نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

کبریت احمر

kebrīt-e ahmar
61 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/52492
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #52492
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 25، ص 858 تا 862
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: سیر و سلوک
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الاوراد الجامعة (al-awrād-ol jāme‘a) كنز الاسرار (kanz-ol asrār) كنز الاسماء (kanz-ol asmā’) سیر و سلوک (seyr va solūk)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است شامل نکات عرفانی به مشرب صوفیان و مرتب است بر «مقدمه» در اهمیت اذکار و اوراد و دو «فصل»: 1. اورادی که مداومت بر آن منتج قرب نوافل و مواظبت بر آن موجب عروج بر معارج و منازل است و مهما امکن ترک نباید تا وقتی معین و مدتی معهود؛ 2. در ذکر قسمی از اوراد که در هنگام جمعیت و اقبال و فرصت و فراغت بال به آن اشتغال باید نمود و اگر حضور و جمعیت و فرصت نباشد ترک آن خسران و ضرری ندارد؛ و «خاتمه» در اذکاری که هنگام مشاهده نور حق باید داشت. نام مؤلف در منابع به چند گونه آمده: بر فراز نسخه شماره 238/3 دائرة المعارف آمده است: «کنز الاسرار النورية من مصنفات مظفر علیشاه کرمانی» که وی محمد علی بن فضلعلی عبدالحسین، معروف به نور علیشاه طبسی اصفهانی است. این کتاب به نام «کنزالاسرار النورية» و از همان نور علیشاه طبسی اصفهانی در عوارف المعارف (1318ق) چاپ شده است؛ ولی در منابع به نام کسان دیگر نیز آمده: 1. محمد تقی بن محمد کاظم، معروف به مظفر علیشاه و متخلص به طریقتی کرمانی (- 1215ق)، 2. محمد جعفر کبودر آهنگی، معروف به مجذوب علیشاه همدانی (- 1238ق) که این یکی حتماً درست نیست. در برخی از منابع با جامع الاسرار نور علیشاه در هم آمیخته شده است.
آغاز اثر
« بسمله. الحمد لله الحليم الكريم العلى. العظيم و الصلوة على النبى المصطفى الولى المرتضى و عترتهما اصحاب التسليم و الرضا و بعد. چون مقتضای عبودیت حقیقی اشتغال قلب و قالب عبد است بعبادت معبود باستحقاق و توجه ظاهر و باطن بطاعت او مقصود على الاطلاق تعالى شانه و عظم برهانه چنانکه گوش ظاهر و باطن او نشنود جز کلام حق را و دیده سر و سر او نه بیند جز کتاب حق را و زبان قلب و قالب او نگوید جز نام حق را تا در سلک فرقه صم بکم عمی منسلک نباشد و در تحت زمره لهم قلوب لايفقهون بها مندرج نگردد و همچنین سایر اعضا و جوارح و باطن و ظاهر و باقی حواس و قوی و مدارک و مشاعر لهذا همچنانکه عبادت قلب بعد از تحصیل عقاید حقه اشتغال لسان قلبست بذکر على الدوام بحسب اجازه صاحب نفس ماذون از امام معصوم عليه الصلاة و السلام الا بذكر الله تطمن القلوب و استعراق عین قلب در مشاهده صورت نقوش مکتوبه بر لوح قلب بواسطه قلم اعلی که عبارت از روح اعظم است ... »
انجام اثر
« تا هنگامیکه بظهور آفتاب جمال مولی چشمش روشن و بضیاء شموع نکیرین بزم عود و محفل قربش مزین گردد سطوت ظهور نور النور تزلزل در ارکان حواس او نینداخته صولت وقوع آن واقعه اش چون وحشت زدگان خاموش نساخته قبل از سوال باعتبار سایر احوال به بیان عقاید حقیه اسلامیه اشتغال نماید. »
سوابق و چاپ‌های اثر
این رساله در «عوارف المعارف» به نام «کنز الاسرار» به سال 1183 چاپ شده؛ با مقدمه و تحقیق دکتر جواد نوربخش در سلسله انتشارات خانقاه نعمت اللهی، تهران، 1350
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1314/2 الذريعة 260/17 و 145/18و 1061/9 فهرستواره منزوی 742/2 دنا، ج8، ص453-457

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● کبریت احمر = الاوراد الجامعة = كنز الاسرار = كنز الاسماء = سیر و سلوک / سیر و سلوک / فارسی kebrīt-e ahmar = al-awrād-ol jāme‘a = kanz-ol asrār = kanz-ol asmā’ = seyr va solūk مظفر علیشاه کرمانی، محمد تقی بن محمد کاظم، 1150 - 1215 قمری mozaffar-‘alī-šāh-e kermānī, mohammad taqī ebn-e mohammad kāzem (1738 - 1801) رساله‌ای است شامل نکات عرفانی به مشرب صوفیان و مرتب است بر «مقدمه» در اهمیت اذکار و اوراد و دو «فصل»: 1. اورادی که مداومت بر آن منتج قرب نوافل و مواظبت بر آن موجب عروج بر معارج و منازل است و مهما امکن ترک نباید تا وقتی معین و مدتی معهود؛ 2. در ذکر قسمی از اوراد که در هنگام جمعیت و اقبال و فرصت و فراغت بال به آن اشتغال باید نمود و اگر حضور و جمعیت و فرصت نباشد ترک آن خسران و ضرری ندارد؛ و «خاتمه» در اذکاری که هنگام مشاهده نور حق باید داشت. نام مؤلف در منابع به چند گونه آمده: بر فراز نسخه شماره 238/3 دائرة المعارف آمده است: «کنز الاسرار النورية من مصنفات مظفر علیشاه کرمانی» که وی محمد علی بن فضلعلی عبدالحسین، معروف به نور علیشاه طبسی اصفهانی است. این کتاب به نام «کنزالاسرار النورية» و از همان نور علیشاه طبسی اصفهانی در عوارف المعارف (1318ق) چاپ شده است؛ ولی در منابع به نام کسان دیگر نیز آمده: 1. محمد تقی بن محمد کاظم، معروف به مظفر علیشاه و متخلص به طریقتی کرمانی (- 1215ق)، 2. محمد جعفر کبودر آهنگی، معروف به مجذوب علیشاه همدانی (- 1238ق) که این یکی حتماً درست نیست. در برخی از منابع با جامع الاسرار نور علیشاه در هم آمیخته شده است. آغاز: بسمله. الحمد لله الحليم الكريم العلى. العظيم و الصلوة على النبى المصطفى الولى المرتضى و عترتهما اصحاب التسليم و الرضا و بعد. چون مقتضای عبودیت حقیقی اشتغال قلب و قالب عبد است بعبادت معبود باستحقاق و توجه ظاهر و باطن بطاعت او مقصود على الاطلاق تعالى شانه و عظم برهانه چنانکه گوش ظاهر و باطن او نشنود جز کلام حق را و دیده سر و سر او نه بیند جز کتاب حق را و زبان قلب و قالب او نگوید جز نام حق را تا در سلک فرقه صم بکم عمی منسلک نباشد و در تحت زمره لهم قلوب لايفقهون بها مندرج نگردد و همچنین سایر اعضا و جوارح و باطن و ظاهر و باقی حواس و قوی و مدارک و مشاعر لهذا همچنانکه عبادت قلب بعد از تحصیل عقاید حقه اشتغال لسان قلبست بذکر على الدوام بحسب اجازه صاحب نفس ماذون از امام معصوم عليه الصلاة و السلام الا بذكر الله تطمن القلوب و استعراق عین قلب در مشاهده صورت نقوش مکتوبه بر لوح قلب بواسطه قلم اعلی که عبارت از روح اعظم است ... انجام: تا هنگامیکه بظهور آفتاب جمال مولی چشمش روشن و بضیاء شموع نکیرین بزم عود و محفل قربش مزین گردد سطوت ظهور نور النور تزلزل در ارکان حواس او نینداخته صولت وقوع آن واقعه اش چون وحشت زدگان خاموش نساخته قبل از سوال باعتبار سایر احوال به بیان عقاید حقیه اسلامیه اشتغال نماید. چاپ: این رساله در «عوارف المعارف» به نام «کنز الاسرار» به سال 1183 چاپ شده؛ با مقدمه و تحقیق دکتر جواد نوربخش در سلسله انتشارات خانقاه نعمت اللهی، تهران، 1350 [نسخه‌های منزوی 1314/2؛ الذريعة 260/17 و 145/18و 1061/9؛ فهرستواره منزوی 742/2؛ دنا، ج8، ص453-457]

نسخه‌های خطی این اثر

61 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
فیضیه
قم
1342/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 13 شناسنامه ←
2
نوربخش
تهران
254/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 32 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
554 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 12 شناسنامه ←
4
رضوی
مشهد
827 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 7 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
2662/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 7 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
5795/5 محمد تقی بن حاجی تراب شیرازی 1239-1240ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
7
گلپایگانی
قم
6694/9-34/64 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 6 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
12681 محمد بن رجبعلی یزدی بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 157 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
358/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 94 شناسنامه ←
10
دهگان
اراک
146/2 محمد حسن کرمانی خلف آخوند ملا یوسف علی 11 ربیع الاول 1324ق - 20 شناسنامه ←
11
الهیات
مشهد
14865/8 احمد بن آقا حیدر خوانساری 1316-1321ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
4110/2 حسین علی بن بن محمد 1317ق نستعلیق 38 شناسنامه ←
13
نوربخش
تهران
739/2 هدایت علی حسینی 1310ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
14
مدرسه غرب
همدان
4650/2 بی‌کاتب رجب 1303ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
1490/2 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق 5 شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
4991/3 بی‌کاتب قرن 13 و 14 نستعلیق 12 شناسنامه ←
17
مرعشی
قم
6871/4 قادر بن حسین حسنی ماهدشتی 1298ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
18
نوربخش
تهران
67/2 علیرضا 4 رجب 1296ق نستعلیق 19 شناسنامه ←
19
مرکز احیاء
قم
2614/3 بی‌کاتب 1296ق نسخ 39 شناسنامه ←
20
ادبیات
تهران
286/2 حکمت بی‌کاتب 9 جمادی الثانی 1295ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
21
موزه آستان حضرت عبدالعظیم
تهران
37/7 بی‌کاتب با تاریخ1295ق نستعلیق 77 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
9053 بی‌کاتب 1295ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
23
مرعشی
قم
8069/2 محمد خلیل بن محمد حسین بیرجندی قائنی 1295ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
24
مرعشی
قم
2291/4 بی‌کاتب 7 محرم1294ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
298/2-فیروز محمد ابراهیم بن زین العابدین اصفهانی 1294ق شکسته نستعلیق 27 شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
7316 بی‌کاتب 13 محرم1291ق نستعلیق، شکسته 13 شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
8919/38 محمود بن جلال الدین محمد نصیر قلندرشاه خویی 5 محرم1289ق نستعلیق، شکسته 10 شناسنامه ←
28
مجلس
تهران
9365/1 بی‌کاتب 1286ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
29
موزه آستان حضرت عبدالعظیم
تهران
36/6 بی‌کاتب با تاریخ1286ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
30
ملک
تهران
5465/2 محمد حسین بن خواجه محمد ربیع 9 جمادی الثانی1284ق نستعلیق 14 شناسنامه ←