قواعد الاحکام فی معرفة (مسائل) الحلال و الحرام

● قواعد الاحکام فی معرفة (مسائل) الحلال و الحرام / فقه / عربی qawā‘id-ul aḥkām fī ma‘rifat-il (masā’il) ḥalāl-i wa-l ḥarām علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251 - 1326) به درخواست: فخرالمحققین محمد بن حسن حلی تاریخ تألیف: 24 ذیحجه 699ق این کتاب یکی کتاب‌های معروفو معتبر فقهی امامیه است که از زمان تألیف تاکنون مورد توجه اکابر و فحول فقهابوده است.مصنف این کتاب را به درخواست فرزندش فخرالمحققین نوشته و در آن فتاوای فقهی خود را در 6600 مسأله، تلخیص و آنها را طبق قواعد بیان نموده است. این تألیف فقط جنبه فتوایی دارد و استدلالی در آن دیده نمی‌شود. در خاتمه وصیت‌نامه‌ای است از مؤلف برای فخرالمحققین مزبور.خوانساری می‌نویسد که او بیست سال به نگارش آن می‌پرداخت. این دفتر در دو جزء است و نخستین آن در شب نهم رمضان 699 در دهه ششم زندگی و پنجاه و یکسالگی او و بخش بازپسین آن در شب 24 ذیحجه همین سال به انجام رسید. آغاز: بسمله. و به نستعین و علیه التکلان. الحمدلله على سوابغ النعماء و ترادف الآلاء المتفضل بارسال الانبیاء لارشاد الدهماء و المتطول بنصب الاوصیاء لتكمیل الاولیاء ... فهذا كتاب قواعد الاحكام فی معرفة الحلال و الحرام لخصت فیه لب الفتاوی خاصة و بینت فیه قواعد احكام الخاصة اجابة لالتماس احب الناس الى و اعزهم لدى و هو الولد العزيز محمد ... و قد رتبت هذا الكتاب على عدة كتب چاپ: چند بار در ایران چاپ شده است؛ (ج2): [تهران]، سنگی، 1329، رحلی، 347+1صص؛ قاهره، مطبعة الشوری، 1236ق؛ قم مؤسسة النشر الاسلامی 1413ق [الذریعة 176/17 و177؛ مكتبة الحلی 135-159؛ ریحانة الادب 4، 179؛ طبقات اعلام الشيعة: القرن الثامن، ص 177-178؛ أعيان الشيعة 141/2؛ ریاض العلماء 15/1؛ كشف الحجب 417؛ ایضاح المكنون 242/2؛ هدية العارفين 284/1؛ دنا 281/8-299 (550 نسخه)؛ مقدمه‌ای بر فقه شیعه ص 121-122] شرح و حواشی: 1- حاشية قواعد الاحكام؛ بیضاوی، عبدالله بن عمر (-685) 2- الرد على حاشية القواعد؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726) 3- كنز الفوائد فی حل مشكلات القواعد و تردداته؛ اعرجی حلی، عبدالمطلب بن محمد (681-745) 4- تحریر التحرير = حاشيه قواعد؛ حسینی حلی، عبدالله بن محمد (754-681) 5- سؤال عن فخرالمحققین الحلی و جوابه؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771) 6- جامع الفوائد فی شرح خطبة القواعد؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771) 7- ایضاح الفوائد فی شرح مشكلات القواعد = ایضاح القواعد؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771) 8- حاشية قواعد الاحكام؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786) 9- قواعد الاحكام فی معرفة الحلال و الحرام (ترجمه)؛ حاجی، محمد بن ابی عبدالله (-8) 10- حاشية قواعد الاحكام = الحاشية النجارية؛ ابن نجار، احمد بن نجار (-9) 11- حل عبارة القواعد؛ صیمری، مفلح بن حسن (-900) 12- حاشية قواعد الاحكام؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) 13- حاشية جامع المقاصد فی شرح القواعد؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) 14- جامع المقاصد فی شرح القواعد؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) 15- كشف الفوائد؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) 16- حاشية قواعد الاحكام؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) 17- الاقرار = حاشیه قواعد؛ عاملی، حسین بن عبدالصمد (918-984) 18- بغية القاصد فی مشكلات القواعد؛ سربداری، قاسم بن عبدالحق (10-) 19- شرح قواعد الاحكام؛ حارثی، علی بن احمد (-10) 20- شرح قواعد الاحكام (ارث)؛ کرکی عاملی، حسین بن حسن (-1001) 21- جامع الفوائد فى تكملة شرح القواعد؛ شوشتری، عبدالله بن حسین (-1021) 22- حل عبارة قواعد الأحكام = حل البحث = شرح قول العلامة في القواعد؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) 23- شرح عبارت «لو كان الترك من طهارتين ...»؛ شیروانی، محمد بن حسن (1033-1098) 24- شرح عبارت «لو اشترى عبدا بجاريه»؛ شیروانی، محمد بن حسن (1033-1098) 25- شرح عبارت «كل من عليها طهارة ...»؛ شیروانی، محمد بن حسن (1033-1098) 26- شرح قواعد الاحكام؛ عاملی، علی بن محمد (1013-1104) 27- حاشية قواعد الاحكام مازندرانی، محمد هادی بن محمد صالح (-1120) 28- شرح قواعد الأحكام؛ آقا جمال خوانساری، محمد بن حسین (-1125) 29- كشف اللثام و الابهام عن كتاب قواعد الاحكام؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137) 30- شرح قواعد الاحكام؛ نوش‌آبادی کاشانی، علی اکبر (-1174) 31- صلاة الجمعة؛ حسینی، عبدالله (-12) 32- منتخب الفوائد فی حل مسائل القواعد؛ سلامه، ابراهیم بن احمد (-12) 33- صلاة الجمعة؛ حسینی مدنی، عبدالله(-12) 34- مفتاح الكرامة في شرح قواعد الاحكام؛ عاملی غروی، جواد بن محمد (1152-1226) 35- تعليقة كشف اللثام؛ عاملی غروی، جواد بن محمد (1152-1226) 36- شرح قواعد الاحكام = شرح كتاب البيع من القواعد؛ كاشف الغطاء، جعفر بن خضر (1154-1228) 37- تكملة القواعد الدينية = شرح قواعد علامه = الكواكب الباهرة؛ هزار جریبی، محمد علی بن محمد باقر (1188-1245) 38- شرح قواعد الأحكام؛ آل كاشف الغطاء، حسن بن جعفر (1201-1262) 39- شوارع الانام فی شرح قواعد الاحکام؛ استرآبادی، محمد جعفر بن سيف الدین (1198-1263) 40- كاشف النقاب عن وجوه الصعاب = شق الاکمال فی شرح قواعد الاحكام؛ استرآبادی تهرانی، مسیح بن محمد سعید (-1263) 41- شرح قواعد الأحكام؛ استرآبادی، محمد مسیح بن محمد سعید (-1263) 42- شرح قواعد الاحكام؛ استرآبادی، محمد جعفر بن سیف الدین (1198-1263) 43- شرح القواعد و المختصر النافع = مناهج الاحكام؛ رضوی مشهدی، محمد بن حبیب الله (-1266) 44- نظام الفرائد فى شرح القواعد؛ قزوینی، علی بن محمد (1209-1290) 45- مشكاة الظلام بشرح قواعد الأحكام؛ موسوی، ابوالقاسم بن عباس (-13) 46- منهاج الهداية؛ حسینی، محمد صادق بن محمد حسین (-13) 47- سرایج الظلام و اصباح لیالی الاسلام فی قواعد الاحكام؛ حسینی، محمد صادق بن محمد حسین (-13) 48- شرح قواعد الاحكام؛ ساروی، محمدتقی بن رحیم (-13) 49- تتميم الكواكب الباهرة؛ خوراسکانی، محمد حسین (-13) 50- حاشية شرح قواعد الاحكام؛ شیخ احمد (-13) 51- شرح قواعد الاحكام؛ اسفرجانی، محمد رضا بن محمد علی (-13) 52- جوامع الكلام فى شرح قواعد الاسلام؛ بروجردی، محمد رحیم بن محمد (-1309) 53- الدرر الفرائد فى شرح كتاب القواعد؛ مظفر، محمد بن عبدالله (1256-1322) 54- شرح قواعد الأحكام؛ مدرس چهاردهی، محمد علی بن محمد نصير (1252-1334) 55- شرح قواعد الاحكام؛ غروی، جعفر 56- شرح قواعد الاحكام؛ نراقی، مهدی بن محمد 57- تحریر التحرير لسبب التدبير 58- توضيح عبارات من قواعد الاحكام 59- حاشية جامع المقاصد (5 عنوان) 60- حل عبارة القواعد = شرح عبارة القواعد = شرح قول العلامة في القواعد 61- حواشی قواعد الاحكام 62- دلائل الاحكام فى شرح قواعد الاحكام 63- شرح القواعد 64- شرح قواعد الاحكام (25 عنوان) 65- شرح قواعد الاحكام (ارث) 66- فوائد القواعد (2 عنوان) 67- نظم القواعد الاحام = ارجوزة في الفقه 68- وسيلة القاصد في فتح معضلات القواعد = الوسيلة = الوسيلة في فتح مقفلات القواعد (2 عنوان)