القولنج

● القولنج / طب / عربی al-qūlanj رازی، محمد بن زکریا، 251 - 313 قمری rāzī, mohammad ebn-e zakarīyā (866 - 926) رساله‌ای است در بیان انواع قولنج و معالجه آنها با ذکر علائم و آثار هر یک از انواع آن و مشتمل بر هجده«باب»: 1. در انتقاد کتبی که درباره این مرض تألیف گردیده از نظر فاقد بودن دستور صحیح معالجه؛ 2. در استراک قولنج از لحاظ آثار، با برخی دردها که در درمان شریک نیستند؛ 3. در مشخص ساختن قولنج؛ 4. گفتار درباره کسیکه از هر دردی سالم باشد؛ 5. قولنج نخستین؛ 6. شرح اقسام قولنج و شایعترین اقسام آن؛ 7. علامات (نشانه‌های) قولنج؛ 8 معالجه انواع آن؛ 9. درمان به‌وسیله داروهای مسهل؛ 10. درمان بوسیله حقنه؛ 11. ضماد و حجامت و غیرها؛ 12. داروهای مسکن؛ 13. داروهایی که نقطه حمله درد را تغییر می‌دهند؛ 14. غذاهای متناسب با مزاج مریض؛ 15. غذاهای زیان‌آور؛ 16. موجبات قولنج؛ 17. جلوگیری از آن؛ 18. نشان‌هایی که قبل از بروز مرض قولنج آشکار می‌شوند. آغاز: بسمله و به ثقتی. رسالة لمحمد بن زکریا فی القولنج و هی ثمانية عشر بابا: الباب الاول فی ان اکثر من تكلم من الاطباء و حشا كتابه مما لا كثير منفعة فيه في علاج القولنج انجام: و اذا قد بلغنا آخر غرضنا فی کتابنا هذا فلنختمه بحمدالله واهب العقل و مبدع الکل و بالصلوة على النبی محمد و آله اجمعين و علی اصحابه الطاهرين و سلم تسلیماً کثیراً [مؤلفات رازی 88]