کاشف الاسرار و مطلع الانوار

● کاشف الاسرار و مطلع الانوار = شرح مثنوی / عرفان و تصوف / فارسی kāšef-ol asrār va matla‘-ol anvār = š.-e masnavī ظریفی چلبی ، حسن، - 977 قمری zarīfī čalabī, ḥasan وابسته به: مثنوی معنوی = مثنوی مولوی؛ مولوی، جلال الدین محمد بن محمد (604-672) اهداء به: سلطان سلیم دوم پسر سلطان سلیمان اول عثمانی (974-982ق) شرح بعضی از ابیات دفتر نخست مثنوی معنوی ملای رومی است با مقدمه‌ای به عربی. صاحب الذریعة انتساب این کتاب را به ظریفی چلبی نه قطعی بلکه محتمل می‌داند؛ ولی صاحب کشف الظنون آن را از ظریفی، حسن چلبی دانسته و تصریح نموده که بعضی از ابیات جلد نخست مثنوی را شرح نموده است.آقای منزوی در فهرست نسخه‌های خطی (ص 1255) و در فهرستواره (592/7) این شرح را به نام ادریس بدلیسی معرفی کرده و یادآور شده است که چلپی و اسماعیل پاشا از این گزارش در واژه «مثنوی» یاد نکرده‌اند ضمن اینکه همو در فهرست نسخه‌های خطی (ص 1313) ذیل نام «کاشف الاسرار و مطلع الانوار» از چلبی دانسته ونیز در فهرستواره (739/7) ذیل همین نام باآوردن دو آغاز منسوب به چلبی کرده است.! آغاز: بسمله. الحمدلله الذی علمنا و هدینا للاسلام و جعلنا من امته ... فانی نظرت و رایت المثنوی المولوی مملواً بانواع الاسرار الكريمة ... فشرحت شرحاً ليكون عاماً لفائدة الطالبين فجعلته تحفة لسيد السلاطين ... انجام: پس مجملات این ابیات تفصیل کردیم و معضلاتش را به بیان آوردیم اسمار اسرار همه را کشف کریم ازین سبب نام این رساله كاشف الاسرار و مطلع الانوار نهادیم و ما شرحت هذه الابيات الا امتثال كلام الله تعالى و اما بنعمة ربك فحدث و ابتغاء لمرضاته يوم لا ينفع مال و لا بنون الا من اتى الله بقلب سليم و وسيلة للذكرى بالخير بعد انتقالى عن الدار الديئة الفانية الى الدار الشريفة الباقية و لنختم كتابنا بالصلاة على خير البرية. تمت بعون الله تعالى. [نسخه‌های منزوی 1313/2؛ کشف الظنون 1588/2(درمدخل مثنوی)؛ الذریعة 234/18 و ج 9/1، ص11 و 234/17؛ دارالکتب قاهره 53/2؛ دائرة المعارف، بستانی 751/11؛ فهرستواره منزوی 592/7 منسوب به ادریس بدلیسی،فهرستواره 739/7 منسوب به چلبی]