوشنبه 3 رجب1259ق | - | 31 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
14201 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 263 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
261-سنگی | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 420 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملی
تهران
|
18303 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
ملی
تهران
|
18304 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
13640 | بیکاتب | 21 جمادی الاول در سنه بیست و ششم از پادشاهی محمد شاه | نستعلیق | 480 | شناسنامه ← |
| 12 |
گلپایگانی
قم
|
7225-37/15 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 466 | شناسنامه ← |