کشف القناع عن اسرار الشکل القطاع

● کشف القناع عن اسرار الشکل القطاع = شکل القطاع / ریاضیات / عربی kašf-ul qinā‘ ‘an asrār-iš šikl-il quṭā‘ = šakl-ul quṭā‘ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274) تاریخ تألیف: 658ق خواجه نخست کتابی به زبان فارسی در ضبط دعاوی و براهین شکل قطاع و دیگر اشکال که جانشین شکل قطاع اند (مانند شکل مغنی و ظلی) نوشت و سپس به خواهش «بعض اصدقاء» آنرا با حذف زواید به عربی نقل کرد. گفته می‌شود این کتاب تحریر کتاب اکرامانالاوس است؛ دارای پنج «مقاله»: 1. نسب مؤلف و احکام نسبت‌ها (دارای چهارده شکل)؛ 2. شکل قطاع سطحی و نسبت‌های آن (دارای یازده شکل)؛ 3. مقدمات شکل قطاع کروی دارای سه فصل در دانستنی‌های لازم برای بهره‌برداری از شکل قطاع؛ 4. بیان شکل قطاع کروی و نسبت‌های واقع در آن (پنج فصل)؛ 5. در شکل‌های جانشین قطاع (دارای هفت فصل). آغاز: بسمله. رب انعمت فزد و الحمدلله مبدء الحقايق الخارجة عن الحصر ... و بعد فقد كنت عملت فی ما مضى من الزمان كتاباً لضبط دعاوى الشكل المعروف و براهينه مزينا بما ينوب عنه و يتعلق به و كان ذلك الكتاب ... باللسان الفارسى فسئلنى بعض الاصدقاء ان انقله الى اللسان العربى فاجبته الى ذلك و حذفت عنه بعد الزوائد. انجام: و هذا هو الغرض من الحاقنا هذه المقالة بالاربع الاول و لنقطع الكلام ههنا حامدين لله على آلائه و مصلين على خاتم انبیائه و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب. چاپ: کشف القناع به قلم الکساندور کاراتئودری پاشا به زبان فرانسه ترجمه شده، اصل و ترجمه با هم به سال 1891 در قسطنطنیه (استانبول) به چاپ رسیده و بار دیگر در 1894 تجدید چاپ شد. سال 1952م ترجمه روسی آن چاپ شده است [یادنامه طوسی ص 239؛ حاجی خلیفه 1493/2؛ الذریعه 54/18؛ نسخه‌های منزوی 189/1؛ ادومیلی (ترجمه العلم عند العرب): 315؛ اعلام الشیعة 27/2؛ فهرستواره منزوی 2723/4 که از دو ترجمه فرانسوی و یک ترجمه روسی آن یاد کرده] شرح و حواشی: 1- حاشیة کشف القناع 2- کشف القناع عن اسرار الشکل القطاع (ترجمه)؛ اسکندر پاشا کاراتئودری