قواميس القواعد

● قواميس القواعد = رجال ملا آقا دربندی = القواميس في الرجال و الدراية / رجال، درایه / عربی qawāmīs-ul qawā‘id = rijāl-i mullā āqā darbandī = al-qawāmīs fī-r rijāl wa-d dirāya دربندی، آقا بن عابد، - 1285 ؟ قمری darbandī, āqā ben ‘ābed(- 1869) کتابی است در علم رجال و درایه شیعه، شامل دو «فن»: 1. رجال، در دو «فصل»: 1) فهرستی از راویان و رجال حدیث است که در پانزده طبقه تنظیم شده‌اند، 2) در تمییز مشترکات؛ فن 2. درایه، در «مقدمه» و چهار «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف الدرایة و فهرس المطالب؛ فصل 1. بیان اقسام الحدیث؛ فصل 2. در هشت فایده: 1) فی بیان حقیقة السند و المتن، 2) حکم کتابة الحدیث، 3) فی بیان اهل الحدیثمن الطالب و الشیخ و الحافظ و الحجة و الحاکم، 4) جملة من احوال کتب اصحابنا المتقدمین و المتأخرین، 5) عدد احادیث الکتب الاربعة، 6) اقسام الحدیث، 7) المتفق و المفترق و ... ، 8) معرفة کنی المسلمین؛ فصل 3. شامل سه فایده: 1) حد الصحیح و الحسن و القوی و الصحیح، 2) طرق تحمل الحدیث، 3) الفاظ الجرح و التعدیل؛ فصل 4. شامل مباحثی همچون: معرفة سبب الحدیث، فی بیان آداب کتابة الحدیث، الاقتصار علی الرمز فی حدثنا، مما ینبغی للراوی ترکه و ما ینبغی له فعله، تقطیع الحدیث و ...؛ خاتمة: فی الاشارة الى جملة من الامور. فن دوم کتاب چون مدتی پس از فن اول نگاشته شده، رساله مستقلی گشته و در برخی نسخه‌ها بدون همراهی با فن اول، کتابت شده است. (حافظیان) آغاز: سبحانک اللهم اجعلنا من الاخذین دینهم من کتابک و سنة رسولک و خلفائک و حججک من اله المعصومین ... انجام: حین استفادتكم من مطالب هذه القواميس ... وان تمنعوا من ديدنهم كديدن الجهال من السرقة و الانتحال من مطالب هذا الكتاب بان ينسبوا جملة من مطالبه الى انفسهم ... و صلى الله على محمد و اله المعصومین. چاپ: ایران، قم، دارالحدیث، 1382ش، محمد کاظم رحمان ستایش، در رسائل فی درایة الحدیث، الجزء الثانی، تنها بخش درایه آن (الفن الثانی) به چاپ رسیده است. [الذریعة 199/17؛ مصفى المقال ص 2 و 3؛ ریحانة الادب 17/2-216]