الاسطرلاب

● الاسطرلاب = صنعت اسطرلاب / اسطرلاب / فارسی al-osṭorlāb = ṣan‘at-e osṭorlāb حجازی، محمد امین بن میرزا جان، ق 11 قمری ḥejāzī, mohammad amīn ebn-e mīrzā jān (- 17c) در یک «مقدمه» و نه «باب» و یک «خاتمه»: 1. در اعمال؛ 2. عمل صفایح؛ 3. کشیدن خط افق و دیگر مقنطرات؛ 4. کشیدن قوس‌های ساعات متساوی؛ 5. کشیدن قوس‌های ساعات معوج؛ 6. کشیدن دوایر سموت؛ 7. دایره فلک البروج؛ 8. پیدا کردن مرئی کواکب؛ 9. فلک البروج؛ خاتمه در امتحان راستی و درستی ام الصفایح و غیره. برخی نسخه‌ها دارای سه «باب» آغاز: بسمله، حمدله، این چند کلمه ایست که این فقیر حقیر کثیر التقصير محمد امین النجفی الحجازی ثم القمی از صفحه خاطر درعلم عمل اسطرلاب تحفه مخادیم مشتمل بر مقدمه و چند باب انجام: فی الفور عضاده را گردانیده از طرفی دیگر ارتفاع گیرند بر همان ارتفاع افتد بی زیادت و نقصان و الاعضاده کژاست یا ثقبه کژ همین کافیست در امتحان اسطرلاب والسلام [فهرستواره منزوی 2803/4؛ الذریعه 70/11 «رسالة فی الاسطرلاب»؛ نسخه‌های منزوی 229/1 (4نسخه)]