قواعد الملوک

● قواعد الملوک / حکومت و سیاست / فارسی qavā‘ed-ol molūk همای مروزی، محمد صادق، ق13 قمری homā-ye marvazī, mohammad sādeq(- 19c) وابسته به: تحفة العالم؛ جزائری، عبداللطیف بن ابی طالب (1172-1220ق) اهداء به: فتحعلی شاه سید عبداللطیف موسوی شوشتری به وقت گردش در هندوستان کتابی مسمی به «تحفة العالم» می‌نگارد و در آن از قواعد و آداب ملک‌داری انگلیس‌ها و حکومت هندیان مطالب مفصل می‌آورد. این کتاب چون حاوی مباحث زائد می‌باشد به دستور فتحعلی شاه وقایع نگار مأمور می‌شود تا آنرا مختصر کند. لذا او با اختصار تحفة العالم این کتاب را که مشتمل بر یک «مقدمه» و دو «قاعده» و سه «گفتار» است فراهم می‌آورد: مقدمه: در ذکر شمه‌ای از اوضاع مملکت ایران؛ قاعده 1. در آئین ایرانیان و سلاطین ایشان حاوی چهار آئین؛ 2. ذکر بعضی از خصائص این پادشاه اسلام پناه (فتحعلی شاه قاجار)؛ گفتار 1. ذکر وضع ولایت مسقط و تحقیق دریای هند و طریق سیاحت و آیین اهل فرنگ و قواعد حکمرانی و جهانبانی قرال انگلیس؛ گفتار 2. تقسیم هفت صوبه مملکت هند و آئین سلاطین این مملکت و حکمای هند و اعتقادات جماعت هند و رسم پرستش بت و دیگرقواعد و قوانین هندوان؛ گفتار 3. ذکر احوال طائفه سک و کیفیت اشجار و باغات و احوال بعضی از معارف و کارگزاران آنولایت و احوال مملکت بیکو و نظم ایشان و پاره‌ای حکایات متفرقه.