کمیلیه

● کمیلیه = ترجمه و شرح حدیث ما الحقیقة / شرح حدیث / فارسی komeylīye = t. va š.-e hadīs-e ma-l haqīqa شرحی است بر «حدیث حقیقت» که در آن کمیل از امام علی علیه السلام پرسشی درباره حقیقت نموده، وحضرت پاسخ فرموده است. از عبدالرزاق کاشانی شرحی به عربی بر حدیث مذکور موجود است واین شرح فارسی به درخواست (حسن) افتخار بن نصر الله نگاشته شده است.روزگار ترجمه به دست نیست ولی کهن‌ترین ترجمه شناخته شده از قرن 9 است. آغاز: الحمدلله على ما عرفنا حقيقة ذاته و فقنا للاتصاف بعموم صفاته ... اما بعد این رساله ای است مشتمل بر تحقیق حقیقت ... انجام: که در وقت استوا ظهور یافت و عند الابتلاج لايحتاج الى السراج [نسخه‌های منزوی 1331/2؛ الذريعة 196/12 و140/18؛ فهرستواره منزوی 767/7]