گلستان ارم

● گلستان ارم = تاریخ داغستان / تاریخ ایران / فارسی golestān-e eram = tārīx-e dāqestān قدسی، عباسقلی بن میرزا محمد ثانی، ق13 قمری qodsī, ‘abbās-qolī ebn-e mīrzā mohammad-e sānī(-19c) تاریخ تألیف: 1257ق این کتاب شامل اطلاعات زیادی درباره تاریخ شیروان (= شروان) و داغستان است، ضمناً واجد اطلاعات جغرافیایی ارزنده‌ای راجع به آن نواحی نیز می‌باشد. نویسنده مطالب خود را از تاریخ اعصار قدیم شروع کرده و تا زمان انعقاد مصالحه‌نامه گلستان بین دولتین ایران و روس مطالب را علی التوالی آورده است. در یک «مقدمه» و پنج «طبقه» و یک «خاتمه»: طبقه 1. در بیان وقایع قدیم شیروان تا زمان ورود لشکر عرب؛ طبقه 2. از آغاز ورود لشکریان عرب تا زمان استیلای مفعول؛ طبقه 3. از زمان استیلای مغول تا ظهور صفویان و احوال سلطنت و سلسله شیروان (=شروان) شاهان؛ طبقه 4. از زمان ظهور صفویان تا زمان وفات نادرشاه؛ طبقه 5. از وفات نادرشاه تا زمان انعقاد مصالحه نامه دولتین روس و ایران در موضع گلستان؛ خاتمه: در احوال کسانی که از نواحی شیروان و نواحی هم جوار آن صاحب تألیف بوده‌اند یا به فضائل دیگر لایق توصیف بوده‌اند. (عبدالله انوار) آغاز: الهی حمد تو چنان به که تو دانی و وصف تو این بس که مستغنی از آنی ... انجام: دیر دیم ملک و ملک حجت بیلمز ×× کیمدر بو که تشبیهنه امکان اولمز چاپ: باکو، 1970م [الذریعه 878/9، 220/18؛ فرهنگ سخنوران 469؛ مؤلفین مشار 699/3؛ دانشمندان آذربایجان 305؛ فهرست سلطانوف 49/1 ش 105 تا 112؛ فهرستواره منزوی 1059/2]