نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اسرار الحكم فی المفتتح و المختتم

asrār-ol-hekam fe-l-moftatah va-l-moxtatam
15 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/5213
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #5213
تاریخ و سده تألیف: 1274 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 3، ص 392 تا 393
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: فلسفه
اهدا / به درخواست: ناصرالدین شاه قاجار

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب مهمی است که مؤلف آن را به درخواست ناصرالدین شاه قاجار، در ضمن ملاقات با مؤلف در سبزوار در سفر خود به مشهد، تألیف کرده است، در دو جلد: جلد اول در حکمت نظری، شامل هفت باب: 1. اثبات واجب الوجود، 2. معرفت صفات حق تعالی، 3. افعال حق تعالی، 4. خودشناسی، 5. انجام‌شناسی و معاد، 6. نبوت مطلقه، 7. امامت؛ جلد دوم در حکمت عملی در سه باب: 1. طهارت، 2. صلاة، 3. صیام. متضمن شرح «القصیده العینیه» شیخ الرئیس ابو علی سینا در ضمن باب خودشناسی از جلد اول. مؤلف درباره تألیف کتاب قصیده‌ای دارد که مطلع آن چنین است: «حکم الاسرار اسرار الحكم ×× کاشفات المبتدأ و المختتم / تحفة من احقر الخلق الى ملک ×× قرم هو العالى الشيم»
آغاز اثر
« (آغاز جلد1): سپاس بیقیاس ایزدی را سزاست که در پرده حامدیت هر حامد و محمودیت هر محمود نوای اوست ... این کتابی است در معارف مبدء و معاد مشتمل بر مطالب حکمت اشراقیه و مشائیه و بر مآرب مشارب ذوقیه مسمی به اسرار الحکم فی المفتتح و المختتم »
انجام اثر
« (پایان جلد 1) و الحمدلله اولا و آخرا و العظمة له باطنا و ظاهراً و الصلوة و السلام علی محمد و آله دائماً متواتراً و يتلو هذا المجلد الثاني في الحكم العملية انشاء الله غابراً، نفع الله بها الطالبين دهراً داهراً »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، سنگی بی ناشر، 1323، خشتی، 474ص؛ تهران، کتابفروشی اسلامیه، 1351ش
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی: 732/2 الذریعة 44/2 مشار فارسی 1: 281 فهرستواره منزوی 70/6 (6 نسخه) و 88/9 (2 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● اسرار الحكم فی المفتتح و المختتم / فلسفه / فارسی asrār-ol-hekam fe-l-moftatah va-l-moxtatam سبزواری، هادی بن مهدی، 1212 - 1289 قمری sabzevārī, hādī ebn-e mahdī (1798 - 1872) تاریخ تألیف: 1274ق (جلد اول)، 1286 (جلد دوم) اهدا به: ناصرالدین شاه قاجار کتاب مهمی است که مؤلف آن را به درخواست ناصرالدین شاه قاجار، در ضمن ملاقات با مؤلف در سبزوار در سفر خود به مشهد، تألیف کرده است، در دو جلد: جلد اول در حکمت نظری، شامل هفت باب: 1. اثبات واجب الوجود، 2. معرفت صفات حق تعالی، 3. افعال حق تعالی، 4. خودشناسی، 5. انجام‌شناسی و معاد، 6. نبوت مطلقه، 7. امامت؛ جلد دوم در حکمت عملی در سه باب: 1. طهارت، 2. صلاة، 3. صیام. متضمن شرح «القصیده العینیه» شیخ الرئیس ابو علی سینا در ضمن باب خودشناسی از جلد اول. مؤلف درباره تألیف کتاب قصیده‌ای دارد که مطلع آن چنین است: «حکم الاسرار اسرار الحكم ×× کاشفات المبتدأ و المختتم / تحفة من احقر الخلق الى ملک ×× قرم هو العالى الشيم» آغاز: (آغاز جلد1): سپاس بیقیاس ایزدی را سزاست که در پرده حامدیت هر حامد و محمودیت هر محمود نوای اوست ... این کتابی است در معارف مبدء و معاد مشتمل بر مطالب حکمت اشراقیه و مشائیه و بر مآرب مشارب ذوقیه مسمی به اسرار الحکم فی المفتتح و المختتم (آغاز جلد2): نخستین آفرین جهان را که همه دم گاه و بیگاه از سپیده دم روز ازل تا بسواد اعظم شبانگاه ابد مواقیت ذکر و ستایش اوست انجام: (پایان جلد 1) و الحمدلله اولا و آخرا و العظمة له باطنا و ظاهراً و الصلوة و السلام علی محمد و آله دائماً متواتراً و يتلو هذا المجلد الثاني في الحكم العملية انشاء الله غابراً، نفع الله بها الطالبين دهراً داهراً (پایان جلد2): و بعضی از فقها رضوان الله تعالی علیهم در اسرار العبادات نوشته‌اند و گویا این فقیر الى الله الغنی بیشتر مطالب برهانیه و ذوقیات عیانیه تحریر نموده باشد. کل میسر لما خلق له، و اختتام پذیرفت این تألیف در سال متمم هزار و دویست و هشتاد و شش هجری سنة 1286 چاپ: ایران، سنگی بی ناشر، 1323، خشتی، 474ص؛ تهران، کتابفروشی اسلامیه، 1351ش [نسخه‌های منزوی: 732/2؛ الذریعة 44/2؛ مشار فارسی 1: 281؛ فهرستواره منزوی 70/6 (6 نسخه) و 88/9 (2 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

15 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
عبدالعظیم
تهران
403 بی‌کاتب قرن 13، سبزواری در این کتاب قصیده عینیه ابن سینا را شرح کرده است نستعلیق 176 شناسنامه ←
2
شاهچراغ
شیراز
2445/2 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 60 شناسنامه ←
3
ملی
تهران
236 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 265 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
9323/3 بی‌کاتب 8 رجب 1274ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
2936 میر محمدعلی خوانساری رضوی 1287ق نسخ 110 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
10555 میرزا اسماعیل بن میرزا معصوم تفرشی شوال 1287ق، به حکم حاج میرزا رحیم پیشخدمت نستعلیق 74 شناسنامه ←
7
الهیات
تهران
185 محمد رضا برغمدی 1289ق (پایان جلد 1) در پشت جلد راست تاریخ 1291 دیده می‌شود نسخ 211 شناسنامه ←
8
ملی
تهران
2290 محمد علی 1292ق نستعلیق 97 شناسنامه ←
9
حسینی قهستانی
قائن
35/1 عبدالرحیم موسوی خراسانی قائنی نوربخشی رمضان 1294ق نسخ 44 شناسنامه ←
10
ملی
شیراز
8-الف/86 حاج اسد الله مستشیر الملک 1300ق شکسته نستعلیق 127 شناسنامه ←
11
ملی
شیراز
751 بی‌کاتب 15 رجب 1301ق نستعلیق 175 شناسنامه ←
12
معصومیه
قم
600/1 محمد حسین بن یوسف همدانی الاصل نهاوندی المسکن مشهور به جفار تاجر 5 جمادی الثانی 1305ق نستعلیق 117 شناسنامه ←
13
مرکز مطالعات
قم
689 کمال شرمساری بی‌تاریخ نستعلیق 187 شناسنامه ←
14
گلپایگانی
قم
876-5/166 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 228 شناسنامه ←
15
مرعشی
قم
8697 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 178 شناسنامه ←