الكليلة و الدمنة

● الكليلة و الدمنة / داستان / عربی al-kalīla wa-d dimna ابن مقفع، عبدالله بن دادویه، 106؟ - 145 ؟ قمری ebn-e moqaffa‘, ‘abd-ol-lāh ebn-e dādvay (725 - 763) برای: یحیی بن خالد بن برمک وزیر کلیله و دمنه کتابی است در اصلاح اخلاق و تهذیب نفوس که اولین بار«بیدبا»فیلسوف هندی برای«دابشلم» سلطان هند نگاشته و آنرا درقالب سخن حیوانات و پرندگان همراه با حکایات جالبی از انها آمیخته و آنرا در چهارده باب تنظیم کرده است.چون کسری از وجود این کتاب مطلع شده«برزویه حکیم»را برای آوردن این کتاببه هند روانه ساخت، وی پس از یافتن کتاب آنرا به فارسی پهلوی ترجمه نمود. سپس در روزگار اسلام«عبدالله بن مقفع» آنرا برای یحیی بن خالد بن برمک وزیر در زمان خلافت مهدی عباسیازپهلوی به عربی ترجمه نمود. سهل بن نوبخت نیز آن برای همین یحیی وزیر مهدی به نظم درآورده است.پس از ایشان «بهرام شاه بن مسعود غزنوی»امر کرد که از نسخه ابن مقفع «ابوالمعالی نصر الله بن محمد بن عبد الحمید»(متوفای 512) آنرا به فارسی برگرداند که همین نسخه، کلیله مشهور است. سپس این ترجمه را «مولی حسین بن علی کاشفی»تجدید نظر کرده و آنرا ملخص و تهذیب نموده و به اسم سلطان«سهیلی» از امرای سلطان«حسین بایقرا» آنرا تنظیم و به«انوار سهیلی» مشهورگردیده است . چاپ: بیروت، دار الاندلس، نشره الیاس خلیل زخریا، 1963م، 397ص؛ دمشق، المکتبة الامویة، نشره محمد خیر الورع، 1964م، 360ص [فهرستواره مینوی ص 99؛ مجمع العلمی العراقی 221/2] شرح و حواشی: 1- کلیله و دمنه؛ نصرالله منشی، نصرالله بن محمد (-6) 2- شرح ابیات کلیله و دمنه؛ اسفراینی، فضل الله بن عثمان (-7) 3- انوار سهیلی؛ کاشفی، حسین بن علی (-910) 4- همایون نامه؛ قینالی زاده، علی بن صالح (-950) 5- عیار دانش = مهذب انوار سهیلی؛ علامی، ابوالفضل بن مبارک (1011-958) 6- گلشن آرا = انوار سهیلی منظوم؛ گلشن ایرانپور، عبد الوهاب (1315-1257) 7- انوار سهیلی (ترجمه) داغی 8- انوار سهیلی (ترجمه) 9- شرح اخبار و اشعار و امثال تازی کلیله و دمنه 10- شرح کلیله و دمنه ابوالمعالی 11- همایون نامه