اسطقس الاس الثانى

● اسطقس الاس الثانى = اسطقس الاس على رأى الديانة / كيميا / عربی usṭuqus-ul uss aṯ-ṯānī = usṭuqus-ul uss ‘alā ra’y-id dīyāna جابر بن حیان، 120 - 198 ؟ قمری jāber ebn-e hayyān (739 - 814) کتاب اسطقس دوم جابر است مطابق با رأی دیانت. وی در این اسطقس می‌گوید که سقراط، ارسطو و جالینوس اسطقس را به چه معنا کرده‌اند. سپس می‌گوید که گروهی صنعت را از وحی الهی دانسته‌اند. در اینجا آیه‌هایی را به عنوان شاهد می‌آورد و از سخنان دانشمندان درباره اکسیر نقل قول کرده است. جابر می‌گوید که با نماز و نیاز و تنهایی و بیابان‌گردی و قربانی و رفتن به هیکل‌ها و روزه همیشگی می‌توان بدین هنر رسید و پیامبر (ص) و حضرت علی (ع) بدان آگاه بوده‌اند. جابر در آن از «کتاب المنی» که از کتاب‌های «المائة و الاثنی عشر» است و از «المائة و الاربعین الفلسفية الموازينية» یاد می‌کند. آغاز: بسمله. قال جابر. اما بعد فقد سبق لنا قبل كتاب هذا كتاب فى هذا المعنى على راى الفلاسفة و الذى دعانا الى الفعل انجام: و اذ قد بينا الى هذه الغاية و بينا بما آتيناه كما رايتم، فليكن الان آخر هذا الكتاب انشاءالله تعالى و لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم. تم كتاب اسطقس الاس على راى الديانة و هو الثانى. والحمدلله وحده. و يتلوه الثالث على راى اهل الصناعة. بعون الله و منه. چاپ: با عنوان «مجموعة احد عشر كتاباً في علم الاكسير»، بمبئی، 1892م، سنگی؛ پاریس، مطبعة فول غایتینة، 54ص، 1928م [اعلام 1: 410؛ ریحانة الادب 5: 110؛ فهرست ابن ندیم 421؛ تاریخ التراث العربی 4: 309؛ دنا 809/1: در دنا بین رساله‌های مختلف اسطقس اختلاط پدید آمده است.]