کشف الراز فی حل اشعار مشکله خواجه شمس الدین محمد شیراز

● کشف الراز فی حل اشعار مشکله خواجه شمس الدین محمد شیراز / ادبیات / فارسی kašf-or rāz fī hall-e ašʻār-e moškele-ye xāje šams-od dīn mohammad-e šīrāz مشفق، پیرمراد، - 1237 قمری mošfeq, pīrmorād(- 1822) وابسته به: دیوان حافظ شیرازی؛ حافظ شیرازی، شمس الدین محمد (-792) از مؤلف چیزی نمی‌دانیم جز آن که خود در آغاز کتاب نوشته که در سن 30 سالگی به امور دیوانی و خدمات سلطانی پرداخته است. با آن که می‌خواسته در مقدمه «شمه‌ای از بیان حال و شرح ذمه‌ای از کیفیت احوال خود» بیان کند اما صرفاً لفاظی کرده و مطلب قابل توجهی عرضه نکرده است. تنها نوشته که در سنین آغاز زندگی به علم آموزی روی آورده است و پس از آن «تمام دیوان لسان الغیب را به دیده ملاحظه کردم. هر شعری از اشعار را که چندان احتیاجی به بیان نداشت و فی الجمله وضوحی داشت از آن ساکت و آن چه را امکان و تاب حمل بر معنی مجازی نبود به طریق حقیقت تحقیق نمودم و مابقی را که ظاهراً معانی مجازی‌آن بر حقیقه (کذا؛ حقیقیه) رجحان داشت ترجیح داده و تکلفات رکیکه را گوشه نهاده، چون لغات بعضی از اشعار وضوحی نداشت لهذا طرفی از لغات هر حرف به ترتیب حروف بعد از اتمام آن حرف بیان نموده مگر لغتی را که سبق ذکر یافته باشد و سمیته بکشف الراز فی حل اشعار مشکله خواجه شمس الدین محمد شیرازی». (حکیم) آغاز: سپاس بی قیاس عالمی را روا و ستایش بی آلایش ناظمی را سزاست که منتظم امور اخشیجان و مرسم قواعد عالم امکان ... اما بعد از حمد صمد احد و پس از ثنای احمد صمد لم یلد و لم یولد ... بر صاحبان صاحب فطرت و ناظمان نظامی فکرت مخفی و مستور نماناد که این نورآموز دبستان بینوایی ... پیرمراد متخلص به شفیق» «الا یا ایها الساقی ادر کأساً و ناولها ×× که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها الا به فتح اول و ثانی به الف کشیده حرف تنبیه و کلمه خطاب است به معنی بدان و آگاه باش. ادر امر است از اداره به معنی گردانیدن انجام: بر دست فیروز نیز سیاوش کشته شده است.