کتاب المداوات

● کتاب المداوات / دندان پزشکی / فارسی k.-ol modāvāt طبیب، عبدالمجید، ق8 قمری tabīb, ‘abd-ol-majīd (- 14c) اهداء به: ارغون بن اباقاخان ایلخانی کتاب طبی متوسطی است شامل پنجاه «باب» در بیان چگونگی مداوای بیماری‌های گوناگون با استفاده از ادویه و اغذیه مناسب و آسان‌یاب و چنانچه مداوا به غذا ممکن بود از مداوات به دوا اعراض کرده و چنانچه مداوا به داوری مفرد ممکن می‌شد، توصیه به داروی مرکب نکرده است. مؤلف این کتاب را جهت تقدیم به ارغون بن اباقاخان ایلخانی (که در 681ق به سلطنت رسیده) نگاشته و در مقدمه آورده است: «اگر این کتاب به قبول افتد و سیوغال معینی یابد، کتابی در طب بسازد که از بهر هیچ پادشاهی مثل آن نساخته اند، آنچ نفیس و غریب است دانسته است و از خواص اعضای حیوان و از منافع نبات و معدن و احجاری که پادشاه جهان ارغون ایلخان و بندگان او را نفعی باشد در معالجات و دفع مضرات بیماریها و چیزها که عارض شود، جمله را کتابی جمع کرد به نام خدای تعالی که دولت او مؤید داراد و سعادت او تا ابد مؤبد». عناوین برخی از ابواب: باب 1. درد سر؛ 2. سر سام؛ 5. علت صرع؛ 6. مداوات کابوس؛ 8 مداوات دیوانگی و شوریده؛ 11. مداوات تشنج و لقوه؛ 13. مداوات رنج‌های چشم؛ 14. مداوات رنج‌های گوش؛ 15. مداوات رنج‌های گوش؛ 17. مداوات رنج‌های گلو؛ 19. مداوات رنج‌های دل؛ 20. مداوات تب‌ها؛ 21. مداوات رنج‌های معده؛ 22. مداوات رنج‌های جگر؛ 24. مداوات یرقان؛ 25. مداوات اسهال؛ 27. مداوات بواسیر و شقاق معده؛ 29. مداوات سوزش آب تاختن؛ 30. مداوات بسیاری آب تاختن؛ 31. مداوات دشخواری بول؛ 33. مداوات بسیاری احتلام؛ 37. مداوات درد مفاصل نقرس و عرق نسا؛ 41. رنگ کردن موی؛ 45. رنگ‌های سفید و سیاه بدن و روی پیدا می‌آید؛ 49. مداوات آماس‌ها و ریش‌ها و زخم‌ها و دان‌ها؛ 50. مداوات گزیدن سگ دیوانه و گزیدن حیوانات و حشرات.