کنز الاسرار

● کنز الاسرار / علوم غریبه / عربی kanz-ul asrār عبدالرحمن بن محمد بن علی، ق9قمری ‘abd-or-rahmān ebn-e mohammad ebn-e ‘alī (- 15c) تاریخ تألیف: چهارشنبه 28 ربیع الاول 890ق در جفر و جادو و حروف و اعداد است. جدول‌های حروف و مربع‌های وفق اعداد در آن بسیار است. از قلم‌های پیامبران و طالع ولادت و دریافت دوستی و دشمنی از روی طالع و نام نیز یاد شده و حرف‌های آتشی و بادی و آبی و خاکی در آن شناسنده شد. این نامه در سه «باب» است: 1. در حروف و در آغاز آن نامه را «کنزالاسرار و ذخائر الابرار فی اجتلاب عرائس الانوار» خوانده است. در چهار فصل: 1) اقسام و ترتیب حرف‌ها، 2) اسرار حرف‌ها، 3) ترتیب حرف‌های ابجدی نزد خاوریان و باختریان که اینهم چند فصل است: طبیعت حرفهای مفرد مشرقی و مغربی و در اینجا از نگارنده عقد منظوم یاد شد، طبیعت مزدوج آنها، حالات و تحلی و قوه و اصل حرفها، حرفهای عربی، حرکات، 4) در «سرالله فی کل امة کتابها و سر کتابها فی الحروف» که اینهم چند فصل است؛ 2. در خواص و اسرار حرف‌ها به ترتیب ابجدی؛ 3. به نام «کشف الحقائق النوریه فی وصف الدقائق الحرفیه» در گزارش «بحرالوقوف فی الاوفاق و الحروف» که اخوان صفا و خلان وفا خواهان آن هستند اینهم در چهار «باب» است: 1) حرف‌ها و هستی‌ها، 2) تکسیر حرف‌ها برای اسماء حسنی در دو فصل، 3) وفق‌ها و مربع‌های حرف‌ها در چند در درباره قاعده‌های حرف‌ها سپس چندین فصل است و باب چهارم عنوان ندارد. نگارنده از «کشف الحقایق ...» نامبرده و گفته که آنرا برای بزرگی نوشته و از شمس المعارف و لطائف العوارف و چندین دفتر دیگر برگزیدم. در آن یاد می‌شود از: شیخ ابا العباس احمد بن علی بن یوسف بونی قریشی (نورالله مرقده) و مواقف الغايات فی اسرار الرياضات الکبری و شمس المعارف و لطائف العوارف او؛ الدرة الناصعة فی کشف علوم الجفر الجامعه، نگارنده و در اینجا بازگشت می‌دهد به اخوان صفا و خلان وفا؛ اکیغیاش روحانی هندی؛ ابوطالب مکی؛ امیرالمؤمنین و یعسوب المسلمین اسدالله الغالب و مربع کشیدن او برای پیروزی در جنک؛ ابو علی حسن بن علی بن احمد تمشتری و شرح او بر لمعه نورانیه؛ مقاتل بن سلیمان؛ سهل بن عبدالله تستری و ابو عبدالله محمد بن یعقوب کوفی؛ شیخ زین الدین کافی؛ شیخ ابوالحسن الحرانی؛ - ابوعبدالله قریشی؛ شیخ شهاب الدین سهروردی؛ استاد ابوالقاسم قشیری؛ ابوعلی دقاق و جوهری؛ شیخ ابوالحسن شاذلی؛ سهل بن عبدالله تستری و ذوالنون بصری و ابی عربی؛ شیخ عبدالقادر کیلانی؛ شیخ نجیب الدین سهروردی و محیی الدین بن عربی؛ ترمذی و حسن بصری؛ شیخ ابومحمد عبدالحق بن سبعین الاشبیلی الاسبانی قدس الله روحه؛ گفته او درباره حرفهاییکه در پیشانی جن نوشته شده؛ غزالی در احیا؛ ابو عبدالله قریشی و ابی محمد مغا در و عبدالقادر گیلانی و شیخ عباس موسی.