القصيدة الميمية فی مدح علی بن الحسين (ع)

● القصيدة الميمية فی مدح علی بن الحسين (ع) / شعر / عربی al-qaṣīda-tul mīmīyya fī madḥ-i ‘alī-yi bn-il ḥusayn فرزدق، همام بن غالب، - 110 قمری farazdaq, hammām ebn-e qāleb(- 729) قصیده معروفی است درمدح ومعرفی امام سجاد درایام بزرگواری مراسم حج درجواب تجاهل هشام، سروده است ودر 48 بیت است. در لحظه‌ای که هشام بن عبدالملک، دهمین خلیفه اموی (105-125ق) قصد استلام حجرالاسود را داشت به علت ازدحام جمعیت موفق به این کار نشد در همان حال، دید شخصی بزرگوار قصد استلام حجر الاسود کرده و مردم فوج‌فوج راه را بر وی گشودند، با اینکه هشام، وی را می‌شناخت، لیکن خود را به تجاهل زد وپرسید او کیست؟ «فرزدق» که در این ماجرا حضور داشت، فی البداهه برای معرفی آن شخص بزرگوار این قصیده غرا را انشاء نمود. نسخه‌های موجود این قصیده با یکدیگر همخوانی ندارند. آغاز: بسمله. قال العبد ... ابوالقسم بن محمد بن ابی القاسم بن محمد الجیاستی اخبر السيد الامام تاج الدين مجدالاسلام خبر القرآن ملک الحافظ ابراهیم بن محمد بن ابراهیم الموسوی قال اخبرنا شیخنا الامام الهمام الاجل السيد الكبير الحافظ الصدر الخطير البارع الناقد قطب الدين شيخ الاسلام و المسلمين امام الائمة قطب الامة وارث علم النبوة علامة العالم امام الشرق و الغرب ابوالعلاء الحسن بن احمد بن محمد بن سهل العطار الهمدانی قدس الله روحه قال اخبرنا احمد بن عبیدالله بن محمد بن احمد بن حمدان العکبراوی قراءة منی علیه اخبرنا ابوعلی محمد بن الحسین بن محمد بن الحسن الجاذری قال حدثنا القاضی ابوالفرج المعافی ابن زکریا الجریری قال حدثنی ابوالنضر العقیلی حدثنا محمد بن زکریا حدثنا عبیدالله بن محمد بن عائشة قال حدثنی ابی ان هشام بن عبدالملک حج فی خلافة عبدالملک او الولید فطاف بالبیت و اراد ان يستلم الحجر فلم يقدر عليه من الزحام فنصب له منبر فجلس علیه و اطاف به اهل الشام فبينا هو كذلك اذا قبل على بن الحسين بن علی (ع) و علیه ازار و رداء احسن الناس وجها و اطیبهم رائحة بين عينيه سجادة كانها ركبة عنز فجعل يطوف بالبيت فاذا بلغ الى موضع الحجر تنحى الناس له حتى يستلمه هيبته له و اجلال فغاظ ذلك هشاما فقال رجل من اهل الشام من هذا الذي قد هابه الناس و له هذه الهيبة و افرجوا له عن الحجر فقال هشام لا اعرفه لئلا يرغب فيه اهل الشام فقال الفرزدق و كان حاضرا لكنی اعرفه فقال الشامى من هو يا ابافراس فقال الفرزدق: هذا الذي تعرف البطحاء وطأته ×× والبيت يعرفه و الحل و الحرم انجام: من يعرف الله يعرف اولية ذا ×× فالدين من بيت هذا ناله الامم، قال فغضب هشام و امر بحبس الفرزدق فحبس بعسفان بین مكة و المدينة فبلغ ذلك على بن الحسين (ع) فبعث الى الفرزدق باثنى عشر الف درهم و قال اعذر ابا فراس لو كان عندنا اكثر من ذا لوصلناک بها فردها و قال يا ابن رسول الله ما قلت الذي قلت الا غضبا لله و رسوله ما كنت لارزاء عليه شيئا فردها اليه و قال بحقى علیک لما قبلتها فقد رای الله مكانك و علم نيتك فقبلها ثم اخذ يهجو هشاما ثم بعد ذلك اطلقه عن الحبس چاپ: لاهور، مطبع کریمی، 1339ق، 1340ق/1882م، وزیری، 4ص (ارجح المطالب: صص353-356)؛ ایران، تهران، 1272ق، با تصحیح و مقابله آخوند مولی ابوالحسن تبریزی زنوزی و علی اصغر بن عبدالجبار اصفهانی سمیرمی، سنگی، وزیری؛ ایران، تهران، کارخانه الله قلی خان، 1273ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام علی اصغر بن عبدالجبار اصفهانی سمیرمی (صص187-191) در هامش؛ ایران، 1274ق، سنگی، رقعی؛ هند، بمبئی، 1318ق، سنگی، جیبی، 1+4ص، به سعی و اهتمام حاج شیخ علی محلاتی حائری (صص116-119)+1ص؛ ایران، تهران، 1315ق، سنگی، جانمازی، 6ص (163-168)؛ ایران، تهران، 1282ق، سنگی، وزیری کوچک، 2ص (204-205)؛ ایران، 1273ق، با تصحیح و مقابله آخوند مولی محمد، سنگی، رقعی [الذريعة: 823/9 و 123/17؛ ریحانة الأدب: 234/4 و 324/4؛ معجم المؤلفين 152/13؛ الاوقاف العامة موصل 266/2] شرح و حواشی: 1- القصيدة الفرزدق (ترجمه منظوم)؛ جامی، عبدالرحمن بن احمد (817-898) 2- شرح قصيدة الميمية للفرزدق؛ استرآبادی، محمد شفیع بن محمد علی (-11) 3- تخمیس قصیدة الفرزدق؛ حلی، محمد بن اسماعیل (-1247) 4- شرح قصيدة الميمية للفرزدق؛ تنکابنی، محمد بن سلیمان (1234-1302) 5- شرح القصيدة الميمية للفرزدق؛ فاضل گروسی، عبدالحسین (1259-1324) 6- شرح القصيدة الميمية للفرزدق؛ خوئی، مصطفی بن محمد (-13) 7- القصيدة الفرزدق (ترجمه)؛ وفا، ابوالقاسم (-13) 8- شرح القصيدة الميمية للفرزدق (2عنوان)