اسرار الآیات

● اسرار الآیات / عرفان و تصوف / فارسی asrār-ol-āyāt قاینی، کافی بن محتشم، ق 11 قمری qāyenī, kāfī ebn-e mohtašam (- 17c) در آن از نبوت مجهول ارسطو و سخن «نبی کامل و حکیم فاضل زرادشت در کتاب زند» و از رساله «فیض الهی» ابن سینا و از ابوعبدالله محمد الرازی و «مابعدالطبیعة» و «فلسفه اولی» ارسطو یاد شده است. در باب 12 نامه‌ای است فلسفی از «خردمند فاضل و دانشور کامل محمد المحسن الاصفهانی اندر اثبات علم احکام النجوم» و گویا مراد او معزالدین محمد بن تقی الدین محمد حسینی اصفهانی باشد که در «التسهیل» از او یاد کرده و گویا از او است که به «الفيلسوف الاستاد المفيض» (مانند «المحسن» در اینجا) تعبیر نموده است. فهرست باب‌های این رساله چنین است: 1. در آن که به چیست که برخی از مردم که از دنیا اعراض نموده باشند روزگاری چیزی نخورند؛ 2. در آن که به چیست که گروهی کارهایی بکنند که دیگران آن را نکنند؛ 3. در آن که چسان از غیب آگاهی توان داد و وحی و خواب چیست؛ 4. در آن که کاهنی چیست و کهانت به چه پدید آید؛ 5. در آن که والهان چگونه از غیبت آگاهی دهند؛ 6. در آن که گروهی دیگر به چه از غیبت آگاهی دهند، و وجود جن به چیست؛ 7. در آن که خوارق عادات به چه پدید آید؛ 8. در آن که جادویی چه بود؛ 9. در آن که چشم زخم به چه باشد؛ 10. صحت عزایم و تعاویذ؛ 11. کیفیت وجود طلسمات و نیز نجات و آنچه بدان متعلق است؛ 12. در آن که به چه وجه تقدمه معرفت به علم نجوم چون به حاصل آید از گفتار حکیم فاضل محمد محسن؛ 13. کیفیت وجود زیارت مشاهد و گورستان؛ 14. سبب استجابت دعوات؛ 15. در آن که روا نبود که دنیا از پیمبری یا امامی خالی باشد؛ 16. در آن که سبب اختلاف مردم به چیست؛ خاتمة الکتاب در آنکه این رساله بعد از علوم حکمت باید خواند. آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمین ... و بعد این رساله‌ای است که برای هدیه مجلس عالی والد اجل اکرم زاده الله علوا نبشتم و اندرو باز نمودم چگونگی پیدایش غرایب و عجایب و شگفتیهایی که بدین گیتی اندر است و سخن را دشوار یاد نکردم و حقیقت آنچه خواستم بچند باب روشن گردانیدم چاپ: در رسائل عرفانی و فلسفی حکیم قاینی (تهران، انتشارات علمی فرهنگی) [فهرستواره منزوی 60/7]