اسرار دل و جان

● اسرار دل و جان / عرفان و تصوف، شعر / فارسی asrār-e del va jān فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود، 947 - 1016 قمری fānī šīrāzī dehdār, mohammad ebn-e mahmūd (1541 - 1608) مثنوی است عرفانی - حروفی که در ابتدا علت سرایش مثنوی را چنین شرح داده است: «تحفه مضجاع دو مهر جلی ×× احمد مختار و علی ولی / از پی احمد صلوات و سلام ×× یاد مبرهن بر اهل کلام / کانچه عیانی به طریق اصول ×× گفت ز اسرار دل و جان فضول / به پی آنان که ز روی خلاف ×× بود درین ماده شان اختلاف / خاطر هر یک به رهی رفته بود ×× کان نه رهی بود که می‌داد سود / بود طریقی که ازین زاویه ×× یکسره می‌رفت سوی هاویه / جمعی از ایشان همه در این طریق ×× آمده بودند به ایشان رفیق / گشت به این دلشده این کار فرض ×× تا کند این حال به تفصیل عرض / باشد از آن مغلطه‌ها دوستان ×× روی دل آرند بدین بوستان / ملتمس آن است کنون زاهل راز ×× کانچه عیانی شده زان نغمه ساز/گر نه صواب است قلم بر کشند ×× وز پی اصلاح رقم درکشند». این عناوین در آن دیده می‌شود: مقدمه در بیان ظهور وحدت؛ بیان رموز اعداد؛ شرح اسم اعظم الهی؛ بیان اسرار نبوت ولایت؛ تنبیه؛ توضیح بیان؛ بیان اطوار ولایت بعد از نبوت؛ بیان اسرار وجود؛ حقیقت وجود؛ سر وجود و رمز قید و عدم؛ بیان مراتب تنزلات و ظهور حرف و سر بعضی از اسماء الهی؛ بیان احوال آدم و حوا و سر وجود حضرت نبوی؛ بیان اسم جان و دل و سر بعضی از حروف تهجی؛ تنبیه؛ بیان حروف ابجد در مفاتیح اسماء الهی؛ تنبیه؛ بیان اسرار دوره صاحب؛ بیان اسرار الف و واو. آغاز: بسم الله الرحمان الرحیم ×× المحمود المتعالی القدیم / حمد حکیمی که ندارد زوال ×× شکر کریمی که ندارد مثال