کلمة التصوف فی شرح مقامات الصوفیة و اصطلاحاتهم

● کلمة التصوف فی شرح مقامات الصوفیة و اصطلاحاتهم / عرفان و تصوف / عربی kalimat-ut taṣawwuf fī š.-i maqāmāt-iṣṣūfīya wa iṣṭilāḥāt-i-him سهروردی، یحیی بن حبش، 549؟ - 587 ؟ قمری sohravardī, yaḥyā ebn-e hebaš (1155 - 1192) این نامه از شیخ اشراق است و در چند فصل و نیمی از آن در حکمت اشراقی و در نیمه دیگر آن واژه‌های عرفانی گزارش داده شده است. سهروردی در آن از «حکمة الاشراق» خود وزنده کردن او فرهنگ پارسیان را که روش افلاطونی بر آن گواه است و از دانشمندان پارسی و «حکیم العرب علی (ع)» و از طواسین حلاج عارف ایرانیو جنید یاد نمود. ماسینیون در متون سخن ابوطالب مکی درباره استاد خود ابی الحسن بن سالم و گفتار حلاج را از این نامه آورده است که در این نسخه دیده می‌شود. سهروردی در این جا از آئین حشیشیان و ملحدان و طبایعیان و ترسایان و یهودان و مجوسان مشرک نکوهش می‌کند و می‌گوید در پارس مردمی بودند که به حق راه می‌نمودند و خردمند و دانشور بوده اند آنها جز مشبهان مجوس بودند و ما حکمت نوری آنها را که روش افلاطون و خردمندان پیش از او بر آن گواه است در حکمة الاشراق زنده کردیم. قنواتی در ش 236 آنرا از شیخ رئیس پنداشته و «کلمات الصوفیة» نام نهاد و مطلب‌های آنرا در هشت فصل فهرست داد. در فهرست آستان قدس (ش 570) از آن نام «رسالة فی التصوف» و «کلمه التصوف» یاد شده و نوشته است که در 24 فصل می‌باشد. در فهرست مجلس (ش 610/5) از «کلمات ذوقية و فلتات شوقیة» یاد شده که باید جز این باشد. در نسخه دانشگاه تهران ش 1079 این نامه از شهاب الدین سهروردی صوفی دانسته و شهید هم خوانده شده و آشکار است که از سهروردی اشراقی می‌باشد چنانکه در فهرست نگارش‌های او از «کتاب فی التصوف» و «کلمة التصوف» یاد نمودند. (دانش پژوه) عرفان نظری و عملی و مقامات صوفیان است، با عناوین «فصل» بی‌شماره: فصل. اول ما اوصیک به تقوی الله ...، فصل. انت لاتغیب عن ذلك ... آخرین فصل (فصلی بلند)، فی شرح بعض مصطلحات الصوفية، که اصطلاحات صوفیان است بخش‌بندی نشده، بی ترتیب الفبایی: الحال، الخاطر، خاطر الشيطان، خاطر النفس، خاطر الملک، خاطر الحق، الخواطر الردية، التوبة، الارادة، المريد، الرجاء، الخوف، الزهد، الصبر، الشکر، التوكل، الرضا، المعرفة ... . (احمد منزوی) آغاز: المحمود الله و محمد رسوله. اللهم لك العبادة و التسبيح و الاذکار و التقدیس و الیک القربات، و منک البرکات، انک واهب الحياة ... و بعد، ایها الأخ الشفیق و الحميم الصديق، فإن الصداقه التي تأکد بیننا، الزمتني إسعافك فی تحریر کلمات مومئة الى الحقائق شرحة لمقامات الصوفية و معانی مصطلحاتهم انجام: و اعلم ان الصوفی هو الذي اجتمعت فيه جميع هذه الملكات الشريفة؛ و التصوف اصطلاح على هذه. و آخر ما اوصیک به تقوی الله - عز و جل - «ان العاقبة للمتقین». سبحانک لا علم لنا الا ما علمتنا انک انت العلیم الحکیم چاپ: مجموعه مصنفات شیخ اشراق، جلد چهارم، تصحیح نجفقلی حبیبی (تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی: 1380 (چاپ سوم)) [الذريعة 116/18 و 122]