اسطرلاب

● اسطرلاب = علم رسم خطوط اسطرلاب / اسطرلاب / فارسی al-osṭorlāb = ‘elm-e rasm-e xoṭūt-e osṭorlāb در علم رسم خطوط اسطرلاب در چهار «باب» و هر باب در چند «فصل» که جای عنوان‌ها نانویس است و بنابراین میان فصل و باب تشخیص مشکل است و در اینجا آغاز مطلب ذکر می‌شود، لکن پیدا نیست که تمام این عناوین از آن این رساله باشد یا این‌که جمله‌ای از آنها گفتاری مستقل هستند: باب اول در کشیدن خطوط بر پشت اسطرلاب بر شش «فصل» چون خواهند که خط وسط السماء و تحت الارض و خط مشرق و مغرب بر پشت اسطرلاب بدید آورند، در معرفت اجزاء ارتفاع، در معرفت خطوط جیب؛ (باب) در کشیدن خطوط بر ضیاع و مشتمل است بر هفت «فصل» ... در پیدا کردن سمت الرأس در کشیدن خطوط ساعات زمانی؛ (باب) در عمل عنکبوت و این مشتمل است بر سه «فصل»؛ باب در معرفت هیلاج و جایگاه آن فصل سیوم در ساختن جایگاه دلیلان آغاز: بسمله بدانکه این رساله‌ایست در علم رسم خطوط اسطرلاب و آنچه متعلق است بدان مشتمل بر چهار باب همانند: