شناسنامه کتابشناختی اثر
القضاء و القدر فی افعال البشر
al-qazā' wa-l qadar fī af'āl-il bašar
پیوند کوتاه:
/w/51727
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #51727
پدیدآور / مؤلف:
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 25، ص 354
تا 356
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
بحثی فلسفی همراه با استناد به آیات قرآن و احادیث مرویه از ائمه معصومین علیهم السلام است. در شش «فصل»: 1. معنی العنایة و القضاء و القدر؛ 2. محل القضا و محل القدر؛ 3. فی ان العالم مخلوق علی اجود النظامات؛ 4. کیفیة دخول الشر فی القضا الالهی؛ 5. کیفیة الافعال الواقعة منا؛ 6. فائدة الطاعات. از تطبیق این رساله با رساله قضا و قدر عبدالرزاق کاشی برمیآید که ملاصدرا از آن رساله فایده بسیار برده و برخی از عناوین نیز برگرفته از کار اوست.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی اخرج من مکنونات عنايته ما ادرج فی القلم و ابرز الى قضاء الجود ما اخفی فی العدم ... و بعد فیقول خادم القوى العقلیة ... انه لما لزمتنی اجابة ملتمسی جماعة من الاخلاء الروحية و اسعاف مقتبسی طائفة من الاود السلوكية فی بیان الغاية الالهية و معنی القضاء و القدر و اللوح و القلم و اثبات جودة نظام العالم على اتم ما يتصور ... »
انجام اثر
« الا تراها تشهد على النفوس المسخرة لها يوم القيامة من الجلود و الایدی و الارجل و الالسنة و السمع و البصر و جميع القوى فالحكم لله العلی الکبیر »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، تهران، 1302ق، سنگی، 377ص، ضمیمه مجموعه رسائل ملاصدرا؛ ایران، تهران، کارخانه آقا میرزا عباس، 1302ق، سنگی، وزیری، 90ص (رسائل آخوند ملاصدرا: صص148-237)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية رسالة القضاء و القدر؛ نوری، علی بن جمشید (-1246)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 273
الذریعه 147/17 رقم 769
معجم المطبوعات 1175
مكتبة امير المومنين 303/1 و 574/2
دنا 255/8-256 (35 نسخه)
متن فنخا
● القضاء و القدر فی افعال البشر / کلام و اعتقادات / عربی
al-qazā' wa-l qadar fī af'āl-il bašar
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری
sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)
بحثی فلسفی همراه با استناد به آیات قرآن و احادیث مرویه از ائمه معصومین علیهم السلام است. در شش «فصل»: 1. معنی العنایة و القضاء و القدر؛ 2. محل القضا و محل القدر؛ 3. فی ان العالم مخلوق علی اجود النظامات؛ 4. کیفیة دخول الشر فی القضا الالهی؛ 5. کیفیة الافعال الواقعة منا؛ 6. فائدة الطاعات. از تطبیق این رساله با رساله قضا و قدر عبدالرزاق کاشی برمیآید که ملاصدرا از آن رساله فایده بسیار برده و برخی از عناوین نیز برگرفته از کار اوست.
آغاز: الحمدلله الذی اخرج من مکنونات عنايته ما ادرج فی القلم و ابرز الى قضاء الجود ما اخفی فی العدم ... و بعد فیقول خادم القوى العقلیة ... انه لما لزمتنی اجابة ملتمسی جماعة من الاخلاء الروحية و اسعاف مقتبسی طائفة من الاود السلوكية فی بیان الغاية الالهية و معنی القضاء و القدر و اللوح و القلم و اثبات جودة نظام العالم على اتم ما يتصور ...
انجام: الا تراها تشهد على النفوس المسخرة لها يوم القيامة من الجلود و الایدی و الارجل و الالسنة و السمع و البصر و جميع القوى فالحكم لله العلی الکبیر
چاپ: ایران، تهران، 1302ق، سنگی، 377ص، ضمیمه مجموعه رسائل ملاصدرا؛ ایران، تهران، کارخانه آقا میرزا عباس، 1302ق، سنگی، وزیری، 90ص (رسائل آخوند ملاصدرا: صص148-237)
[کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 273؛ الذریعه 147/17 رقم 769؛ معجم المطبوعات 1175؛ مكتبة امير المومنين 303/1 و 574/2؛ دنا 255/8-256 (35 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشية رسالة القضاء و القدر؛ نوری، علی بن جمشید (-1246)
نسخههای خطی این اثر
39 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
6217/12 | صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (مؤلف) | 1100ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 2 |
ملک
تهران
|
4652/17 | بیکاتب | قرن 11 | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
23805 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
سریزدی
یزد
|
91/2 | شاه محمد بن محمد زمان میبدی | 1070ق | نستعلیق | 52 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرکز احیاء
قم
|
894/1 | رفیع الدین محمد بن محمد معصوم رضوی | 1088ق | نستعلیق | 52 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
1934 | بیکاتب | اواخر قرن 11 و یا اوایل قرن 12 | شکسته نستعلیق | 47 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
5898/1 | زین العابدین بن حاجی ابی الحسن | دوشنبه 22 شوال 1127ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
13443 | محمد محسن بن محمد علم الهدی ابن فیض کاشانی | رجب 1138ق | نستعلیق | 58 | شناسنامه ← |
| 9 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
227/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
1719/2 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 31 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرکز احیاء
قم
|
909/2 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 12 |
مرکز احیاء
قم
|
3636/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 46 | شناسنامه ← |
| 13 |
سپهسالار
تهران
|
6527/1 | حسین بن ابراهیم تنکابنی | قرن 13 | نسخ | 30 | شناسنامه ← |
| 14 |
دانشگاه
تهران
|
10681/5 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 35 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
5333/5 | احمد بن علی محمد رشتی | 9 رجب 1219ق | نستعلیق | 41 | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
1430/10 | علی اصغر بن ملا خلیل اردبیلی | 1222ق | نستعلیق | 38 | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشگاه
تهران
|
2812/1 | محمد باقر بن محمد تقی حسینی قزوینی | با تاریخ 1234ق | نستعلیق | 44 | شناسنامه ← |
| 18 |
دانشگاه
تهران
|
2812/4 | محمد باقر بن محمد تقی حسینی قزوینی | 1233-1234ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
1336/2ط | بیکاتب | 1235ق | نسخ | 69 | شناسنامه ← |
| 20 |
ملی
تهران
|
2552/2 | محمد قاسم عبد الرزاق تنکابنی | 1243ق | شکسته نستعلیق | 54 | شناسنامه ← |
| 21 |
امام صادق
چالوس
|
589/2 | بیکاتب | ذیقعده1255ق | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 22 |
مجلس
تهران
|
10340/2 | محمد | 1258ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
1935/1 | احمد موسوی | 1261ق | نستعلیق | 186 | شناسنامه ← |
| 24 |
مرعشی
قم
|
1999/4 | ابوالحسن بن ملاعلی ونری لنجانی | 7 رجب 1262ق | نسخ | 112 | شناسنامه ← |
| 25 |
مرکز احیاء
قم
|
3157/6 | محمد حسن بن احمد نطنزی ساکن کاشان | 1265ق | نسخ | 38 | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
23961 | بیکاتب | 1276ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 27 |
مرکز مطالعات
قم
|
640/4 | عبدالوهاب | 1277ق | نسخ | 41 | شناسنامه ← |
| 28 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1292 | محمد کاظم بن محمد جعفر طباطبایی | سلخ جمادی الثانی1278ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 29 |
دانشگاه
تهران
|
849/5 | محمد علی | 1 صفر1300ق | تعلیق | 114 | شناسنامه ← |
| 30 |
دانشگاه
تهران
|
2608/7 | بیکاتب | 1301ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |