شناسنامه کتابشناختی اثر
القطيفية (3)
عنوان پیراسته: القطيفية
al-qaṭīfīya
پیوند کوتاه:
/w/51790
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #51790
پدیدآور / مؤلف:
احسائی، احمد بن زین الدین
تاریخ و سده تألیف:
1213 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 25، ص 386
تا 387
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
اجوبة مسائل احمد بن صالح بن طوق (3)
(ajwibat-u masā’il-i aḥmad ibn-i ṣāliḥ ibn-i ṭuwq)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شیخ احمد بن صالح بن سالم بن طوق مسائل دهگانهای را که بیشتر آن در علم کلام است را نزد شیخ احمد فرستاده و ایشان نیز در رساله حاضر آن مسائل را پاسخ گفته است: مسأله 1. در روایات آمده است که پیغمبر اسلام و علی علیه السلام نور واحدی اند که در دو صلب عبدالله و ابیطالب افتراق یافتهاند و آنها اول خلق و علت موجوداتند معنی این علیت چیست و مقصود از وحدت چه میباشد؛ 2. حقیقت انسان مثاب و معاقب چیست و افاضه نفس بعد از القاء ملحقات نباتی و حیوانی چه میباشد؛ 3. برهانی که راه نفوس علاقهمند به باطل را میبندد چیست و مضافاً اینکه میگویند خداوند فاعل مختار است چه میباشد؛ 4. حاجت و نیاز فاعل مختار و غنی و حکیم از خلقت خلق چیست؛ 5. آیا حدوث عالم زمانی است که آنرا عدم سبقت گرفته و آیا این موجب انقطاع جود میشود و یا آنکه حادث ذاتی است؛ 6. آیا جایز است که از واحد بیش از یک چیز صادر شود؛ 7. اصل شرور و واقعه در این عالم چیست؛ 8 در اخبار آمده است که خداوند ایقاع تکلیف قبل از این عالم کرد و مردمانرا نزد خود پراکنید و آتش برای آنها روشن کرد و به آنها امر کرد که به آن آتش بجهند و آنکه اطاعت کرد مطیع شد و آنکه عصیان کرد عاصی ... توضیح این مسأله چیست؛ 9. آیا در آخرت تکلیف است یا نه؛ 10. خداوند فرموده و لهم ما يشتهون فهل يشتهون مقام النبوه ام لا اگر اول باشد لزوم تساوی جميع اهل جنه پیش میآید و اگر ثانی باشد پس مانع چیست.
آغاز اثر
« الحمد لله رب العالين ... قد وردت على مسائل جليلة و مباحث جميلة من الشيخ الاوحد. »
انجام اثر
« انى علمت من تشويش البال و اختلاف الاحوال فيما لايحتمله المقام و المقال ... »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 230/5
متن فنخا
● القطيفية (3) = اجوبة مسائل احمد بن صالح بن طوق (3) / کلام و اعتقادات / عربی
al-qaṭīfīya = ajwibat-u masā’il-i aḥmad ibn-i ṣāliḥ ibn-i ṭuwq
احسائی، احمد بن زین الدین، 1166 - 1241 ؟ قمری
ahsā’ī, aḥmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)
تاریخ تألیف: 18 ذیحجه 1213ق
شیخ احمد بن صالح بن سالم بن طوق مسائل دهگانهای را که بیشتر آن در علم کلام است را نزد شیخ احمد فرستاده و ایشان نیز در رساله حاضر آن مسائل را پاسخ گفته است: مسأله 1. در روایات آمده است که پیغمبر اسلام و علی علیه السلام نور واحدی اند که در دو صلب عبدالله و ابیطالب افتراق یافتهاند و آنها اول خلق و علت موجوداتند معنی این علیت چیست و مقصود از وحدت چه میباشد؛ 2. حقیقت انسان مثاب و معاقب چیست و افاضه نفس بعد از القاء ملحقات نباتی و حیوانی چه میباشد؛ 3. برهانی که راه نفوس علاقهمند به باطل را میبندد چیست و مضافاً اینکه میگویند خداوند فاعل مختار است چه میباشد؛ 4. حاجت و نیاز فاعل مختار و غنی و حکیم از خلقت خلق چیست؛ 5. آیا حدوث عالم زمانی است که آنرا عدم سبقت گرفته و آیا این موجب انقطاع جود میشود و یا آنکه حادث ذاتی است؛ 6. آیا جایز است که از واحد بیش از یک چیز صادر شود؛ 7. اصل شرور و واقعه در این عالم چیست؛ 8 در اخبار آمده است که خداوند ایقاع تکلیف قبل از این عالم کرد و مردمانرا نزد خود پراکنید و آتش برای آنها روشن کرد و به آنها امر کرد که به آن آتش بجهند و آنکه اطاعت کرد مطیع شد و آنکه عصیان کرد عاصی ... توضیح این مسأله چیست؛ 9. آیا در آخرت تکلیف است یا نه؛ 10. خداوند فرموده و لهم ما يشتهون فهل يشتهون مقام النبوه ام لا اگر اول باشد لزوم تساوی جميع اهل جنه پیش میآید و اگر ثانی باشد پس مانع چیست.
آغاز: الحمد لله رب العالين ... قد وردت على مسائل جليلة و مباحث جميلة من الشيخ الاوحد.
انجام: انى علمت من تشويش البال و اختلاف الاحوال فيما لايحتمله المقام و المقال ...
[الذریعه 230/5]
نسخههای خطی این اثر
17 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملی
تهران
|
3798/6 | احسائی، احمد بن زین الدین (مؤلف) | نیمه اول قرن13 | نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 2 |
الهیات
تهران
|
637/8 | بیکاتب | قرن 13 | - | 15 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملی
تهران
|
1498/20 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 19 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرکز احیاء
قم
|
4412/12 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرکز احیاء
قم
|
3170/11 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 6 |
دائرة المعارف
تهران
|
1826/17-عکسی | علی نقی بن احمد بن زين الدين بن ابراهيم بن صفر بن ابراهيم بن داغر الاحسائی | 9 رجب 1221ق | نسخ | 30 | شناسنامه ← |
| 7 |
دائرة المعارف
تهران
|
2109/2-عکسی | بیکاتب | شوال 1222ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
اصفهان
|
173/1 | میرزا محمد بن فرخ داد بیگ رشتی | رمضان 1229ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 9 |
مروی
تهران
|
172/10 | بیکاتب | با تاریخ 1233ق | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
393/10 | طالب شیرازی | 1236ق | نسخ | 14 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرکز احیاء
قم
|
370/7 | محمد حسین بن رستم استرآبادی | 1237ق | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملی
تهران
|
755/22 | عبدالرحیم بن ولی محمد اردبیلی | 1240ق | - | 8 | شناسنامه ← |
| 13 |
دائرة المعارف
تهران
|
1996/16-عکسی | بیکاتب | 1242ق | نسخ | 24 | شناسنامه ← |
| 14 |
مجلس
تهران
|
16054/6 | غلام علی بروجردی | 1256ق | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 15 |
مرعشی
قم
|
4660/2 | عبد الحمید بن محمد رضا یزدی | 1257ق | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 16 |
مرکز مطالعات
قم
|
691/4 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 22 | شناسنامه ← |
| 17 |
دائرة المعارف
تهران
|
1565/6-عکسی | بیکاتب | حدود 1239-1240ق | نسخ | 29 | شناسنامه ← |